กรีนพีซย้อน “ถ้าถ่านหินสะอาด ก็กินมันเข้าไป”

จัสเปอร์ อินเวนเตอร์  ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านภูมิอากาศ กรีนพีซ ย้อนกับบรรดาตัวแทนรัฐมนตรีพลังงานของประเทศอาเซียนในที่ประชุมว่า "หากที่ประชุมครั้งนี้พบว่าถ่านหินสามารถทำให้ 'สะอาด' ได้  มันก็คงไม่มีมีปัญหาอะไรถ้าจะบอกว่าถ่านหินก็มีคุณค่าทางโภชนาการได้เหมือนกัน"  ในที่ประชุม นายอินเวนเตอร์ได้นำเสนอข้อมูลแนวเสียดสีความคิดของ 'ถ่านหินสะอาด'  ซึ่งเป็นประเด็นหลักของการประชุมในสองวันนี้  โดยแสดงตัวเลขถ่านหินปริมาณมหาศาล พร้อมด้วยปริมาณแคลอรี่ของถ่านหิน ซึ่งอิงจากความอดอยากของประชากรโลกและความล้มเหลวของข้อปฏิบัติทางสิ่งแวดล้อมในการรับมือกับภาวะโลกร้อน

 "ถ้า 'แร่ปลอดมลพิษ' ที่ท่านเรียกนี้สามารถเป็นตัวแก้ปัญหาภาวะโลกร้อนได้ อย่างนั้นเราก็อาจใช้พลังใจเพื่อไปแก้ปัญหาความอดอยากหิวโหยของประชากรโลกได้เหมือนกัน ผมมั่นใจว่า วันหนึ่งข้างหน้าเราจะมีถ่านหินสะอาดที่เหลือเฟือแถมราคาถูกเอาไว้ใช้กิน" นายอินเวนเตอร์กล่าวต่อที่ประชุม ก่อนที่เขาจะถูกเจ้าหน้าที่จัดงานดึงออกไปจากแท่นประชุม

ในเวลาเดียวกัน ชุมชนชาวแม่เมาะ เวียงแหง บ่อนอก ทับสะแก และกลุ่มองค์กรรณรงค์เพื่อสังคมก็มารวมตัวกันคัดค้านยังด้านนอกของสถานที่จัดประชุม โดยมีการนำเสนอเมนูเปิบพิสดาร 'ถ่านหินสะอาด' ท้าชวนให้ผู้เข้าร่วมประชุมชิมเป็นอาหารกลางวัน โรงไฟฟ้าถ่านหินลิกไนต์ในแม่เมาะ จ.ลำปาง ถูกจัดว่าเป็นโรงไฟฟ้าที่แย่ที่สุดในเอเชีย และส่งผลกระทบอันเลวร้ายต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อมของชุมชนอย่างไม่อาจหวนคืนได้

การเผาไหม้ถ่านหินก็เช่นเดียวกับเชื้อเพลิงฟอสซิลอื่นๆ จะก่อให้เกิดคาร์บอนไดออกไซด์ ไนโตรเจนออกไซด์ และซัลเฟอร์ไดออกไซด์ในปริมาณที่ต่างกันไปขึ้นอยู่กับแหล่งผลิต ซัลเฟอร์ไดออกไซด์จะทำปฏิกิริยากับออกซิเจนและทำให้เกิดซัลเฟอร์ไตรออกไซด์ ซึ่งเมื่อทำปฏิกิริยากับน้ำจะเกิดกรดซัลฟูริก และกรดซัลฟูริกก็กลับสู่โลกในรูปของฝนกรด โรงไฟฟ้าถ่านหินเป็นแหล่งกำเนิดที่ใหญ่ที่สุดของการปล่อยแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของภาวะโลกร้อน การทำเหมืองแร่ถ่านหินและเหมืองแร่ต่างๆ มากมายยังปล่อยแก๊สมีเทน ซึ่งเป็นอีกสาเหตุหนึ่งของภาวะโลกร้อนด้วย

ธารา บัวคำศรี ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านภูมิอากาศและพลังงาน กรีนพีซเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กล่าวว่า "ความจริงก็คือ ถ่านหินนั้นสกปรกและก่อให้เกิดมลพิษตั้งแต่ขั้นตอนเริ่มต้นจนจบ การสร้างภาพว่าถ่านหินสามารถเผาไหม้ได้โดยไม่มีผลกระทบตามมาเป็นเรื่องตลกพอๆ กับที่อ้างว่ามันสามารถแก้ปัญหาความอดอยากหิวโหยได้นั่นแหละ เทคโนโลยีถ่านหินสะอาดก็เหมือนกับการล้างทำความสะอาดถ่านหิน การปล่อยมลพิษที่มีระบบกรองอากาศ การเผาไหม้ที่ได้ไนโตรเจนออกไซด์ต่ำ กระบวนการทางประสิทธิภาพที่ให้ความร้อนสูง  การดักจับและกักเก็บคาร์บอน เหล่านี้ล้วนเป็นการแก้ปัญหาปลายทางที่ไม่อาจยอมรับได้และมีราคาแพงในเชิงสิ่งแวดล้อม ถ่านหินเป็นฆาตกรภูมิอากาศมือฉมังเลยทีเดียว  แทนที่จะจ่ายเงินจำนวนมากไปกับเทคโนโลยีที่ไม่มีการทดลองเพื่อทำให้มันสะอาด ควรจะเปลี่ยนแผนการลงทุนไปพยายามทดลองกับเทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียน เพื่อการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนของประเทศไทยและความปลอดภัยทางพลังงานในระยะยาว"

กรีนพีซร่วมกับเครือข่ายคนไม่เอาถ่านหินแห่งประเทศไทย อันประกอบด้วยเครือข่ายผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากโรงไฟฟ้าถ่านหินแม่เมาะ จ.ลำปาง, กลุ่มอนุรักษ์เวียงแหง จ.เชียงใหม่, ชุมชนบ่อนอก ชุมชนทับสะแก  จ.ประจวบคีรีขันธ์ และมูลนิธินโยบายสุขภาวะ จัดสัมมนาเวทีชาวบ้านที่ จ.เชียงใหม่ เพื่อคัดค้านแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าฉบับล่าสุดของประเทศไทย (PDP 2007) และเป็นการพัฒนายุทธศาสตร์การต่อสู้กับถ่านหิน ซึ่งรวมถึงแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้านี้ด้วย โดยมีเป้าหมายสู่พลังงานหมุนเวียน มาตรการประสิทธิภาพทางพลังงาน การวางแผนทรัพยากรแบบบูรณาการ และการจัดการในด้านความต้องการที่จะก่อให้เกิดอนาคตทางพลังงานที่ยั่งยืนสำหรับประเทศไทย

VVPR info: ธารา บัวคำศรี ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านพลังงานและสภาพภูมิอากาศ กรีนพีซเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โทร.089-476-9977