สิ่งมีชีวิตคล้ายกุ้งที่เรียกว่า ‘เคย’ นี้ เป็นอาหารของวาฬ อันที่จริงในแถบนอร์เวย์ถึงกับเชื่อกันไปว่า “เคย” แปลว่า “อาหารวาฬ” ตรงๆตัวเลยเสียด้วยซ้ำ ซึ่งแม้ว่าเคยจะไม่ได้มีความหมายเช่นนั้น แต่ในความเชื่อดังกล่าวก็ยังเป็นความจริงอยู่บ้าง เพราะฝูงเคยจำนวนมหาศาลซึ่งเป็นสัตว์ที่มีลักษณะคล้ายกุ้งที่มีขนาดเล็กจิ๋วที่ล่องลอยอยู่ในมหาสมุทรแอนตาร์กติกนี้เป็นอาหารหลักของวาฬสีน้ำเงิน สิ่งมีชีวิตที่มีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีมาบนโลกใบนี้

อย่างไรก็ดี เคยไม่ได้เป็น แค่ อาหารของวาฬ

เคยมีมากมายหลายสายพันธุ์ และพวกมันอาศัยอยู่ตามมหาสมุทรต่างๆทั่วทั้งโลก ทว่าในมหาสมุทรใต้พวกมันมีความสำคัญมากเป็นพิเศษเพราะชีวิตของเหล่าสัตว์ทะเลทั้งหลายนั้นขึ้นอยู่กับพวกมันโดยตรง เคยเป็นสัตว์น้ำเปลือกแข็งขนาดจิ๋วลักษณะคล้ายกุ้งย่อส่วนและอาศัยรวมกันเป็นฝูงขนาดมหึมา พวกมันยังมีความสามารถพิเศษที่น่าทึ่ง เช่น สามารถเปล่งแสงสว่างได้ด้วยตนเอง (เรียกกันว่า การเปล่งแสงของสิ่งมีชีวิต หรือ ไบโอลูมิเนสเซนส์) อีกทั้งยังสามารถลอกคราบตนเองโดยสัญชาติญาณเพื่อหลบหนีจากสัตว์นักล่าต่างๆได้

เคยในแอนตาร์กติก (เครดิต: Uwe Kils/NOAA)

ในทะเลแอนตาร์กติกมีเคยชนิดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดอาศัยอยู่ ซึ่งก็คือ ’เคยแอนตาร์กติก’ โดยสัตว์แต่ละชนิดพันธ์ุที่อาศัยอยู่ในน้ำที่มีอุณภูมิต่ำมักจะพบว่ามีขนาดใหญ่ ที่นี่จึงพบเคยแอนตาร์กติกที่มีขนาดยาวถึง 6 เซนติเมตร นับเป็นเคยที่มีขนาดใหญ่ที่สุดใน 85 สายพันธุ์ทั่วโลก เคยชนิดนี้ยังมีช่วงอายุยืนยาวนานที่สุด 6  ถึง 7 ปีหากไม่ถูกกินเสียก่อน เคยเหล่านี้ดำรงชีวิตอยู่ในขอบเขตทะเลน้ำแข็งอันเป็นทั้งแหล่งอาหารและที่อยู่อาศัยของพวกมัน  พวกมันจึงกินแพลงก์ตอนพืชขนาดเล็กเป็นอาหารและเปลี่ยนมันให้กลายเป็นอาหารอันโอชะของสิ่งมีชีวิตเกือบทุกชีวิตที่แหวกว่ายอยู่ในทะเลใต้แห่งนี้โดยไม่ได้ตั้งใจ

การถูกกินเป็นอาหารนับเป็นภัยคุกคามเหล่าเคยมาโดยตลอด ไม่ใช่เพียงแค่วาฬสีน้ำเงินที่กลืนพวกมันลงท้องไปกว่าล้านตัวอย่างเต็มปากเต็มคำในอึกเดียวเท่านั้น แต่ยังมีวาฬหลังค่อม วาฬฟิน และวาฬมิงก์ที่ว่ายมายังแอนตาร์กติกทุกปีเพื่อกินเคยเหล่านี้เช่นกัน นอกจากนี้พวกเพนกวินแอนตาร์กติกอย่างเพนกวินอาเดลีและเพนกวินเจนทูยังกินเคยเป็นอาหาร (ซึ่งเห็นหลักฐานได้อย่างชัดเจนเมื่อเคยทำให้เหล่าเพนกวินถ่ายเป็นสีชมพู) และยังนำเคยไปเป็นอาหารให้กับลูกอ่อนของมันเช่นเดียวกับนกทะเลอื่นๆ ปลาขนาดเล็กต่างๆเองก็กินเคย อีกทั้งยังมีแมวน้ำแอนตาร์กติก (บ้างเรียกสับสนกับ ‘แมวน้ำกินปู (crabeater seal)’) ซึ่งถึงกับวิวัฒนาการตนเองให้มีลักษณะฟันที่สามารถจับเคยกินเป็นอาหารได้เสียด้วยซ้ำ

blue whale eating krill gifวาฬสีน้ำเงินกำลังกลืนเคยเข้าไป (วิดิโอต้นฉบับถ่ายโดย Todd Chandler จากมหาวิทยาลัย Oregon)

เคยเป็นเสมือนเลือดที่หล่อเลี้ยงชีวิตแห่งมหาสมุทรแอนตาร์กติก สิ่งมีชีวิตใดก็ตามที่ไม่ได้กินเคยเป็นอาหารก็มักจะกินสิ่งมีชีวิตที่กินเคยเป็นอาหารอีกทีอยู่ดี ซึ่งหมายความว่าไม่ว่าจะเป็นปลาหิมะ (toothfish) แมวน้ำเสือดาว (leopard seal) นกอัลบราทรอส (albatross) และวาฬเพชฌฆาต ต่างก็ต้องพึ่งพาอาศัยเคยทั้งสิ้น

สิ่งมีชีวิตเหล่านี้แม้จะมีขนาดจิ๋วแต่ก็ต้องรับผิดชอบระบบนิเวศอย่างมหาศาล โชคดีที่จำนวนของพวกมันมีมาก ซึ่งคาดว่าจำนวนของเคยแอนตาร์กติกนี้อาจมีมากถึงกว่าล้านล้านตัวและนับเป็นสัตว์ที่มีจำนวนมากที่สุดในโลก อย่างไรก็ตาม เราต่างรู้ดีว่าจำนวนของพวกมันผันผวนอย่างมากในแต่ละปี และด้วยการที่พวกมันดำรงชีวิตโดยอาศัยทะเลน้ำแข็งจึงคาดว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมีส่วนเกี่ยวข้องกับความเปลี่ยนแปลงนี้อย่างมาก จึงกล่าวได้ว่าจริงๆแล้วพวกเราไม่อาจทราบได้ว่าเคยเหล่านี้มีจำนวนอยู่เท่าใด หรือจะมีจำนวนมากพอจะรับผิดชอบชีวิตสัตว์ใต้ทะเลทั้งหลายหรือไม่ในปีต่อๆไปข้างหน้า

นอกจากนี้ ภัยคุกคามเคยอีกหนึ่งอย่างคืออุตสาหกรรมประมงซึ่งหมายจะขยายการทำประมงมายังแอนตาร์กติกและกำลังพยายามหว่านล้อมรัฐบาลต่างๆให้ล้มเลิกพื้นที่อนุรักษ์ทางทะเลอันคอยห้ามมิให้อุตสาหกรรมประมงเข้าถึงได้

สิ่งนี้นับเป็นข่าวร้ายอย่างยิ่งหากคุณคือเพนกวินที่กำลังหิวโซหรือวาฬที่อพยพว่ายน้ำมากว่าหลายพันไมล์เพื่อกินอาหาร ข่าวนี้ยังทำให้พวกเราทุกคนที่ใส่ใจเหล่าเพนกวิน แมวน้ำ วาฬ และนกทะเลต่างๆในแอนตาร์กติกรู้สึกกังวลอย่างมากเช่นกัน

เพราะในท้ายที่สุดแล้ว เคยไม่ได้เป็นเพียงแค่อาหารของวาฬ แต่มันมีความสำคัญกว่านั้นอย่างมหาศาล

แอนตาร์กติกไม่อาจอยู่ได้หากปราศจากเคย และเคยเองก็ควรได้รับการปกป้องจากภัยเหล่านี้ โปรดร่วมลงชื่อในกิจกรรมของเราเพื่อเรียกร้องให้สร้างพื้นที่อนุรักษ์ทางทะเลแห่งใหม่ในแอนตาร์กติกและปกป้องสิ่งมีชีวิตอันแสนอัศจรรย์ใต้ท้องทะเลแห่งนี้

ร่วมลงชื่อได้ที่นี่


ติดตามกรีนพีซเพิ่มเติมที่