Orkinoslar Tükenmek Üzere, Türkiye Bunun Neresinde?

Haber - 11 Mayıs, 2009
Yasadışı avcılık orkinos sezonu ile beraber başladı! Greenpeace yasadışı avlanan tekneleri tespit ederken, Türk hükümeti türü tehlike altında olan Akdeniz mavi yüzgeçli orkinos için av miktarı ile ilgili kota dağılımına itiraz etti.

Yasal avlama ve satma boyutunun altındaki orkinoslar, avlanma ruhsatı olmayan Yaşar Reis II teknesinde sergilenmekteler.

Halihazırdaki mavi yüzgeçli orkinos yönetimi zaten yeterince kötü. Akdeniz'deki orkinos endüstrisi, politikacıları ikna ederek bilim dünyasının uyarılarını hiçe sayarak bir yönetim planından çok intihar anlaşması yarattılar. Şimdi de Türkiye, zaten hiçbir ülkenin uygulamadığı kota dağılımı karalarına itiraz ederek, bu düzenlemeye uymayabileceğinin işaretini veriyor, bir anlamda kendi filosuna son kalan orkinos stokları da tamamen tükenmeden istedikleri kadar avlayabileceklerini söylemek üzere. Yetmezmiş gibi, yasadışı avcılık hala devam ediyor - Karaburun limanına 5 ile 10 ton arası yavru orkinos yasadışı olarak indirildi. Hem de orkinos sezonu daha yeni başlarken!

Türkiye bu tavrı ile mavi yüzgeçli orkinos türünün ve buna dayalı balıkçılığın geleceğine son darbeyi vurmak üzere, çünkü halihazırda bilimsel tavsiyenin neredeyse iki katına yakın verilen avlanma izni, söz konusu endüstrisinin de sonunu getirmeye yönelik bir davranışken, varolan kota dağılımına itiraz edilmesi, Türkiye'nin yakın bir zamanda kendi avlanma kotasını artırma planının bir parçası olabilir mi?

Greenpeace, söz konusu şüphelerin ortadan kalkması için Türkiye'nin yaptığı itirazı geri çekmesini ve öncelikle yasadışı avcılığı tamamen durdurmak için harekete geçmesini talep ediyor.

Mavi yüzgeçli orkinos, ekonomik ve ekolojik anlamda son derece değerli bir tür olmasına karşın, aşırı avlanma nedeniyle hızla yokolma tehlikesi altında. Kuzey mavi yüzgeçli orkinosu Akdeniz'in ekonomisi ve yaşam biçiminin çok uzun yıllardır bir parçası olmuştur. Antik Roma'da orkinos avcılığı ve tuzlaması imparatorluğun en dengeli endüstrisi olmuştur. Bugün ise Akdeniz'de yakalanan mavi yüzgeçli orkinosun hemen hemen tümü Japonya'ya ihraç edilmektedir; öyle ki bir endüstriyi beslemek uğruna hem türün hem de yüzlerce balıkçının geleceğini tehlikeye atacak denli çok avlanarak.

Uluslararası Utanç

Mavi yüzgeçli orkinos yönetimi, Avrupa Birliği'nin de aktif ve etkin bir üye olarak aralarında bulunduğu hükümetler arası bir organizasyon olan Uluslararası Atlantik Orkinoslarını Koruma Komisyonu (ICCAT)'nun elindedir. Ancak 2008 Eylül'ünde bağımsız bir performans değerlendirmesine göre söz konusu yönetim 'Uluslararası rezillik' olarak nitelendirildi.

Son Veda

Yakın gelecekte tamamen yokolma tehlikesi ile yüzyüze olan mavi yüzgeçli orkinosları avlayan ülkeler arasında Türkiye, Akdeniz'deki en büyük av filosuna sahiptir. Varolan ICCAT kotalarının dışında, bu türün -yakalanmadan önce en az bir kez üreyebilmesi için- belirlenen yasal avlama ve satma boyutu 30 kg'dır. Geçtiğimiz günlerde Türk ve İtalyan basınında yasal boy sınırının altında avlanmalar ile ilgili haberler yer almıştı.

Biliminsanları 2006 yılından beri mavi yüzgeçli orkinos stoklarının büyük bir hızla azalmasından endişe duymakta ve konu ile ilgili ciddi uyarılarda bulunmaktalar. Yıllık av miktarının toplamda 15,000 tondan fazla olmamasını ve türe ait yumurtlama alanlarının, en kritik dönemler olan Mayıs ve Haziranda korunması gerektiğini belirtmekteler. Endüstriyel av filolarının her yıl yumurtlama alanlarını talan etmesinin yanında; 2007 yılına ait tahmin edilen av miktarının 61,000 ton olması (o yıla ait kararlaştırılan yasal miktarın iki katıdır) ve türün tamamen yokolmasını durdurmak için tavsiye edilen miktarın dört katı avlanılması, mavi yüzgeçli orkinos stoklarını yokolmanın eşiğine getirdi. Bu yıl mavi yüzgeçli orkinos için uygulanan 'iyileştirme planı'nın izin verdiği yasal avcılık bile sürdürülebilir en üst sınırın %47 üzerindedir.

Balık yoksa gelecek de yok

Türkiye ve Avrupa ülkeleri de dahil olmak üzere tüm avlanan ülkeler , derhal yönetimi bilimsel temellere dayandırılana, avcılık kapasitesi sürdürülebilir seviyelere düşürülene ve yumurtlama alanlarının korunması adına deniz rezervleri oluşturulana dek, mavi yüzgeçli orkinos avlanmasını durdurmalıdırlar.

2006 yılında beri, Akdeniz'de dolaşarak süregelen yasadışı avlanmalarla ilgili pek çok vakayı belgeledik; bunların arasında av yasağı olan sezonda avlanan tekneler, yavru orkinos avlanması, balıkçı teknelerinde yasadışı bayrak değiştirme vakaları, kullanımı yasak olan gözcü uçaklarının kullanımı, izinsiz balıkçı tekneleri ve çiftlikleri ile kontrolsüz yasadışı gemiden gemiye aktarımlar, yasadışı balık indirilmesi, sahte bildirimler, ciddi miktarda yasadışı aşırı avlanmalar, ve gittikçe büyüyen filo kapasitesi arttırımları vakaları bulunuyor. Söz konusu endüstri artık tamamen kontrolden çıkmış bir halde ve bu da hızla mavi yüzgeçli orkinos türünü yokoluşa götürüyor.

Greenpeace, orkinos ve diğer türlerin aşırı avlanmasına ve tükenmekte olan denizlerimizin iyileşmesi için uzun vadede çözüm olarak, dünya denizlerinin %40 'ının tamamen koruma altında deniz rezervleri ağı ilan edilmesi için çalışmaktadır.

Greenpeace'e destek verin

Bağımsızlığımızı korumak için hiçbir şirket, devlet ya da politik partiden bağış ya da sponsorluk kabul etmiyor, sadece sizin gibi bireylerin desteği ile çalışmalarımızı sürdürüyoruz.