กรมโรงงานรับรายงานกรีนพีซพบสารพิษระดับร้ายแรง

ประกาศปฏิบัติการขจัดสารพิษในวันน้ำโลก

ข่าวประชาสัมพันธ์ - มีนาคม 21, 2555
กรุงเทพฯ - ในอนาคต คนไทยจะสามารถเข้าถึงแหล่งน้ำสะอาดปราศจากมลพิษ ก็ด้วยการร่วมมือกันอย่างจริงจังของทุกภาคส่วนในสังคมไทยที่จะหยุดการปลดปล่อยสารเคมีอันตรายลงสู่แหล่งน้ำ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ย้ำจุดมุ่งหมายนี้ในวันน้ำโลก ในงานแลกเปลี่ยนอย่างสร้างสรรค์ซึ่งจัดขึ้นที่กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม โดยมีการส่งมอบรายงานล่าสุดสองฉบับที่มีการตรวจพบสารเคมีอันตรายให้กับอธิบดีของกรมโรงงานเพื่อให้พิจารณาในการควบคุมและยุติการใช้สารพิษในภาคอุตสาหกรรม

รายงานสองฉบับที่กรีนพีซเผยประกอบด้วย ๑) การตรวจสอบสารเคมีอันตรายในตะกอนดินบริเวณคลองที่รองรับน้ำทิ้งจากโรงงานฟอกย้อมบริเวณตอนล่างของแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำท่าจีน1 และ ๒) เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย3  ซึ่งรายงานทั้งสองชิ้นได้ศึกษาและชี้แจงกระบวนการที่อุตสหกรรมได้ก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำในประเทศไทยและทั่วโลก ซึ่งตัวรายงานได้ให้ข้อเสนอและทางเลือกในการจัดการกับปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ

 

“เราเปิดใจและพร้อมรับฟังข้อเสนอจากกลุ่มองค์กรพัฒนา และเราก็มุ่งมั่นที่จะทำให้นโยบายรวมถึงการบริการของเราตอบสนองความต้องการในการพัฒนาทางเศรษฐกิจ โดยให้ความสำคัญกับการดูแลอนุรักษ์ระบบนิเวศอันเปราะบางของธรรมชาติไปพร้อมกัน” นายอาทิตย์ วุฒิคะโร อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม กล่าวย้ำถึงความตั้งใจที่จะทำงานในแนวทางสร้างสรรค์ร่วมกับองค์กรพัฒนาเอกชน โดยเฉพาะในด้านการขจัดสารพิษ

จุดประสงค์ของการมีวันน้ำโลกคือการชี้ย้ำให้เห็นความสำคัญของการรักษาทรัพยากรน้ำ เราต้องใช้น้ำสำหรับการอุปโภค บริโภค และยังเป็นแหล่งอาหารที่สำคัญ แต่ตอนนี้แหล่งน้ำของเรากำลังกลายเป็นที่รองรับสารพิษจากกิจกรรมมนุษย์ ซึ่งเราตรวจพบสารพิษปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องตลอดหลายปีที่ผ่านมา” นาย พลาย ภิรมย์ ผู้จัดการฝ่ายรณรงค์ประจำประเทศไทย กรีนพีชเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ “ในวันนี้ เรา นักกิจกรรมรณรงค์กรีนพีซ ประกาศเจตนารมณ์แห่งการทำงานเพื่อน้ำ เพื่อสัตว์ เพื่อตัวเราเอง และเพื่อลูกหลานในอนาคต ผู้ซึ่งจะได้รับผลกระทบจากมลพิษทางน้ำ”


 
และเนื่องในกิจกรรมวันน้ำโลก กรีนพีซได้ถือป้ายรณรงค์ที่มีข้อความว่า “แหล่งน้ำปลอดสารพิษเป็นจริงได้” พร้อมทั้งมีอาสาสมัครแต่งกายเป็นเหล่าตัวละครในวรรณคดีออกมาร่วมกิจกรรม “การแสดงเสภาประกอบจินตภาพจากวรรณคดีไทย เพื่อสะท้อนความเป็นไปสถานการณ์น้ำในประเทศไทย”

รายงานการตรวจตัวอย่างตะกอนดินโดยหน่วยศึกษาและเฝ้าระวังมลพิษทางน้ำของกรีนพีซในปีพ.ศ. ๒๕๔๔ พบโลหะหนักปนเปื้อนในคลองที่รับน้ำทิ้งจากโรงงานฟอกย้อม โดยพบนิกเกิล สังกะสี โครเมียม ทองแดง และ ตะกั่ว ในระดับที่สูงกว่าความเข้มข้นทั่วไปที่พบได้ในสิ่งแวดล้อมและมาตรฐานตะกอนดินของต่างประเทศหลายเท่า  ที่น่าเป็นห่วงคือ ในตัวอย่างตะกอน มีการตรวจพบสารรบกวนการทำงานระบบฮอร์โมน เช่น สารโนนิลฟีนอล ซึ่งเป็นสารเคมีที่อยู่ในหมวดที่ต้องมีการควบคุมอย่างเคร่งครัดในสหรัฐอเมริกา แคนาดา และยุโรป  

ในรายงาน เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย ซึ่งกลุ่มกรีนพีซเผยทั่วโลกในวันนี้ ได้อธิบายว่าสารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลทซึ่งเป็นสารเคมีอันตรายที่พบว่ามีการตกค้างในเสื้อผ้า และสามารถถูกชะล้างออกมาและก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำเมื่อผู้บริโภคนำเอาเสื้อผ้าที่ผลิตจากโรงงานเหล่านั้นไปซัก กรีนพีซได้ย้ำเตือนให้เห็นถึงปัญหาของมลพิษทางน้ำที่เกิดจากการใช้สารเคมีอันตรายโดยอุตสหกรรมสิ่งทอและฟอกย้อม และจึงได้รณรงค์ต่อผู้ผลิตหรือแบรนด์เจ้าของสินค้าดังระดับโลกเช่นในกี้ อะดิดาส พูม่า และอื่นๆ อีกมากมาย ให้มีมาตรการควบคุมและยุติการใช้สารเคมีอันตรายให้หมดไปตลอดห่วงโซ่อุปทานให้ได้ภายในปี ๒๕๖๓ และซึ่งมีหลายบริษัทได้ประกาศทำตามข้อเรียกร้องแล้ว  

ส่วนในประเทศไทย กรีนพีซได้ผลักดันให้รัฐบาลและภาคอุตสาหกรรมหันมาใส่ใจมุ่งมั่นเพื่อสร้างอนาคตที่ปลอดสารพิษ โดยต้องปฏิบัติการอย่างเร่งด่วน โปร่งใส และใช้หลักการป้องกันไว้ก่อน เพื่อขจัดการใช้และปลดปล่อยสารเคมีอันตราย   ซึ่งกรีนพีซได้เสนอให้กระทรวงอุตสหกรรมซึ่งเป็นผู้กำกับดูแลควรเร่งออกมาตรการดังนี้

  1. จัดทำบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตรายและกำหนดให้มีระยะเวลาในการดำเนินการควบคุมและเลิกใช้3
  2. ประกาศตั้งเป้าหมายและแผนปฏิบัติงานเพื่อลดการปล่อยสารเคมีอันตรายให้เหลือศูนย์ (เริ่มจากอุตสาหกรรมฟอกย้อม)
  3. ร่วมกับหน่วยราชการอื่นๆ เช่นกรมควบคุมมลพิษเพื่อทำการฟื้นฟูทำความสะอาดแหล่งน้ำทั่วประเทศที่ได้รับการปนเปื้อน
  4. ให้การสนับสนุนโรงงานในด้านต่างๆ เพื่อมุ่งสู่การลดการใช้ และปลดปล่อยสารเคมีอันตราย รวมถึงการทดแทนการใช้ด้วยสารเคมีที่ปลอดภัย  

ข้อมูลเสริม -

1)  กรีนพีซได้สุ่มเก็บตัวอย่างตะกอนดินคลองมหาวงศ์ บริเวณท่อน้ำทิ้งของบริษัท ถุงเท้าไทย จำกัด ที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง จังหวัดสมุทรปราการ และตะกอนดินคลองแค บริเวณท่อน้ำทิ้งของบริษัท นันยางการทออุตสาหกรรม จำกัด ที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำท่าจีนตอนล่าง จังหวัดสมุทรสาคร  ตัวอย่างตะกอนดินจากคลองมหาวงศ์บริเวณใต้ท่อน้ำทิ้งจากบริษัทถุงเท้าไทย พบสารอินทรีย์อันตราย อาทิ โนนิลฟีนอล (nonylphenol) บิวทิวเลท ไฮโดรไซโทลูอีน (BHT) อัลคิล เบนซีน (alkyl benzenes) และ อัลคิล เนบทาลีนส์ (alkyl naphthalenes) และพบปริมาณโลหะหนักปริมาณสูง (และเมื่อเทียบกับบริเวณเหนือคลองก่อนถึงโรงงาน) อาทิ โครเมี่ยม (2470 mg/kg) ตะกั่ว (409 mg/kg) นิกเกิล (2350 mg/kg) สังกะสี (2850 mg/kg) ซึ่งล้วนสูงกว่าค่าความเข้มข้นพื้นฐานปกติถึง 25, 14, 40 และ 28 เท่าตามลำดับ (ATSDR 2005a, 2005b, 2007a, 2008, Salomons & Forstner 1984) หรือหากเทียบกับค่ามาตรฐานการปนเปื้อนสูงสุดที่ยอมรับได้ของประเทศเนเธอร์แลนด์พบว่า ความเข้มข้นของโครเมี่ยมสูงกว่���มาตรฐานถึง 7 เท่า นิกเกิล 11 เท่า และสังกะสี 4 เท่า (NMHSPE 2000) ทั้งนี้ โลหะหนักชนิดดังกล่าวยังพบสะสมในตะกอนดินในปริมาณสูงใกล้เคียงกันในบริเวณจุดเชื่อมต่อแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการสะสมของสารอินทรีย์และโลหะหนักเป็นบริเวณกว้างตามการไหลของน้ำสู่แม่น้ำเจ้าพระยา  คล้ายกันกับตัวอย่างตะกอนดินจากคลองแคบริเวณใต้ท่อน้ำทิ้งของบริษัท นันยางการทออุตสาหกรรม พบสารอินทรีย์อันตราย อาทิ โนนิลฟีนอล (nonylphenol) และ 4, ได และ ไตร-คลอโรเบนซีน (four di- and tri-chlorobenzenes) และพบปริมาณโลหะหนักปริมาณสูง (และเมื่อเทียบกับบริเวณเหนือคลองก่อนถึงโรงงาน) อาทิ ทองแดง โครเมี่ยม นิกเกิล และสังกะสี  ซึ่งล้วนสูงกว่าค่าความเข้มข้นพื้นฐานปกติถึง 7, 3, 5 และ 20 เท่าตามลำดับ โดยสำหรับนิกเกิล และสังกะสี มีระดับความเข้มข้นมากกว่าค่ามาตรฐานการปนเปื้อนสูงสุดที่ยอมรับได้ของประเทศเนเธอร์แลนด์เกือบ 2 เท่า  

รายงาน การตรวจสอบสารเคมีอันตรายในตะกอนดินบริเวณคลองที่รองรับน้ำทิ้งจากโรงงานฟอกย้อมบริเวณตอนล่างของแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำท่าจีน พ.ศ. 2554

รายงาน รวมผลการศึกษากรีนพีซเกี่ยวกับการปนเปื้อนสารเคมีอันตรายในระบบนิเวศบริเวณแหล่งประกอบอุตสาหกรรมภาคกลางระหว่างปีพ.ศ. 2546- พ.ศ. 2554

2)  เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย: ซึ่งงานวิจัยล่าโดยกรีนพีซสากลแสดงให้เห็นว่า สารเคมีอันตรายในกลุ่มโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลท (Nonylphenol Ethoxylates หรือ NPEs)1 ซึ่งใช้ในอุตสาหกรรมฟอกย้อม ยังคงหลงเหลือเจือปนอยู่ในเสื้อผ้าซึ่งวางขายอยู่ทั่วโลกโดยยี่ห้อเสื้อผ้าชั้นนำ เช่น ไนกี้ (Nike) อาดิดาส (Adidas) พูมา (Puma) คอนเวอร์ส (Converse) รวมทั้งสินค้า ยี่ห้อแฟชันเช่น อเบอร์ครอมบี้ แอนด์ ฟิช (Abercrombie & Fitch) คาลวิน ไคลน์ (Calvin Klein) แอช แอนด์ เอ็ม (H&M) ลาคอส (Lacoste) เป็นต้น โดยเมื่อเสื้อผ้าเหล่านี้ผ่านการซักล้าง สารเคมีดังกล่าวที่ตกค้างอยู่ในเสื้อผ้าเหล่านี้จะถูกปล่อยออกมากับน้ำที่ซักซึ่งในที่สุดก็ไหลลงสู่แม่น้ำ ทะเลสาบ และทะเลในอัตราส่วนที่มีนัยยะสำคัญ และจะแตกตัวเป็นสารโนนิลฟีนอล (Nonylphenol หรือ NP)  ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นพิษยิ่งขึ้นและรบกวนกลไกการทำงานของฮอร์โมน ปฏิกิริยาเช่นนี้สามารถเกิดขึ้นได้ไม่ว่าแห่งหนใดในโลกที่มีการจำหน่ายและซักล้างเสื้อผ้า อีกนัยหนึ่งก็คือ เสื้อผ้าทุกยี่ห้อกำลังทำให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการปล่อยสารเคมีอันตรายลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะอย่างไม่รู้ตัว  

รายงาน เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย 
http://www.greenpeace.or.th/Dirty-Laundry-Reloaded

3)  กรีนพีซเสนอกลุ่มสารรายชื่อสารเคมีอันตราย 11 กลุ่ม (ที่พบว่ามีการใช้ในอุตสาหกรรมฟอกย้อม และอื่นๆ) ซึ่งมีการพิสูจน์แล้วว่าเป็นสารเคมีอันตราย การใช้สารเคมีดังกล่าวสามารถส่งผลกระทบได้ต่อทั้งระบบนิเวศ และสิ่งมีชีวิตรวมถึงมนุษย์  เพื่อเป็นการปกป้องสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ภาครัฐบาลควรที่จะต้องมีการกำหนดบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตราย เพื่อตั้งเป้าหมายในการลดและยุติการใช้ในระยะเวลาที่กำหนดไว้ โดยภาคอุตสาหกรรมควรเปลี่ยนทดแทนมาใช้สารเคมีที่ปลอดภัยกว่า ทั้งนี้ กลุ่มสารเคมีอันตราย 11 กลุ่มนี้เป็นเพียงตัวอย่างกลุ่มสารเคมีอันตรายเบื้องต้นที่ควรพิจารณาเลิกใช้ (ซึ่งได้มีการจำกัดการใช้หรือยกเลิกแล้วในบางประเทศ และยังพบว่าได้มีการใช้อย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมสิ่งทอและฟอกย้อม) อย่างไรก็ตาม ยังมีสารเคมีอันตรายอีกมากที่ไม่ได้กล่าวถึงและควรนำมารวมอยู่ในรายบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตรายเช่นกัน     

บัญชีรายชื่อกลุ่มสารเคมีอันตรายที่ควรห้ามใช้อุตสาหกรรม (ฟอกย้อม)


กรีนพีซ ทำงานรณรงค์ด้วยหลักการเผชิญหน้าอย่างสันติวิธี นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทัศนคติ และพฤติกรรม เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม และสันติภาพ


ข้อมูลติดต่อเพิ่มเติม
พลาย ภิรมย์ ผู้จัดการฝ่ายรณรงค์ประจำประเทศไทย กรีนพีซ เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
อีเมล์ โทร 081 658 9432

สุขทวี สุวรรณชัยรย หัวหน้าฝ่ายสื่อมวลชนประจำประเทศไทย กรีนพีซ เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
อีเมล์ โทร 083 841 2798

www.greenpeace.or.th
www.facebook.com/greenpeaceseath

หมวด