Sayfa - 24 Nisan, 2006
Her nükleer santral üretimi esnasında plütonyum üretir. Bu plütonyum kullanılmış yakıt elementlerinde bulunur. Bazı ülkeler kullanılmış yakıtlarını, yeniden işlenmesi için La Hague (fransa) ya da Sellafield’e (BK) gemiyle göndermektedir.
Aslen, yeniden işleme plütonyumu nükleer bombalarda kullanmak için elde etmeye yarayan askeri bir teknolojiydi.
Her
nükleer santralin ürettiği atıklarda plütonyum bulunur. Yeniden işleme,
plütonyumun, bir nükleer reaktörde kullanılan nükleer atıktan kimyasal
ayrıştırılmasını içerir.
Bu,
asıl nükleer yakıt elementlerinin içerdiğinden hacim bakımından çok
daha fazla, muazzam ölçüde radyoaktif atık yaratan, karmaşık ve
tehlikeli bir kimyasal işlemdir.
Fransa,
BK ve Rusya’da işletilen büyük yeniden işleme tesisleri vardır, Japonya
da halen, 2005 ile 2010 arasında çalışmaya başlaması planlanan büyük
bir yeniden işleme tesisi inşa etmektedir.
İsviçre,
Japonya, Hollanda ve Avustralya nükleer atık (kullanılmış yakıtlarını),
yeniden işlenmesi için halen La Hague (Fransa) ve Sellafield (BK)
yendien işleme tesislerine gemiyle göndermektedir.
Rusya yeniden işleme için zaman zaman Avrupa’nın doğusundan kullanılmış yakıt almaktadır.
Yeniden
işleme büyük ölçüde ekonomik olmayan bir teknolojidir. Bununla
birlikte, ülkeler, nükleer atıkla kendilerinin ilgilenmesi
zorunluluğunu ertelemek üzere kullanılmış nükleer yakıtlarını yeniden
işlenmesi için göndermektedir – mevcut nükleer atık sorunlarını Fransa,
BK ve Rusya’ya yüklemektedir.
Yeniden işlemeyle ortaya çıkan nükleer atığın çoğu sonsuza dek Fransa, BK ve Rusya’da kalacak.
Yeniden işleme tesisleri ayrıca muazzam miktarda radyoaktif sıvı atığı denize ve gaz atığı havaya bırakır.
Sellafield ile La Hague tesisleri Avrupa çevresindeki radyoaktif kirlenmenin en büyük kaynaklarıdır.
Denizdeki radyoaktif kirlenmenin izi Kutup Denizi bölgesi kadar kuzeylere değin takip edilebilir.
Sellafield ile La Hague civarında çocuk lösemisi ve diğer radyasyon bağlantılı hastalıkların görülme oranında yükselme vardır.
Silahlarda kullanılabilecek plütonyumun ayrıştırılması nükleer silahların çoğalması tehdidini artırmaktadır.
Yeniden
işleme ile plütomyumdan, nükleer bomba hammaddesi üretmek teknik
bakımdan pek de karmaşık değildir. Nükleer bomba yapmak için beş
kilogram civarında plütonyum yeterlidir.
Yeniden
işlenmiş plütonyumun bir kısmı, elde tutma ve kullanma bakımından doğal
uranyum yakıtından daha tehlikeli olan, MOX (Mixed Oxide / Oksit
karışımlı) adı verilen yakıtı üretmek için kullanılmaktadır. Bununla
birlikte, yakıt üretmek için çok az miktarda plütonyum kullanıldığı
için yeniden işlemeyle üretilen ve silahlarda kullanılabilecek
plütonyumun stoklanması önemli ölçüde artmayı sürdürüyor.