อาจเพราะน้ำประปาเป็นทรัพยากรราคาถูก ระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งจากอาคารที่พักกลับมาใช้ซ้ำ (grey water recycling system) จึงไม่พบเห็นได้บ่อยนัก แต่สำหรับปกาสัย รีสอร์ต โรงแรมสี่ดาวขนาด 104 ห้องย่านอ่าวนางซึ่งมีดีกรีความเขียวอันดับต้นๆ ของจังหวัดกระบี่ กลับเอาจริงเอาจังเรื่องนี้ตั้งแต่เมื่อ 3-4 ปีที่แล้ว

ปกาสัย รีสอร์ต เป็นสมาชิกในโครงการ Zero Carbon Resorts ซึ่งดำเนินงานตั้งแต่ปี 2557 เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน  ห้องพักแบบ Green Chalet มีทั้งหมด 15 ห้อง เป็นห้องพักที่มีความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าห้องพักแบบทั่วไป โดยมีระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งเพื่อมาใช้ซ้ำในชักโครก อนุรักษ์พลังงานโดยผลิตน้ำร้อนจากคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศ ลดการสร้างขยะโดยใช้วัสดุที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ และไม่ใช้พลาสติก และสนับสนุนชุมชนท้องถิ่น โดยใช้ผลิตภัณฑ์งานฝีมือในท้องถิ่นมาตกแต่งห้องพัก  ภาพโดย จันทร์กลาง กันทอง/ กรีนพีซ

โดยทั่วไปน้ำเสียจากบ้านหรืออาคารที่พักจะแบ่งออกเป็นน้ำทิ้ง (grey water) ซึ่งผ่านการซักล้างหรือชำระร่างกาย และน้ำโสโครก (black water) ที่ปนเปื้อนสิ่งปฏิกูลจากการขับถ่าย หากวางระบบจัดการดี น้ำเสียสองส่วนนี้จะแยกออกจากกันเพื่อให้ถังบำบัดน้ำเสียทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ

แน่นอนว่าปกาสัย รีสอร์ต มีระบบจัดการที่ดีอยู่แล้ว แถมอาคารแต่ละหลังยังยกสูงจากพื้นดิน จึงเหลือที่ว่างใต้อาคารสำหรับติดตั้งระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งได้อย่างเหมาะเจาะ สิ่งน่าทึ่งก็คือ มันเป็นระบบที่ทีมช่างโรงแรมลงมือกันเอง ภายใต้การคำนวณ วางแผน และแนะนำของจีเอ็มไฟแรง ซึ่งทุกคนต่างก็ไม่เคยทำอะไรแบบนี้มาก่อน

ระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งจากอาคารที่พักกลับมาใช้ซ้ำ (grey water recycling system) ของปกาสัย รีสอร์ต ระบบนี้ช่วยประหยัดน้ำ และทำให้รีสอร์ตประหยัดเงินได้ประมาณหนึ่งแสนบาทในปี 2560  ภาพโดย จันทร์กลาง กันทอง/ กรีนพีซ

“ไม่มีวิศวกรนะ ไม่มีตัวอย่าง เดินดูใต้อาคารกันเอง เราเชื่อว่าทำได้เพราะระบบท่อแยกเดี่ยวมา แค่รู้หลักการคือ กัก กรอง เก็บ จ่าย ขั้นแรกต้องรู้ปริมาณน้ำ คำนวณว่ากี่ลิตร กักน้ำให้ได้ก่อน กักและกรองด้วยระบบปิด เก็บก่อนจ่ายใช้ก็ระบบปิด แล้วออกแบบให้เหมาะกับโครงสร้าง เขียนผังด้วยมือง่ายๆ เรื่องเทคนิคคุณไปทำมา” คุณอุ๊ อันติกา ศรีรักษา ผู้จัดการทั่วไป เล่าบรรยากาศตอนมอบหมายงานให้มงคล วงษ์ชาลี หัวหน้าช่าง รับไปปฏิบัติ

ปกาสัย รีสอร์ต เป็นสมาชิกในโครงการ Zero Carbon Resorts ซึ่งดำเนินงานตั้งแต่ปี 2557 เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน  ห้องพักแบบ Green Chalet มีทั้งหมด 15 ห้อง เป็นห้องพักที่มีความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าห้องพักแบบทั่วไป โดยมีระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งเพื่อมาใช้ซ้ำในชักโครก อนุรักษ์พลังงานโดยผลิตน้ำร้อนจากคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศ ลดการสร้างขยะโดยใช้วัสดุที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ และไม่ใช้พลาสติก และสนับสนุนชุมชนท้องถิ่น โดยใช้ผลิตภัณฑ์งานฝีมือในท้องถิ่นมาตกแต่งห้องพัก  ภาพโดย จันทร์กลาง กันทอง/ กรีนพีซ

ระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งกลับมาใช้ซ้ำยูนิตแรกสร้างขึ้นเพื่อรองรับน้ำจากห้องอาบน้ำและอ่างล้างหน้าของห้องพัก 15 ห้องในอาคาร 3 หลังที่ตั้งอยู่ใกล้กัน แล้วจึงบำบัดน้ำอย่างง่ายโดยให้น้ำทิ้งไหลผ่านตะแกรงกรองสิ่งสกปรกลงสู่ถังพักซึ่งเติมคลอรีนวันเว้นวัน จากนั้นปั๊มน้ำผ่านชุดกรองคาร์บอนแล้วแบ่งน้ำเป็น 2 ส่วน

น้ำส่วนแรกซึ่งเป็นเป้าหมายหลักจะถูกส่งเข้าถังเก็บน้ำที่ 1 ซึ่งต้องเติมอากาศ ปั๊มผ่านชุดกรองคาร์บอนและระบบยูวี แล้วจึงปั๊มน้ำที่ผ่านการบำบัดกลับขึ้นไปใช้ซ้ำในชักโครกของห้องพักต้นทางน้ำทิ้ง ขณะที่น้ำส่วนหลังเป็นน้ำส่วนเกินจากถังเก็บน้ำที่ 1 จะไหลเข้าถังเก็บน้ำที่ 2 ปั๊มเข้าแท็งก์สูงแล้วจึงปล่อยเข้าระบบท่อน้ำหยดเพื่อรดต้นไม้ในสวนของโรงแรม

นอกจากนี้ยังติดมิเตอร์และจดบันทึกปริมาณน้ำเข้า-ออกทุกวัน เพื่อตรวจว่าสูญเสียน้ำในขั้นตอนบำบัดบ้างหรือไม่ รวมทั้งเก็บตัวอย่างน้ำที่บำบัดแล้วส่งเข้าห้องปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำทุก 6 เดือนให้แน่ใจว่า ปราศจากแบคทีเรียก่อโรคอย่างลีจีโอเนลลา (Legionella spp.) และอีโคไล (E. Coli)

ดูเป็นระบบที่ไม่ซับซ้อนนัก แต่ก็ใช่จะเวิร์กในครั้งแรกที่ใช้งาน ส่วนของการรวบรวมน้ำทิ้งนั่นผ่านฉลุย ติดปัญหานิดหน่อยในส่วนการบำบัด ทำให้ต้องค้นหาสาเหตุและปรับแก้กันอยู่ราว 3-4 เดือน กว่าจะเข้าที่เข้าทางก็ย่างเข้าปี 58

“ช่วงแรกมีปัญหาเรื่องกลิ่น สาเหตุจากระบบกรอง เดิมล้างชุดกรองทุกสามวัน พอเปลี่ยนเป็นล้างทุกวัน กลิ่นก็หายไป เราก็เรียนผิดเรียนถูก ประสบการณ์สอนเราว่าต้องทำอย่างไร” พี่มงคลอธิบาย

มงคล วงษ์ชาลี หัวหน้าช่างของโรงแรมปกาสัย รีสอร์ต อธิบายถึงระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งจากอาคารที่พักกลับมาใช้ซ้ำ (grey water recycling system) ที่ช่วยประหยัดน้ำ และทำให้รีสอร์ตประหยัดเงินได้ประมาณหนึ่งแสนบาทในปี 2560  ภาพโดย จันทร์กลาง กันทอง/ กรีนพีซ

และเมื่อถามถึงงบประมาณ

“ไม่แพงนะ ทั้งหมดประมาณสองแสนสำหรับ 15 ห้อง ลงทุนครั้งเดียวใช้ได้หลายปี” คุณอุ๊ตอบ

แต่ปกาสัย รีสอร์ต ไม่ได้ใส่ใจแค่เรื่องน้ำ การตั้งเป้าหมายเรื่องความยั่งยืนทางธุรกิจและสมัครเข้าร่วมโครงการโรงแรมใบไม้เขียวของมูลนิธิใบไม้เขียวตั้งแต่ปี 51 ซึ่งต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบมาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อมทุก 3 ปี ช่วยปูแนวทางการกำหนดนโยบายสีเขียว การสร้างความมีส่วนร่วมของแผนกต่างๆ และนำไปสู่การลงมืออย่างต่อเนื่อง กระทั่งสามารถขับเคลื่อนนโยบายสิ่งแวดล้อมในหลายด้านให้เห็นเป็นรูปธรรม

“ทีมเวิร์กสำคัญมาก ถ้าอยากให้จุดยืนของโรงแรมชัดเจนก็ต้องระดมความเห็น ไม่ใช่ความคิดของเราคนเดียว ตั้งทีมงานสิ่งแวดล้อมเน้นตั้งแต่ระดับซูเปอร์ไวเซอร์ขึ้นมา คุยกันเพื่อแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบและลงมือไปด้วยกัน อีกประเด็นสำคัญคือ ทำแล้วต้องเก็บข้อมูลซึ่งต้องอาศัยทุกฝ่าย ทีมช่าง ทีมแม่บ้าน ทีมครัว จะได้เห็นว่าลงทุนเท่าไหร่ จะได้อะไรเท่าไหร่ คืนทุนเมื่อไหร่ คุ้มค่าการลงทุนหรือไม่”

ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกับการนับหนึ่งของระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งกลับมาใช้ซ้ำ อัตราการเข้าพักขยับสูงเกินร้อยละ 70 เป็นครั้งแรกในปี 57 ซึ่งน่าจะเป็นผลลัพธ์จากความชัดเจนเรื่องการจัดการสิ่งแวดล้อม ปกาสัย รีสอร์ต จึงเริ่มปักธงกลยุทธ์ธุรกิจ Green to Gold 

“ย้อนดูจากรีวิวว่าแขกที่มาพักชอบเรื่องสิ่งแวดล้อม สวน ต้นไม้ พื้นที่สีเขียว ก็หยิบจุดนั้นมาทำให้มันชัดขึ้นเรื่อยๆ ให้คนรับรู้ว่าปกาสัยเป็นโรงแรมสีเขียว นี่แหละคือ brand value ของเรา ซึ่งการเปลี่ยนโรงแรมเป็นกรีนต้องใช้เงินนะ ไม่ใช่แค่ประหยัด แต่ลงทุนส่วนนี้ถูกกว่าออกบูททำตลาดสะเปะสะปะ หัวใจคือทำเรื่องกรีนจริงจัง แล้วสื่อสารออกไป ลูกค้าตอบรับมากขึ้น อัตราการเข้าพักประมาณ 70 เปอร์เซ็นต์ในช่วง 4 ปีหลังช่วยยืนยันว่าเรามาถูกทาง” คุณอุ๊อธิบาย

ป้ายบอกทางไปยังห้องพักแบบ Green Chalet ในโรงแรมปกาสัยรีสอร์ต จังหวัดกระบี่  ปกาสัย รีสอร์ต เป็นสมาชิกในโครงการ Zero Carbon Resorts ซึ่งดำเนินงานตั้งแต่ปี 2557 เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน  ห้องพักแบบ Green Chalet มีทั้งหมด 15 ห้อง เป็นห้องพักที่มีความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าห้องพักแบบทั่วไป โดยมีระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งเพื่อมาใช้ซ้ำในชักโครก อนุรักษ์พลังงานโดยผลิตน้ำร้อนจากคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศ ลดการสร้างขยะโดยใช้วัสดุที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ และไม่ใช้พลาสติก และสนับสนุนชุมชนท้องถิ่น โดยใช้ผลิตภัณฑ์งานฝีมือในท้องถิ่นมาตกแต่งห้องพัก  ภาพโดย จันทร์กลาง กันทอง/ กรีนพีซ

ปี 59 ห้องพัก 15 ห้องในกลุ่มอาคาร 3 หลังที่ติดตั้งระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งกลับมาใช้ซ้ำถูกยกระดับเป็นกรีน ชาเลต์ ซึ่งเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากกว่าห้องพักทั่วไปใน 4 ด้าน

หนึ่ง...อนุรักษ์พลังงาน ด้วยการผลิตน้ำร้อนจากคอมเพรสเซอร์ของเครื่องปรับอากาศ

สอง...ประหยัดน้ำ ด้วยระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งกลับมาใช้ซ้ำในชักโครก ทำให้การเข้าพักห้องกรีน ชาเลต์ 1 คืนใช้น้ำสะอาดไม่เกิน 270 ลิตร ขณะที่ห้องพักปกติใช้น้ำมากถึง 425 ลิตร

สาม...ลดการสร้างขยะ เพราะเน้นบรรจุภัณฑ์จากวัสดุที่สามารถรียูส รีไซเคิล หรือย่อยสลายได้ และไม่ใช้พลาสติก

และสี่...สนับสนุนชุมชน โดยการตกแต่งห้องด้วยงานฝีมือในท้องถิ่น เช่น เครื่องจักสาน บาติกพิมพ์ลาย เสิร์ฟชา กาแฟ และขนมที่ผลิตในท้องถิ่น

ภายในห้องพักปรากฏป้ายสื่อสารเรื่องราวสีเขียวกับแขกหลายจุด เพื่อเน้นย้ำ อธิบายเหตุผล และสร้างความเข้าใจในสิ่งที่โรงแรมเลือกทำ แม้แต่ผ้าปูที่นอน หากแขกพักยาวและไม่แจ้งให้แม่บ้านเปลี่ยนจนครบ 3 คืนก็จะมีการ์ดวางบนเตียงแสดงความขอบคุณที่ช่วยดูแลโลกและมอบส่วนลด 50 เปอร์เซ็นต์สำหรับการรับประทานอาหารที่ห้องอาหารของโรงแรมด้วย

พนักงานกำลังจัดห้องพักแบบ Green Chalet ในโรงแรมปกาสัยรีสอร์ต จังหวัดกระบี่  ปกาสัย รีสอร์ต เป็นสมาชิกในโครงการ Zero Carbon Resorts ซึ่งดำเนินงานตั้งแต่ปี 2557 เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน  ห้องพักแบบ Green Chalet มีทั้งหมด 15 ห้อง เป็นห้องพักที่มีความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าห้องพักแบบทั่วไป โดยมีระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งเพื่อมาใช้ซ้ำในชักโครก อนุรักษ์พลังงานโดยผลิตน้ำร้อนจากคอมเพรสเซอร์เครื่องปรับอากาศ ลดการสร้างขยะโดยใช้วัสดุที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ และไม่ใช้พลาสติก และสนับสนุนชุมชนท้องถิ่น โดยใช้ผลิตภัณฑ์งานฝีมือในท้องถิ่นมาตกแต่งห้องพัก  ภาพโดย จันทร์กลาง กันทอง/ กรีนพีซ

วันนี้ปกาสัย รีสอร์ต ติดตั้งระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งกลับมาใช้ซ้ำแล้ว 2 ยูนิต ลดค่าน้ำประปาเฉพาะส่วนห้องพักของปี 60 ได้ประมาณหนึ่งแสนบาท จึงวางแผนจะขยายระบบสู่อาคารห้องพักอื่นให้ครบทั้งโรงแรมภายใน 1-2 ปี

ในส่วนของสวน จากเดิมเคยใช้น้ำประปารดต้นไม้ประมาณ 5 ล้านลิตรต่อปี คิดเป็นร้อยละ 32 ของน้ำทั้งหมด ที่เหลืออีกร้อยละ 68 เป็นน้ำที่ผ่านการบำบัดจากระบบบำบัดรวมของโรงแรม แต่ปัจจุบันเลิกใช้น้ำประปารดต้นไม้แล้ว หันมาใช้น้ำจากระบบบำบัดรวมและจากระบบหมุนเวียนน้ำทิ้งกลับมาใช้ซ้ำ เท่ากับประหยัดน้ำสะอาดปริมาณมหาศาลเลยทีเดียว

“น้ำทิ้งจากส่วนอื่นที่ไม่ใช่ห้องพักแขก รวมน้ำจากครัวที่ผ่านถังดักไขมัน เราเอาเข้าระบบบำบัดแล้วจ่ายเป็นน้ำหยดเข้าสวน คือบำบัดใช้ซ้ำทั้งหมดแล้ว น้ำที่ปล่อยทิ้งออกนอกโรงแรมมีแค่จาก Surge Tank ของสระว่ายน้ำระบบเกลือเท่านั้น ซึ่งไม่ใช่น้ำเสีย ไม่ปนเปื้อนเคมี ปีหน้าต้องคิดว่าส่วนนี้จะทำยังไง เพราะเป้าหมายต่อไปของเราคือ Zero Discharge”

...เป็นคำทิ้งท้ายที่เชื่อมั่นได้ว่าไม่เกินเอื้อมแน่นอน

หมายเหตุ

ปกาสัย รีสอร์ต เป็นสมาชิกกลุ่มแนวหน้า (Frontier Group) ของโครงการ Zero Carbon Resorts ซึ่งดำเนินงานตั้งแต่กลางปี 57 เพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและส่งเสริมการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน ภายใต้ความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยและองค์กรวิชาการทั้งในและต่างประเทศ


ติดตามกรีนพีซเพิ่มเติมที่