Skip navigation.
Deniz Rezervleri Şimdi!

Deniz Rezervleri Şimdi!

Büyütmek için tıklayın

Istanbul, Türkiye — 8 haziran günü takvimler Dünya Okyanus Günü'nü gösteriyor. Okyanuslar, Dünya yüzeyinin %71'ni kaplar ve tüm yaşamın %80'ine sahiptir. Yeryüzünü yaşamla doldurur ve dünya oksijeninin yarısını üretir: Aldığımız her nefesin yarısı denizlerden gelir!

Oysa bugün denizlerimiz pekçok tehditle karşı karşıya: aşırı ve tahrip edici balık avcılığı, korsan avlanma, iklim değişikliği etkileri ve kirlilik nedeniyle denizlerimiz ve okyanuslarımız, onu vareden canlıların ve ekosistemlerin yıkımın eşiğine gelecek kadar artan bir şekilde sömürülüyor.

Akdeniz, onu çevreleyen tüm ülkelerin ve insanlarının en değerli yaşamsal kaynağı olmasına karşın aynı tehditlerle yüzünden can çekişmekte; Gittikçe artan avlanma, kirlilik, kıyısal yapılaşma, deniz ticareti etkileri, iklim değişikliği, yabancı türlerin taşınması bunların başlıcaları. Buna karşılık bu ülkelerin hükümetleri ve politikacıları hala gerekli önlemleri almaya ve bu gidişi durdurmaya yönelik eyleme geçmekte gecikmekteler.

Bu yıl içinde 260'dan fazla biliminsanı, pekçok Avrupa araştırma organizasyonu yöneticileri ve üniversiteler de dahil olmak üzere, tam koruma altına alınmış deniz rezervleri  belirlenmesi ve tanınması için ortak bir bildiriye imza attılar (1). Greenpeace, karar vericileri bu bildiriyi desteklemeye ve sağlıklı denizlere kavuşabilmemizi sağayacak kararlar almaya çağırıyor.

Greenpeace Akdeniz, Denizler kampanyası sorumlusu Banu Dökmecibaşı, “Denizlerimizin yönetiminde izlediğimiz yolun kesinlikle radikal bir değişime ihitiyacı var. Deniz ekosistemlerinin korunması yaşamları ona bağımlı olan milyonlarca insanın geleceği için kaçınılmaz önemdedir” dedi.

BM Gıda ve Tarım Organizasyonu verilerine göre, dünya balık stoklarının üçte ikisinden fazlası tamamen veya kısmen sömürülmüş, ya da tüketilmiş durumda (2). Dünya çapında baktığımızda, morina balığı, orkinos ve kılıçbalığı gibi besin zincirinin en üstünde yer alan büyük türlerin %90'dan fazlası avlanmış durumda (3). AB'ye ait balıkçı tekneleri, avlarının yaklaşık %20-60'ını dökerek ıskartaya çıkarıyorlar. Balinalar, yunuslar, denizkuşları, deniz kaplumbağaları ve foklar gibi hedeflenmeyen türler ise çoğu yasadışı ve yanlış yöntemler nedeniyle ölüyorlar.

Greenpeace, bu geri dönülmez gidişatı sağlıklı denizler adına tersine çevirebilmek için dünya denizlerinin %40'ının deniz rezervi ilan edilmesi için çağrıda bulunuyor. Her ne kadar Avrupa ve Akdeniz'de bazı ülkeler kendi ulusal suları dahilinde bazı koruma alanları belirlemiş olsalar da bu kesinlikle yeterli değildir. Gerekli olan adım, ülkelerin birlikte çalışarak gerek ulusal ve bölgesel gerekse küresel deniz rezervleri ağları tanımlamaları ve oluşturmalarıdır.

Banu Dökmecibaşı, “Türkiye, Akdeniz'de en zengin deniz yaşamına sahip bölgelerden biri olmasına karşın ne yazık ki elindeki bu çok değerli kaynağı yeterince koruyamamaktadır. Türkiye'nin acilen deniz rezervleri ağını içeren bir yasal düzenlemeye ve sıkı kurallar ve denetimlerle yapılanmaya ihtiyacı vardır” diye ekledi.

Greenpeace'in küresel deniz rezervleri ağı kampanyası dahilinde Rainbow Warrior gemisi şu anda, Akdeniz'in son kalan değerli ve muhteşem balığı mavi yüzgeçli orkinosları  avlamakta olan balıkçı tekneleri ile yüzleşmekte .

Notlar:
(1) Biliminsanlarının hazırladığı bildiri ve imzalar için: http://www.york.ac.uk/admin/presspr/press.htm
(2) FAO, 2004, The State of World Fisheries and Aquaculture, biennial report
(3) Myers RA, Worm B, 2003, Rapid World Depletion of Predatory Fish
 Communities, Nature 423: 280-3.