สารพิษจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ยุโรป อเมริกา และญี่ปุ่น กำลังปนเปื้อนอย่างหนักในแหล่งทิ้งขยะในกานา

ซูม

เด็กชายเผาสายเคเบิ้ลอิเล็กทรอนิกส์ และส่วนประกอบเครื่องใช้ไฟฟ้าอื่นๆ เพื่อให้พลาสติกหลอมละลายออกไป และนำสายทองแดงมาใช้ใหม่ การเผาเช่นนี้ปล่อยสารเคมีมีพิษออกสู่สิ่งแวดล้อม

ทีมงานของกรีนพีซ ซึ่งรวมถึงนักวิทยาศาสตร์ 1 คนได้ศึกษาการปนเปื้อนสารพิษในบริเวณที่ทิ้งและรีไซเคิลขยะอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศกานาสองแห่ง คือ ตลาดแอ็คบอร์คบรอชี่ ในเมืองแอ็คคร่าซึ่งเป็นเมืองหลวง และอีกแห่งที่เมืองโคลฟลอริดัว โดยได้เก็บตัวอย่างดินและตะกอนในบริเวณที่มีการเผาขยะอิเล็กทรอนิกส์ในที่โล่งจากทั้งสองแห่ง รวมถึงจากทะเลสาบตื้นๆ ในตลาดแอ็คบอร์คบรอชี่ (2)

บางตัวอย่างพบปริมาณโลหะหนักที่สูงมาก เช่น พบสารตะกั่วในปริมาณสูงถึงร้อยๆ เท่ามากกว่าดินหรือตะกอนที่ไม่มีการปนเปื้อน และสารพิษอื่นๆ เช่น พบพลาฟาเลท ซึ่งเป็นสารรบกวนต่อระบบสืบพันธุ์ในเกือบทุกตัวอย่าง และหนึ่งตัวอย่างพบว่าปนเปื้อนคลอรีนเนทไดอ็อกซินในปริมาณสูง ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง

ทั้งนี้ ลักษณะและขอบเขตของการปนเปื้อนสารพิษที่พบในที่ทิ้งขยะสองแห่งในกานานี้ คล้ายๆ กับในที่ทิ้งและเผาขยะอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศจีนและอินเดีย(3) ที่กรีนพีซเปิดเผยไปก่ิอนหน้านี้

"สารพิษที่ปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อมจำนวนมากเป็นพิษสูงมาก บางชนิดอาจส่งผลต่อระบบสืบพันธุ์ที่กำลังมีพัฒนาการของเด็ก และหลายชนิดสามารถส่งผลการพัฒนาของสมองและระบบประสาท" ดร.เควิน บริกเดน นักวิจัยกรีนพีซสากลกล่าว "แรงงานในแหล่งทิ้งขยะอิเล็กทรอนิกส์ ในประเทศกานา จีน และอินเดีย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็ก อาจสัมผัสกับสารเคมีอันตรายร้ายแรงเหล่านี้ในปริมาณสูงมาก"  

ตู้บรรจุสินค้าที่ติดป้ายที่ไม่ตรงกับความจริงว่า "สินค้ามือสอง" ซึ่งถูกส่งมายังกานาจำนวนมากจากประเทศเยอรมนี เกาหลี ญี่ปุ่น สวิตเซอร์แลนด์ และ เนเธอร์แลนด์ เป็นคอมพิวเตอร์ จอภาพ และจอโทรทัศน์ยี่ห้อ ฟิลิปส์ โซนี่ ไมโครซอร์ฟ โนเกีย เดล แคนอน และ ซีเมนส์ ที่หมดสภาพการใช้งานแล้ว ขยะอิเล็กทรอนิกส์เหล่านี้ส่วนใหญ่ไปจบอยู่ที่สถานที่ทิ้งและรีไซเคิลขยะในกานา จากนั้นถูกบดและเผาโดยคนงาน ซึ่งส่วนมากเป็นเด็ก ที่บางครั้งใช้มือเปล่าในการปฏิบัติงาน การจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ลักษณะนี้ไม่เพียงก่อมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังทำให้คนงานสัมผัสกับฝุ่นและควันพิษที่สามารถเกิดขึ้น สิ่งนี้เป็นการ "รีไซเคิล" อย่างสุกเอาเผากิน เพื่อคัดแยกหาเศษเหล็ก ซึ่งส่วนมาก คือ อะลูมิเนียมและทองแดง ซึ่งขายได้ประมาณ 2 ดอลลาร์ต่อ 5 กิโลกรัมเท่านั้น

"รายงานนี้เป็นอุทธาหรณ์ที่ดีถึงอันตรายที่จะเกิดขึ้นจากขยะอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับการจัดการอย่างไม่เหมาะสม ประเทศไทยเป็นประเทศเป้าหมายที่ต่างประเทศ โดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่น ซึ่งนำผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์มาทิ้งในรูปสินค้ามือสอง ท้ายที่สุดขยะเหล่านั้นจะกลายเป็นภาระของไทยในการจัดการ" นายพลาย ภิรมย์ ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านสารพิษ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้กล่าว "ผู้ผลิตแต่ละรายต้องยุติการใช้สารพิษในผลิตภัณฑ์และแสดงความรับผิดชอบโดยรับผลิตภัณฑ์ของตนคืนหลังการใช้งาน เพื่อการรีไซเคิลที่ปลอดภัย และรัฐบาลไทยควรมีมาตรการที่เข้มแข็ง และระบบติดตาม เพื่อรับมือกับขยะที่อาจถูกลักลอบส่งมาทิ้งจากประเทศอื่นได้ทุกเมื่อ โดยเฉพาะในรูปของสินค้ามือสอง"  

(1) รายงานของกรีนพีซ "สารพิษปนเปื้อนในแหล่งทิ้งขยะอิเล็กทรอนิกส์ประเทศกาน่า" สามารถดาวน์โหลดได้ที่ http://www.greenpeace.org/seasia/th/press/reports/chemical-contamination-ghana (2) รายงานของกรีนพีซ "สารพิษสู่คนจน: ขยะอิเล็กทรอนิกส์ในกาน่า" ซึ่งตีแผ่ประเด็นกว้างของการค้าขายขยะอิเล็กทรอนิกส์และรีไซเคิล สามารถดาวน์โหลดได้ที่ http://www.greenpeace.org/seasia/th/press/reports/poisoningthepoor (3) รายงานของกรีนพีซ "รีไซเคิลขยะอิเล็กทรอนิกส์ในจีนและอินเดีย: การปนเปื้อนสารพิษในสิ่งแวดล้อม" สามารถดาวน์โหลดได้ที่ http://www.greenpeace.org/international/press/reports/recyclingelectronicwasteindiachinafull

ลงมือทำ

คุณสามารถรักษาแรงกดดันเอาไว้โดยลงชื่อในจดหมายถึงผู้บริหารระดับสูงของบริษัทคอมพิวเตอร์ชั้นนำ เพื่อท้าทายพวกเขาให้ผลิตคอมพิวเตอร์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

บริจาค

เราไม่เคยยอมให้ผู้ที่เราต้องการต่อต้านให้เงินสนับสนุนเรา การไม่รับเงินบริจาคจากบริัษัท หมายความว่า เราพึ่งพาประชาชนเช่นคุณเท่านั้นเพื่อช่วยให้เราทำงานรณรงค์ต่อไปได้ เป้าหมายที่เป็นบริษัทบางแห่งของเราใช้เงินในไม่กี่ชั่วโมงมากกว่าที่เราใช้ทั้งปี โปรดช่วยเราเท่าที่ทำได้

ภาพสไลด์

เมื่อกลางปี 2551 ทีมงานกรีนพีซ รวมถึง คิม ช็อปพิ้งก์ ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านสารพิษ และ เคท เดวิสัน ช่างภาพ ไปเยือนกานา เพื่อบันทึกข้อมูลและรวบรวมหลักฐานของสิ่งที่เกิดขึ้นจริงกับขยะอิเล็กทรอนิกส์ของพวกเรา