กรมโรงงานรับรายงานกรีนพีซพบสารพิษระดับร้ายแรง

ประกาศปฏิบัติการขจัดสารพิษในวันน้ำโลก

ข่าวประชาสัมพันธ์ - มีนาคม 21, 2555
กรุงเทพฯ - ในอนาคต คนไทยจะสามารถเข้าถึงแหล่งน้ำสะอาดปราศจากมลพิษ ก็ด้วยการร่วมมือกันอย่างจริงจังของทุกภาคส่วนในสังคมไทยที่จะหยุดการปลดปล่อยสารเคมีอันตรายลงสู่แหล่งน้ำ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ย้ำจุดมุ่งหมายนี้ในวันน้ำโลก ในงานแลกเปลี่ยนอย่างสร้างสรรค์ซึ่งจัดขึ้นที่กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม โดยมีการส่งมอบรายงานล่าสุดสองฉบับที่มีการตรวจพบสารเคมีอันตรายให้กับอธิบดีของกรมโรงงานเพื่อให้พิจารณาในการควบคุมและยุติการใช้สารพิษในภาคอุตสาหกรรม

รายงานสองฉบับที่กรีนพีซเผยประกอบด้วย ๑) การตรวจสอบสารเคมีอันตรายในตะกอนดินบริเวณคลองที่รองรับน้ำทิ้งจากโรงงานฟอกย้อมบริเวณตอนล่างของแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำท่าจีน1 และ ๒) เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย3  ซึ่งรายงานทั้งสองชิ้นได้ศึกษาและชี้แจงกระบวนการที่อุตสหกรรมได้ก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำในประเทศไทยและทั่วโลก ซึ่งตัวรายงานได้ให้ข้อเสนอและทางเลือกในการจัดการกับปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ

 

“เราเปิดใจและพร้อมรับฟังข้อเสนอจากกลุ่มองค์กรพัฒนา และเราก็มุ่งมั่นที่จะทำให้นโยบายรวมถึงการบริการของเราตอบสนองความต้องการในการพัฒนาทางเศรษฐกิจ โดยให้ความสำคัญกับการดูแลอนุรักษ์ระบบนิเวศอันเปราะบางของธรรมชาติไปพร้อมกัน” นายอาทิตย์ วุฒิคะโร อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม กล่าวย้ำถึงความตั้งใจที่จะทำงานในแนวทางสร้างสรรค์ร่วมกับองค์กรพัฒนาเอกชน โดยเฉพาะในด้านการขจัดสารพิษ

จุดประสงค์ของการมีวันน้ำโลกคือการชี้ย้ำให้เห็นความสำคัญของการรักษาทรัพยากรน้ำ เราต้องใช้น้ำสำหรับการอุปโภค บริโภค และยังเป็นแหล่งอาหารที่สำคัญ แต่ตอนนี้แหล่งน้ำของเรากำลังกลายเป็นที่รองรับสารพิษจากกิจกรรมมนุษย์ ซึ่งเราตรวจพบสารพิษปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่องตลอดหลายปีที่ผ่านมา” นาย พลาย ภิรมย์ ผู้จัดการฝ่ายรณรงค์ประจำประเทศไทย กรีนพีชเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ “ในวันนี้ เรา นักกิจกรรมรณรงค์กรีนพีซ ประกาศเจตนารมณ์แห่งการทำงานเพื่อน้ำ เพื่อสัตว์ เพื่อตัวเราเอง และเพื่อลูกหลานในอนาคต ผู้ซึ่งจะได้รับผลกระทบจากมลพิษทางน้ำ”


 
และเนื่องในกิจกรรมวันน้ำโลก กรีนพีซได้ถือป้ายรณรงค์ที่มีข้อความว่า “แหล่งน้ำปลอดสารพิษเป็นจริงได้” พร้อมทั้งมีอาสาสมัครแต่งกายเป็นเหล่าตัวละครในวรรณคดีออกมาร่วมกิจกรรม “การแสดงเสภาประกอบจินตภาพจากวรรณคดีไทย เพื่อสะท้อนความเป็นไปสถานการณ์น้ำในประเทศไทย”

รายงานการตรวจตัวอย่างตะกอนดินโดยหน่วยศึกษาและเฝ้าระวังมลพิษทางน้ำของกรีนพีซในปีพ.ศ. ๒๕๔๔ พบโลหะหนักปนเปื้อนในคลองที่รับน้ำทิ้งจากโรงงานฟอกย้อม โดยพบนิกเกิล สังกะสี โครเมียม ทองแดง และ ตะกั่ว ในระดับที่สูงกว่าความเข้มข้นทั่วไปที่พบได้ในสิ่งแวดล้อมและมาตรฐานตะกอนดินของต่างประเทศหลายเท่า  ที่น่าเป็นห่วงคือ ในตัวอย่างตะกอน มีการตรวจพบสารรบกวนการทำงานระบบฮอร์โมน เช่น สารโนนิลฟีนอล ซึ่งเป็นสารเคมีที่อยู่ในหมวดที่ต้องมีการควบคุมอย่างเคร่งครัดในสหรัฐอเมริกา แคนาดา และยุโรป  

ในรายงาน เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย ซึ่งกลุ่มกรีนพีซเผยทั่วโลกในวันนี้ ได้อธิบายว่าสารโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลทซึ่งเป็นสารเคมีอันตรายที่พบว่ามีการตกค้างในเสื้อผ้า และสามารถถูกชะล้างออกมาและก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำเมื่อผู้บริโภคนำเอาเสื้อผ้าที่ผลิตจากโรงงานเหล่านั้นไปซัก กรีนพีซได้ย้ำเตือนให้เห็นถึงปัญหาของมลพิษทางน้ำที่เกิดจากการใช้สารเคมีอันตรายโดยอุตสหกรรมสิ่งทอและฟอกย้อม และจึงได้รณรงค์ต่อผู้ผลิตหรือแบรนด์เจ้าของสินค้าดังระดับโลกเช่นในกี้ อะดิดาส พูม่า และอื่นๆ อีกมากมาย ให้มีมาตรการควบคุมและยุติการใช้สารเคมีอันตรายให้หมดไปตลอดห่วงโซ่อุปทานให้ได้ภายในปี ๒๕๖๓ และซึ่งมีหลายบริษัทได้ประกาศทำตามข้อเรียกร้องแล้ว  

ส่วนในประเทศไทย กรีนพีซได้ผลักดันให้รัฐบาลและภาคอุตสาหกรรมหันมาใส่ใจมุ่งมั่นเพื่อสร้างอนาคตที่ปลอดสารพิษ โดยต้องปฏิบัติการอย่างเร่งด่วน โปร่งใส และใช้หลักการป้องกันไว้ก่อน เพื่อขจัดการใช้และปลดปล่อยสารเคมีอันตราย   ซึ่งกรีนพีซได้เสนอให้กระทรวงอุตสหกรรมซึ่งเป็นผู้กำกับดูแลควรเร่งออกมาตรการดังนี้

  1. จัดทำบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตรายและกำหนดให้มีระยะเวลาในการดำเนินการควบคุมและเลิกใช้3
  2. ประกาศตั้งเป้าหมายและแผนปฏิบัติงานเพื่อลดการปล่อยสารเคมีอันตรายให้เหลือศูนย์ (เริ่มจากอุตสาหกรรมฟอกย้อม)
  3. ร่วมกับหน่วยราชการอื่นๆ เช่นกรมควบคุมมลพิษเพื่อทำการฟื้นฟูทำความสะอาดแหล่งน้ำทั่วประเทศที่ได้รับการปนเปื้อน
  4. ให้การสนับสนุนโรงงานในด้านต่างๆ เพื่อมุ่งสู่การลดการใช้ และปลดปล่อยสารเคมีอันตราย รวมถึงการทดแทนการใช้ด้วยสารเคมีที่ปลอดภัย  

ข้อมูลเสริม -

1)  กรีนพีซได้สุ่มเก็บตัวอย่างตะกอนดินคลองมหาวงศ์ บริเวณท่อน้ำทิ้งของบริษัท ถุงเท้าไทย จำกัด ที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง จังหวัดสมุทรปราการ และตะกอนดินคลองแค บริเวณท่อน้ำทิ้งของบริษัท นันยางการทออุตสาหกรรม จำกัด ที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำท่าจีนตอนล่าง จังหวัดสมุทรสาคร  ตัวอย่างตะกอนดินจากคลองมหาวงศ์บริเวณใต้ท่อน้ำทิ้งจากบริษัทถุงเท้าไทย พบสารอินทรีย์อันตราย อาทิ โนนิลฟีนอล (nonylphenol) บิวทิวเลท ไฮโดรไซโทลูอีน (BHT) อัลคิล เบนซีน (alkyl benzenes) และ อัลคิล เนบทาลีนส์ (alkyl naphthalenes) และพบปริมาณโลหะหนักปริมาณสูง (และเมื่อเทียบกับบริเวณเหนือคลองก่อนถึงโรงงาน) อาทิ โครเมี่ยม (2470 mg/kg) ตะกั่ว (409 mg/kg) นิกเกิล (2350 mg/kg) สังกะสี (2850 mg/kg) ซึ่งล้วนสูงกว่าค่าความเข้มข้นพื้นฐานปกติถึง 25, 14, 40 และ 28 เท่าตามลำดับ (ATSDR 2005a, 2005b, 2007a, 2008, Salomons & Forstner 1984) หรือหากเทียบกับค่ามาตรฐานการปนเปื้อนสูงสุดที่ยอมรับได้ของประเทศเนเธอร์แลนด์พบว่า ความเข้มข้นของโครเมี่ยมสูงกว่ามาตรฐานถึง 7 เท่า นิกเกิล 11 เท่า และสังกะสี 4 เท่า (NMHSPE 2000) ทั้งนี้ โลหะหนักชนิดดังกล่าวยังพบสะสมในตะกอนดินในปริมาณสูงใกล้เคียงกันในบริเวณจุดเชื่อมต่อแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการสะสมของสารอินทรีย์และโลหะหนักเป็นบริเวณกว้างตามการไหลของน้ำสู่แม่น้ำเจ้าพระยา  คล้ายกันกับตัวอย่างตะกอนดินจากคลองแคบริเวณใต้ท่อน้ำทิ้งของบริษัท นันยางการทออุตสาหกรรม พบสารอินทรีย์อันตราย อาทิ โนนิลฟีนอล (nonylphenol) และ 4, ได และ ไตร-คลอโรเบนซีน (four di- and tri-chlorobenzenes) และพบปริมาณโลหะหนักปริมาณสูง (และเมื่อเทียบกับบริเวณเหนือคลองก่อนถึงโรงงาน) อาทิ ทองแดง โครเมี่ยม นิกเกิล และสังกะสี  ซึ่งล้วนสูงกว่าค่าความเข้มข้นพื้นฐานปกติถึง 7, 3, 5 และ 20 เท่าตามลำดับ โดยสำหรับนิกเกิล และสังกะสี มีระดับความเข้มข้นมากกว่าค่ามาตรฐานการปนเปื้อนสูงสุดที่ยอมรับได้ของประเทศเนเธอร์แลนด์เกือบ 2 เท่า  

รายงาน การตรวจสอบสารเคมีอันตรายในตะกอนดินบริเวณคลองที่รองรับน้ำทิ้งจากโรงงานฟอกย้อมบริเวณตอนล่างของแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำท่าจีน พ.ศ. 2554

รายงาน รวมผลการศึกษากรีนพีซเกี่ยวกับการปนเปื้อนสารเคมีอันตรายในระบบนิเวศบริเวณแหล่งประกอบอุตสาหกรรมภาคกลางระหว่างปีพ.ศ. 2546- พ.ศ. 2554

2)  เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย: ซึ่งงานวิจัยล่าโดยกรีนพีซสากลแสดงให้เห็นว่า สารเคมีอันตรายในกลุ่มโนนิลฟีนอลอีทอกซิเลท (Nonylphenol Ethoxylates หรือ NPEs)1 ซึ่งใช้ในอุตสาหกรรมฟอกย้อม ยังคงหลงเหลือเจือปนอยู่ในเสื้อผ้าซึ่งวางขายอยู่ทั่วโลกโดยยี่ห้อเสื้อผ้าชั้นนำ เช่น ไนกี้ (Nike) อาดิดาส (Adidas) พูมา (Puma) คอนเวอร์ส (Converse) รวมทั้งสินค้า ยี่ห้อแฟชันเช่น อเบอร์ครอมบี้ แอนด์ ฟิช (Abercrombie & Fitch) คาลวิน ไคลน์ (Calvin Klein) แอช แอนด์ เอ็ม (H&M) ลาคอส (Lacoste) เป็นต้น โดยเมื่อเสื้อผ้าเหล่านี้ผ่านการซักล้าง สารเคมีดังกล่าวที่ตกค้างอยู่ในเสื้อผ้าเหล่านี้จะถูกปล่อยออกมากับน้ำที่ซักซึ่งในที่สุดก็ไหลลงสู่แม่น้ำ ทะเลสาบ และทะเลในอัตราส่วนที่มีนัยยะสำคัญ และจะแตกตัวเป็นสารโนนิลฟีนอล (Nonylphenol หรือ NP)  ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นพิษยิ่งขึ้นและรบกวนกลไกการทำงานของฮอร์โมน ปฏิกิริยาเช่นนี้สามารถเกิดขึ้นได้ไม่ว่าแห่งหนใดในโลกที่มีการจำหน่ายและซักล้างเสื้อผ้า อีกนัยหนึ่งก็คือ เสื้อผ้าทุกยี่ห้อกำลังทำให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการปล่อยสารเคมีอันตรายลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะอย่างไม่รู้ตัว  

รายงาน เสื้อผ้าสกปรก: ปัญหาที่ยังคงถูกละเลย 
http://www.greenpeace.or.th/Dirty-Laundry-Reloaded

3)  กรีนพีซเสนอกลุ่มสารรายชื่อสารเคมีอันตราย 11 กลุ่ม (ที่พบว่ามีการใช้ในอุตสาหกรรมฟอกย้อม และอื่นๆ) ซึ่งมีการพิสูจน์แล้วว่าเป็นสารเคมีอันตราย การใช้สารเคมีดังกล่าวสามารถส่งผลกระทบได้ต่อทั้งระบบนิเวศ และสิ่งมีชีวิตรวมถึงมนุษย์  เพื่อเป็นการปกป้องสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ภาครัฐบาลควรที่จะต้องมีการกำหนดบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตราย เพื่อตั้งเป้าหมายในการลดและยุติการใช้ในระยะเวลาที่กำหนดไว้ โดยภาคอุตสาหกรรมควรเปลี่ยนทดแทนมาใช้สารเคมีที่ปลอดภัยกว่า ทั้งนี้ กลุ่มสารเคมีอันตราย 11 กลุ่มนี้เป็นเพียงตัวอย่างกลุ่มสารเคมีอันตรายเบื้องต้นที่ควรพิจารณาเลิกใช้ (ซึ่งได้มีการจำกัดการใช้หรือยกเลิกแล้วในบางประเทศ และยังพบว่าได้มีการใช้อย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมสิ่งทอและฟอกย้อม) อย่างไรก็ตาม ยังมีสารเคมีอันตรายอีกมากที่ไม่ได้กล่าวถึงและควรนำมารวมอยู่ในรายบัญชีรายชื่อสารเคมีอันตรายเช่นกัน     

บัญชีรายชื่อกลุ่มสารเคมีอันตรายที่ควรห้ามใช้อุตสาหกรรม (ฟอกย้อม)


กรีนพีซ ทำงานรณรงค์ด้วยหลักการเผชิญหน้าอย่างสันติวิธี นำไปสู่การเปลี่��นแปลงทัศนคติ และพฤติกรรม เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม และสันติภาพ


ข้อมูลติดต่อเพิ่มเติม
พลาย ภิรมย์ ผู้จัดการฝ่ายรณรงค์ประจำประเทศไทย กรีนพีซ เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
อีเมล์ โทร 081 658 9432

สุขทวี สุวรรณชัยรย หัวหน้าฝ่ายสื่อมวลชนประจำประเทศไทย กรีนพีซ เอเซียตะวันออกเฉียงใต้
อีเมล์ โทร 083 841 2798

www.greenpeace.or.th
www.facebook.com/greenpeaceseath

หมวด