หากคุณกำลังอ่านบทความนี้อยู่จากสมาร์ทโฟนหรือจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ของคุณ คุณรู้หรือไม่ว่าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่อยู่ในมือหรืออยู่บนโต๊ะคุณนั้นมาจากไหน?

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้อาจจะออกมาจากกล่องสวยงาม แต่ถ้าคุณมองย้อนไปถึงขั้นตอนการผลิต มันอาจจะไม่ได้มีที่มาที่สวยงามเสมอไป ระบบห่วงโซ่อุปทานยังคงยึดติดกับพลังงานสกปรกที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การทำเหมืองที่อันตราย สารเคมีที่เป็นพิษ และการออกแบบอุปกรณ์ที่แย่ที่ตักตวงทรัพยากรของโลกมาใช้มากเกินจำเป็น

คุณรู้หรือไม่ว่า...

  • ร้อยละ 80 ของการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เกี่ยวข้องกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ (ก่อนที่คุณจะเปิดเครื่องด้วยซ้ำ)
  • แร่ธาตุทุก 100 กรัมที่ถูกนำมาใช้ในสมาร์ทโฟน คนงานเหมือนต้องขุด เจาะ และแปรรูปมากกว่า  340 ครั้ง
  • ในปี พ.ศ. 2560 คาดว่าปริมาณขยะอิเล็กทรอนิกส์ทั่วโลกจะมีถึง 65 ล้านตัน ซึ่งเพียงพอที่จะฝังเมืองซานฟรานซิสโก สหรัฐอเมริกาที่ระดับความลึกกว่า 4 เมตร ได้!

ปัญหานี้มีทางแก้ได้ ที่จริงแล้วอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์บางยี่ห้อเริ่มที่จะปรับปรุงการออกแบบผลิตภัณฑ์หรือเปลี่ยนแปลงห่วงโซ่อุปทานเพื่อลดผลกระทบต่อโลก

กลุ่มอาสาสมัครกรีนพีซเข้าร่วมเวิคชอปการซ่อมสมาร์ทโฟนกับกลุ่ม Fix Friends ซึ่งเป็นกลุ่มที่ซ่อมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ท้องถิ่นในประเทศเม็กซิโก

นอกเหนือจากการที่เราอยากเห็นว่าอุปกรณ์ชิ้นนั้นจะมีขนาดบางเท่าไหน กล้องชัดกี่ล้านพิกเซล เราต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลงในการผลิตอุปกรณ์ชิ้นนั้น ซึ่งแนวโน้มในปัจจุบันนั้นดูเหมือนว่าจะเป็นการผลิตอุปกรณ์ให้มีอายุการใช้ที่สั้นลง และยากที่จะซ่อมแซม

เพื่อให้เห็นว่าบริษัทไหนได้เริ่มการเปลี่ยนแปลงนี้แล้วเราได้นำคู่มืออิเล็กทรอนิกส์สีเขียว (Guide to Greener Electronics) มาให้คุณผู้อ่านได้อ่านกันอีกรอบ

กรีนพีซ สหรัฐอเมริกา ใช้เวลาถึง 2 ปี ในการตรวจสอบตั้งแต่ภาคธุรกิจระดับบนจนถึงระดับล่าง และประเมินความพยายามในการเปลี่ยนแปลงของบริษัทสมาร์ทโฟน แท็บเล็ต และอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ 17 แห่ง โดยวิเคราะห์ว่าบริษัทใดมีทิศทางในการพัฒนาการออกแบบผลิตภัณฑ์และห่วงโซ่อุปทานโดยมี 3 หัวข้อ คือ 1. การเปลี่ยนมาใช้พลังงานหมุนเวียนในการผลิต 2. การลดใช้ทรัพยากรของโลก 3.กำจัดสารเคมีที่เป็นพิษ

และนี่คือไฮไลท์ของคำแนะนำบางส่วนของปีนี้...

1. การเปลี่ยนมาใช้พลังงานหมุนเวียนในการผลิต

ภาคอุตสาหกรรมไอทีถูกคาดการณ์ไว้ว่าต้องรับมือกับความต้องการอุปกรณ์ไฟฟ้าของตลาดทั่วโลกถึงร้อยละ 7 - 12 ซึ่งอัตราการเติบโตเกินนั้นความคาดหมาย เราได้เห็นบริษัทแอปเปิ้ล กูเกิ้ล ไมโครซอฟท์ และอเมซอน ตอบสนองต่อกับความกังวลของของสาธารณชนและได้เริ่มเปลี่ยนแหล่งพลังงานของเขาเป็นพลังงานหมุนเวียนโดยเริ่มจากศูนย์ข้อมูลของพวกเขา แต่มีเพียงแค่บริษัทแอปเปิ้ลเท่านั้นที่ได้ให้คำมั่นที่จะหันไปใช้พลังงานหมุนเวียนเต็มร้อยรวมไปถึงระบบห่วงโซ่อุปทานขนาดยักษ์

2. ลดการใช้ทรัพยากรโลก

ทรัพยากรของโลกกำลังถูกนำมาผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีอายุการใช้งานอันสั้นก่อนที่จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของขยะอิเล็กทรอนิกส์จำนวน 65 ล้านตันที่ถูกผลิตขึ้นให้กับโลกในทุกๆ ปี บริษัทไอทีควรที่จะหยุดวงจรลักษณะนี้และเลิกใช้กลยุทธ์ที่ล้าสมัย แต่ควรหันมาลดการใช้ทรัพยากรโลกด้วยการผลิตอุปกรณ์ที่มีอายุการใช้ที่ยาวนานขึ้น ซ่อมได้ง่ายขึ้น และใช้วัสดุที่สามารถรีไซเคิลได้ ในตอนนี้ Fairphone Dell และ HP กำลังเป็นผู้นำในการใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในการผลิต ขณะที่ Samsung, Apple และ Microsoft กำลังเดินไปสู่เส้นทางที่ผิดๆ

3. การกำจัดสารเคมีที่เป็นพิษ

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550 ถึง พ.ศ. 2555 การกำจัดสารเคมีที่เป็นพิษเป็นหนึ่งข้อแนะนำสำคัญของคู่มืออิเล็กทรอนิกส์สีเขียว 10 ปีหลังจากนั้นบริษัท Apple นำข้อแนะนำนี้มาปฏิบัติอย่างเห็นได้ชัด แต่ Samsung และบริษัทอื่นๆ อีกหลายบริษัทยังไม่ได้ทำตามคำสัญญาที่ให้ไว้ในช่วงปีพ.ศ. 2552/2553 เกี่ยวกับการกำจัดพลาสติกโพลีไวนิลคลอไรด์ (PVC) และสารหน่วงการติดไฟชนิดที่มีองค์ประกอบของโบรมีน (BFRs) ออกจากผลิตภัณฑ์ของพวกเขา และที่สำคัญไปกว่านั้นคณะกรรมการของบริษัทควรมีการสั่งยุติให้ใช้สารพิษในขั้นตอนของการผลิต โดยเริ่มจากสารก่อมะเร็ง สารที่ทำลายระบบประสาท และสารเคมีที่มีผลต่อฮอร์โมนของสิ่งมีชีวิต

โดยรวมแล้ว ค่าเฉลี่ยในปีนี้ของบริษัทอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั้ง 17 บริษัทอยู่แค่ในระดับ D+ นั่นหมายความหนทางที่บริษัทเหล่านี้จะเปลี่ยนมาผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีความยั่งยืนนั้นยังอีกยาวไกล ผลิตภัณฑ์ของ Fairphone ทำคะแนนได้ทีที่สุดโดยมีคะแนนอยู่ในระดับ B ซึ่งถือว่าน่าชื่นชมสำหรับคำมั่นสัญญาที่ให้ไว้ต่อผลิตภัณฑ์ที่สามารถซ่อมและอัพเกรดได้

เราสามารถทำอะไรได้บ้าง?

เราได้เห็นบริษัทไอทีตอบสนองเมื่อพวกเขาได้ยินคำเรียกร้องของสาธารณชน พวกเขาต้องรับรู้ถึงความสำคัญของการรับผิดชอบต่อการทิ้งรอยเท้าคาร์บอนไว้บนโลกใบนี้ บริษัทไอทีควรเปลี่ยนแนวคิดต้นฉบับที่ว่า “ฉกฉวย ผลิต และทิ้ง” เป็นแนวคิดที่ว่าเราจะจะทำอย่างไรที่จะอนุรักษ์ทรัพยากรสิ่งแวดล้อมและใช้พลังงานหมุนเวียน

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ผลิตจากพลังงานหมุนเวียนและถูกออกแบบให้ใช้งานได้นานมากขึ้น? นี่แหละที่เรียกว่านวัตกรรม

ร่วมบอกกับบริษัทเหล่านี้ว่าคุณคิดอย่างไรกับผลิตภัณฑ์ของพวกเขา

Tweet to @SamsungMobile Tweet to @Huawei Tweet to @Amazon

ชวนอ่าน: คู่มืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สีเขียว อ่านจบแล้วอย่าลืมแชร์ให้กับเพื่อนของคุณและร่วมเรียกร้องให้บริษัทไอทีชั้นนำผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ผลิตด้วยพลังงานหมุนเวียน ใช้วัสดุที่ใช้ซ้ำได้ และออกแบบให้มีอายุการใช้งานที่ยาวนานขึ้น

Gary Cook ผู้ประสานงานรณรงค์อาวุโสด้านอุตสากรรมไอที กรีนพีซสหรัฐอเมริกา

บทความแปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ สามารถอ่านบทความต้นฉบับได้ที่นี่