สารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลท (Nonylphenol Ethoxylates หรือ NPEs) จะแตกตัวเป็นสารโนนิลฟีนอล (Nonylphenol หรือ NP) ซึ่งเป็นสารพิษที่ตกค้างยาวนานในห่วงโซ่อาหาร มีคุณสมบัติรบกวนการทำงานระบบฮอร์โมน และเป็นอันตรายได้แม้ในระดับเพียงเล็กน้อย ซึ่งได้มีการตรวจพบอยู่ในเสื้อผ้าจากร้านตัวแทนจำหน่าย ซึ่งผลิตจากประเทศต่างๆ ทั่วโลก ผลวิเคราะห์ได้ชี้ให้เห็นถึงการใช้สารเคมีอันตรายในอุตสาหกรรมฟอกย้อมและปัญหาสำคัญจากการปนเปื้อนที่จะส่งผลกระทบสู่แหล่งน้ำและสิ่งมีชีวิตรวมถึงมนุษย์ได้
“การที่เสื้อผ้าเหล่านี้มีส่วนประกอบของสารเคมีอันตราย เมื่อเราซักหรือล้าง สารเคมีอันตรายก็จะออกมาด้วยกับน้ำและในที่สุดก็จะปนเปื้อนแหล่งน้ำของเรา” พลาย ภิรมย์ ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านสารพิษ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กล่าว “ประเทศไทยเป็นแหล่งผลิตเสื้อผ้าที่สำคัญของโลก ขณะเดียวกันก็เป็นตลาดผู้บริโภคที่สำคัญ ดังนั้นแม่น้ำของเราก็ต้องตกอยู่ในความเสี่ยงที่จะเป็นที่รองรับสารเคมีอันตรายจากอุตสาหกรรมฟอกย้อมได้ตั้งแต่จากโรงงานผลิตที่ปล่อยน้ำเสีย จนถึงน้ำทิ้งจากบ้านเรือนที่เราซักเสื้อผ้าเหล่านี้”
รายงาน “เสื้อผ้าสกปรก 2: ปัญหาที่ถูกละเลย” (3) ได้เผยถึงการตรวจพบสารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลท (NPEs) ในผลิตภัณฑ์ตัวอย่าง 52 ชิ้นจากตัวอย่างทั้งหมด 78 ตัวอย่าง โดยตัวอย่างที่ตรวจพบสารดังกล่าวนั้น มี 4 ตัวอย่างที่นำมาจากร้านตัวแทนจำหน่ายในประเทศไทย ซึ่งทั้งหมดพบการปนเปื้อน และมีทั้งหมด 6 ตัวอย่างที่ระบุว่าผลิตในประเทศไทยและมี 5 ตัวอย่างที่พบการปนเปื้อน ทั้งนี้ผลศึกษาได้ชี้ให้เห็นถึงปัญหาระดับโลกที่เชื่อมโยงยี่ห้อเสื้อผ้าดัง กับการปล่อยมลพิษจากโรงงานที่เป็นแหล่งผลิต และสุดท้ายคือสารพิษที่พบในเสื้อผ้าที่วางขายในท้องตลาดสำหรับผู้บริโภค
กรีนพีซได้เผยรายงาน “เสื้อผ้าสกปรก” ฉบับแรกเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา โดยพบสารพิษในตัวอย่างน้ำทิ้งที่เก็บจากโรงงานอุตสาหกรรม 2 แห่ง ซึ่งมีความเกี่ยวโยงกับบริษัทเสื้อผ้ายี่ห้อระดับโลก (4) โดยได้ปล่อยน้ำทิ้งปนเปื้อนสารพิษลงสู่สามเหลี่ยมปากแม่น้ำแยงซี และแม่น้ำสายย่อยสามเหลี่ยมปากแม่น้ำจูเจียง (Pearl River Delta) (5) และจากการที่กรีนพีซได้รณรงค์โครงการ “ล้างสารพิษ (DETOX)” อย่างหนักต่อบริษัทผู้ผลิต ล่าสุดพูมาและไนกี้ (6) ได้ประกาศที่จะยุติการใช้สารเคมีอันตรายตลอดห่วงโซ่การผลิตและในผลิตภัณฑ์แล้ว
“ตอนนี้ทั้งไนกี้และพูมาได้ให้คำมั่นสัญญาว่าจะหยุดการปล่อยสารพิษสู่สิ่งแวดล้อมโดยจะวางแผนพัฒนาร่วมกับโรงงานผู้ผลิต ดังนั้นบริษัทอื่นๆ รวมถึงอาดิดาสที่เป็นบริษัทใหญ่ ก็ควรที่จะต้องมีความรับผิดชอบเช่นนี้เหมือนกัน โดยต้องไม่ทำให้สิ่งแวดล้อม แหล่งน้ำและผู้บริโภคจะต้องมาแปดเปื้อนสารเคมีอันตรายจากการผลิตของบริษัทของตน”
“สิ่งนี้เป็นปัญหาสำคัญเร่งด่วน วิธีการที่จะเป็นประสิทธิผลที่สุดในการจัดการไม่ให้มีสารเคมีอันตรายตกค้างในผลิตภัณฑ์เสื้อผ้า และขณะเดียวกันก็ไม่ปล่อยสารเคมีอันตรายสู่สิ่งแวดล้อมในกระบวนการผลิต คือต้องยุติการใช้สารเหล่านั้นในกระบวนการผลิต ซึ่งบริษัททั้งหลายโดยเฉพาะอาดิดาสควรจะต้องเดินตามพูมาและไนกี้ที่จะก้าวเป็นผู้นำสู่อนาคตปลอดสารพิษ”
กรีนพีซทำงานรณรงค์ด้วยหลักการเผชิญหน้าอย่างสันติวิธี นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทัศนคติ และพฤติกรรม เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อมและสันติภาพ กรีนพีซรณรงค์เพื่อยุติมลพิษอุตสาหกรรมที่ส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำ ซึ่งเกิดจากสารเคมีที่เป็นพิษ คงทนในสิ่งแวดล้อมและรบกวนฮอร์โมน โดยเรียกร้องให้บริษัทและรัฐบาลลงมืออย่างจริงจังในการ “ล้างสารพิษ” จากอนาคตของเรา
ข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ
พลาย ภิรมย์
ผู้ประสานงานรณรงค์ด้านสารพิษ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
โทร 02-357-1921 ต่อ 135
วิริยา กิ่งวัชระพงศ์ ผู้ประสานงานสื่อมวลชน กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หมายเหตุ
(1) กรีนพีซสากลได้ส่งตัวอย่างเสื้อผ้า 78 ตัวอย่าง เพื่อตรวจหาสารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลท (nonylphenol ethoxylates หรือ NPEs)ที่ห้องทดลองอิสระ สารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลทนี้ เป็นสารพิษที่ตกค้างยาวนานในห่วงโซ่อาหาร มีคุณสมบัติรบกวนกลไกการทำงานของฮอร์โมน แม้ว่าจะมีการบำบัดน้ำเสียแล้วก็ตาม สารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลทสามารถแตกตัวเป็นสารโนนิลฟีนอล (Nonylphenol หรือ NP) ได้ ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสารพิษชนิดนี้ สามารถอ่านได้จากรายงาน “เสื้อผ้าสกปรก 2” หน้า 12 http://www.greenpeace.org/dirtylaundry2.pdf และในหน้า 51 กล่องข้อความ 2.2 ที่ www.greenpeace.org/dirtylaundry
(2) เสื้อผ้า14 ยี่ห้อที่พบสารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลท (NPEs) ซึ่งเป็นระดับที่สูงกว่าระดับที่สามารถตรวจวัดได้คือ 1 มิลลิกรัม NPEs/ กิโลกรัมของตัวอย่าง ได้แก่ อเบอร์ครอมบี้ แอนด์ ฟิช (Abercrombie & Fitch) อาดิดาส (Adidas) คาลวิน ไคลน์ (Calvin Klein) คอนเวอร์ส (Converse) จี-สตาร์ รอว์ (G-Star RAW) เอช แอนด์ เอ็ม (H&M) แคปป้า (Kappa) ลาคอส (Lacoste) หลี่หนิง (Li Ning) ไนกี้ (Nike) พูมา (Puma) ราฟ ลอเรน (Ralph Lauren) ยูนิโคล่ (Uniqlo) และยาเกอ (Youngor)
(3) รายงาน “เสื้อผ้าสกปรก2” ฉบับภาษาไทย สามารถดาวน์โหลดได้ที่
http://www.greenpeace.or.th/dirtylaundry2
(4) ยี่ห้อเสื้อผ้าที่เกี่ยวโยงกับผู้จัดส่งจากประเทศจีนที่ปล่อยสารพิษลงสู่แหล่งน้ำได้แก่ อเบอร์ครอมบี้ แอนด์ ฟิช (Abercrombie & Fitch) อาดิดาส (Adidas) บาวเออร์ ฮอกกี้ (Bauer Hockey) คาลวิน ไคลน์ (Calvin Klein) คอนเวอร์ส (Converse) คอร์ทีฟิล (Cortefie)l) เอช แอนด์ เอ็ม (H&M) ลาคอส (Lacoste) หลี่หนิง (Li Ning) มีเทอร์ซ/บอนว์ (Meters/bonwe)ไนกี้ (Nike) ฟิลิปส์ แวน ฮุสเซน (Phillips-Van Heusen Corporation) พูมา (Puma) และยาเกอ (Youngor)
(5) รายงาน “เสื้อผ้าสกปรก” ฉบับแรก(ภาษาอังกฤษ) สามารถดาวน์โหลดได้ที่ www.greenpeace.org/dirtylaundry
รายงาน “เสื้อผ้าสกปรก” ฉบับแรก (ภาษาไทย) สามารถดาวน์โหลดได้ที่
http://www.greenpeace.org/seasia/th/press/reports/dirty-laundry-summary-report/
(6) พูมา ได้ประกาศที่จะยุติการใช้สารเคมีอันตรายตลอดห่วงโซ่การผลิตและในผลิตภัณฑ์
http://safe.puma.com/us/en/2011/07/puma-is-committed-to-eliminate-discharges-of-hazardous-chemicals-2/
ไนกี้ http://www.nikebiz.com/media/pr/2011/08/17_zero_discharge.html