Greenpeace mavi yüzgeçli orkinos avının acilen durdurulmasını talep ediyor!
Greenpeace mavi yüzgeçli orkinos avının acilen durdurulmasını talep ediyor!
Greenpeace,
Türkiye'de Mayıs'ta başlayan 2007 yılı orkinos av sezonunun başlarında
Akdeniz'in en önemli türlerinden biri olan mavi yüzgeçli orkinosun
soyunun tükenmekte olduğuna dikkat çekerek Tarım ve Köyişleri
Bakanlığı'nı gerekli tüm denetlemelerin yapılması ve bazı noktaların
açıklığa kavuşturulması için harekete geçmeye çağırdı.
Geçen
yıl Uluslararası Atlantik Orkinosları Koruma Komisyonu'nun (ICCAT) üye
ülkeleri, Akdeniz'deki yasadışı avlanmaların yoğunluğu nedeniyle
yokolmanın eşiğindeki bu türün popülasyonunun iyileştirilmesini
sağlayacak olan programı hayata geçirmekte başarısız oldu (1). ICCAT'in
kendi biliminsanlarının ancak 15,000 tonun altında bir av miktarının bu
stoğun iyileştirilebileceği konusunda uyarmasına karşın, geçtiğimiz
kasım ayında 2007 için 29,500 ton kota belirlendi. Ayrıca yüksek
oranlardaki yasadışı avcılığı kontrol edebilmek için yeni kurallar da
belirlendi ancak bunlar bu yılki av sezonu bittikten sonra uygulamaya
geçebilecek. O zamana dek ise halen varolan gemi sayısı ile mavi
yüzgeçli orkinos türü bir yıl daha yağma ve korsan avcılıkla karşı
karşıya kalmış olacak.
Mavi
yüzgeçli orkinosun sağlıklı kalan son alanlarından biri Libya'nın kuzey
bölgesidir. Greenpeace, önümüzdeki haftalarda bu bölgede toplam 35,000
tonluk kapasiteye sahip 200'ün üzerinde teknenin yoğunlaşacağını tahmin
etmektedir. Aynı şekilde önemli yumurtlama alanlarından biri olan Kuzey
Kıbrıs-Mersin arasındaki bölgede çok büyük bir Türk filosunun
avlanacağı da tahmin edilmektedir.
Greenpeace,
İspanya'nın güneyinde ve Fas'ın kuzeyinde balıkçıların bu yıl sezon
başından beri 2006 yılında aynı zamanlarda yakaladıkları av miktarının
ancak %20 sini yakalayabildiklerine dair tespitlerde bulundu. 2006 bu
balıkçıların zaten bugüne kadarki en düşük av sezonu idi. Aynı zamanda
bu geleneksel avcılar, geçtiğimiz yıllara oranla daha küçük boy
orkinoslar yakaladıkları da bir gerçektir, bu durum ise zaten
Akdeniz'den yokolmakta olan bu türün tekrar üreyebilmesi için şart olan
büyük boyların varlığı konusunda endişe yaratmaktadır.
Greenpeace
Akdeniz Ofisi denizler kampanyası sorumlusu Banu Dökmecibaşı, Mersin'de
yaptığı açıklamada “Mavi yüzgeçli orkinos avcılığı tamamen kontrolden
çıkmış durumdadır” “Hükümetler, Akdeniz ekosistemi ve bölge
ekonomisi için son derece önemli ve kritik olan bu canlıların
sürdürülebilir varlığını ve avcılığını garanti altına alabilmek adına
beceriksizliklerini göstermiş oldular. Şu anda artık hükümetler tüm
teknelerini limanlarına geri çağırmalıdır. Aksi takdirde 2007 mavi
yüzgeçli orkinos avcılığının son yılı olacaktır”dedi.
Birleşmiş
Milletler Gıda ve Tarım Organizasyonu -FAO- verilerine göre tüm ticari
değerdeki balık stoklarının dörtte üçünden fazlasının halihazırda aşırı
tüketildiğini veya bitirildiğini göstermektedir (2). Dünya çapında,
morina, orkinos ve kılıçbalığı gibi besin zincirinin üstündeki büyük
deniz canlıları stoklarının %90'ı aşırı avlanmış durumdadır (3). Söz
konusu canlıların türünün azalması veya yokolması geri dönülmez
ekolojik ve ekonomik zararlara yol açacaktır.
“Denizlerimizin
yönetiminde acilen radikal değişiklikler şarttır. Deniz
ekosistemlerinin korunması, özellikle yerel balıkçılar ve halklar gibi
yaşamları tamamen buna bağlı olan milyonlarca insanın geleceği için
hayatidir. Deniz rezervlerinin oluşturulması deniz yaşamını korumak ve
yenilemek ve aynı zamanda tükenmekte olan balık stoklarının
iyileştirilmesi için tek yoldur” dedi.
Türkiye
de bu anlamda üzerine düşeni yaparak, öncelikle deniz kaynaklarının
korunması ve sürdürülebilir balıkçılık çin, şu anki gerçek av ve
çiftlik kapasitesininin doğru değerlendirmesini yapmak, kapasiteyi
düşürmek ve mavi yüzgeçli orkinosun özellikle yumurtlama alanlarını
koruma altına almalıdır.
Notlar:
Geçtiğimiz yıllarda mavi yüzgeçli orkinos için yasal toplam av
miktarı 32,000 ton iken gerçek av miktarı 50,000 tondan fazla idi.
FAO, 2004, The State of World Fisheries and Aquaculture, biennial
report (Dünya Balıkçılık ve Kültür Balıkçılığı, iki yıllık rapor)
Myers RA, Worm B, 2003, Rapid World Depletion of Predatory Fish
Communities, Nature 423: 280-3. (3)
Greenpeace,
balık stoklarının iyileştirilmesi ve tüm çeşitliliği ile deniz
yaşamının korunabilmesi için denizlerimizin %40'ının tam koruma altında
bir küresel deniz rezervleri ağı haline getirilmesi için kampanya
yürütmektedir. Greenpeace Avrupa Birliği üye devletlerinin böyle bir
rezerv ağının yeni bir deniz yasası olan Deniz Yaşamı Strateji
Yönetmeliğini kabul etmelerini talep etmektedir. Bu kampanyanın bir
parçası olarak, Greenpeace gemilerinden Arctic Sunrise Kuzey Denizi'nde
ticari yağma şeklinde morina avlayan balıkçı tekneleri ile Rainbow
Warrior ise Akdeniz'in en muhteşem balığı olan orkinosu silip süpüren
orkinos tekneleri ile yüzleşmekteler.
Türkiye ve Orkinos Avcılığı hakkında bilgi almak için tıklayın.
Tüm Orkinoslar Nereye Gitti? raporunu okumak için tıklayın.