Akdeniz'de
mevcut stok durumu değerlendirmesi yapıldığında, ticari önemi olan
stokların yaklaşık %60'ı güvenli biyolojik sınırların dışında avlandığı
ortaya çıkmaktadır. Sürdürülebilir bir deniz yaşamı için denizel
kaynaklarımızın sağlıklı bir şekilde korunabilmeleri çok önemlidir.
Bunun sağlanabilmesi için de balıkçılığın da sürdürülebilir yöntemlerle
yapılması, yasadışı, kayıt dışı avcılığın önlenmesi, uygulanan avcılık
yöntemlerinin tahrip edici olmaması gerekir. Bu nedenle öncelikle
yasalarla belirlenmiş yasaklama ve kısıtlamaların uygulanabilmesi,
denetlenmesi ve zengin biyoçeşitliliğin bir bütün olarak korunabilmesi
gerekmektedir.
Bu
düzenlemelerdeki eksiklerin düzeltilmesi gerekliliğinin yanında aynı
zamanda en önemli sorunların başında uygulama ve denetlemede yaşanan
sıkıntı ve eksikliklerdir. Yaşam kaynağımız olan denizlerin varlığını
sürdürebilmesi içinde yaşayan tüm canlıların (fauna, flora) sağlıklı
stoklara sahip olabilmesi şarttır.
Balıkçılık ile ilgili herhangi bir şikayette bulunacaksanız genel olarak izleyeceğiniz yol;
Tespit
ve Bilgi toplama: Öncelikle teknenin adını, kayıt numarasını,
bağlı olduğu limanı, öğrenin. Kıyıdan kaç mil açıktayken bu
faaliyeti yaptığını öğrenmeye çalışın. Uygulanan yöntemin
yasadışılığını öğrenmek için Belgeleme:
Özellikle denizde işlenen çevre suçlarının sorumlularını tespit etmek
çok zordur, o nedenle o anda belgelemek çok önemlidir. Örneğin, yasak
bölgede veya zamanda trol kullanan bir tekneyi, ya da denizde bir deniz
memelisine zarar veren birini, Başvuracağınız kurumlar: T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı / Sahil güvenlik/ deniz polisi Yasal düzenleme: Türkiye'de balıkçılık faaliyetleri ile ilgili kural ve düzenlemeleri belirleyen su ürünleri yasası (http://www.tarim.gov.tr/mevzuat/kanun_son/son_kanun.htm) ve iki yılda bir yenilenen su ürünleri sirküleridir (2006-2008 dönemi için; http://rega.basbakanlik.gov.tr). Bu konudaki yetkiler ise TC Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'ndadır (www.tarım.gov.tr).
Herhangi bir balıkçılık faaliyetinin gerek yöntem gerek sezon-tarih
gerekse av bölgesi olarak yasallığını bu sirkülerin son tarihli
olanından inceleyebilirsiniz.
-
Tatilinizi geçirdiğiniz veya yaşadığınız bölgedeki balıkçılık ile
ilgili yasak ve kısıtlamaları önceden inceleyin ve yasadışı gördüğünüz
faaliyetleri mutlaka şikayet edin.
- Koruma
alanı olarak belirlenmiş deniz alanlarında büyük çapta yapılan
balıkçılık faaliyetleri (küçük çapta olta balıkçılığı dışında)
yasadışıdır. Deniz canlı türlerinin korunması amacıyla koruma alanı
(milli park, doğal park, özel çevre koruma alanı, fok koruma alanı
gibi) ilan edilmiş bölgelerde endüstriyel balıkçılık (gırgır, trol
tekneleri, ışıkla avcılık yapanlar, zıpkınla avlananlar) yapanları
gördüğünüzde hemen yetkililere haber verin. Unutmayın ki denizde bu tür
suçlara müdahele edilebilmesi için suç anında olması veya kanıtlanması
gerekir. Bu nedenle şikayette bulunacağınız teknenin kayıt numarasını
ve yaptığı faaliyeti belgeleyecek görüntü almanız yetkililere yardımcı
olur.
- Tüplü
dalış (scuba) yapılırken zıpkın ile balık avcılığı yasaktır. Bu
faaliyetlerde bulunmayın, yapanları uyarın, uyarınız dikkate alınmazsa
yetkililere şikayette bulunun.
- Su
ürünleri sirkülerinde belirlenmiş hassas alanlarda trolle balık
avcılığı yasaktır (örneğin Marmara Denizi'nde). Ayrıca trol avcılığı
bölgeye göre değişmekle birlikte kıyıdan en az 2 mil açıkta
yapılabilir. Oysa Türkiye'de kıyıya çok yakın trol kullanılmaktadır. Bu
tür faaliyetleri gördüğünüzde mümkünse belgeleyerek olay anında ve tam
yer bildirmeye çalışarak şikayette bulunun.
- Tüm
Akdeniz'de ve Türkiye'de akıntı ağı kullanımı yasaktır. Bu ağları
tanımlayabilmek uzmanlık istese de diğerlerinden ayıran özelliği ağın
tamamen akıntıya bırakılarak daha sonra üzerindeki ışıklandırma veya
algılama sistemleri ile bulunup toplanmasıdır. Bu ağ türü hedefi olan
türlerin (kılıç gibi) dışındaki deniz canlılarına yönelik ciddi bir
tehdit oluşturur, her yıl onlarca yunus ve köpekbalığı ve deniz kuşunun
ölümüne neden olur. Deniz üzerinde bu tür ağlardan olduğundan
şüphelendiğinizde veya kullanıldığını duyduğunuzda bildirimde bulunun.
-
Bilinçli bir tüketici olarak asla yavru balık yemeyin, satan ve
yakalayanları uyarın. Balık stoklarının devamlılığı ve
iyileştirilebilmesi için en önemli yol, yumurtlama alanlarının
korunabilmesi ve yavru balık avlanmasının önüne geçilmesidir. Henüz
yumurtlama şansı bulamadan avlanan her balık yavru balıktır ve ne yazık
ki stoklar tükendikçe avlanan yavru balık miktarı çok hızlı artmıştır.
Hangi boyların yavru oluğunu anlamak için su ürünleri sirkülerinde
verilen boy sınırlamalarını inceleyebilirsiniz (http://rega.basbakanlik.gov.tr).
- Ayrıca avlanması yasaklanmış balıkları bilmeniz (http://rega.basbakanlik.gov.tr),
avlamamanız ve yememeniz gerekir. Bu konuda gösterdiğiniz hassasiyeti
mutlaka satan balıkçı veya restorana bildirin ki tüketicinin
tepkisinden haberdar olsunlar. Hangi balıkların yasak olduğunu yine su
ürünleri sirkülerinden öğrenebilirsiniz.