Ελλάδα: Ζώνη Ελεύθερη από Μεταλλαγμένα - Πρόταση της Greenpeace για Σχέδιο Νόμου (12/04)

δελτίο τύπου - 12 Απριλίου, 2005
Αθήνα, 12-04-2005Μπροστά στον κίνδυνο της καλλιέργειας μεταλλαγμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εξαιτίας της απουσίας εθνικής πολιτικής που θα διασφαλίζει αγρότες και καταναλωτές από την εισβολή των μεταλλαγμένων, η Greenpeace υποβάλλει στην ελληνική κυβέρνηση σχέδιο νόμου με στόχο την ανακήρυξη της Ελλάδας σε περιοχή ελεύθερη από μεταλλαγμένα, ώστε η χώρα μας να αποκτήσει σαφές νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία της ελληνικής γεωργίας και των καταναλωτών.

Στη σημερινή συνέντευξη τύπου, η διεθνής περιβαλλοντική οργάνωση παρουσίασε ένα σχέδιο νόμου για την απαγόρευση της καλλιέργειας των μεταλλαγμένων στην ελληνική επικράτεια. Ζητά άμεσα από την κυβέρνηση να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε η χώρα μας να αποκτήσει σαφές νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία της ελληνικής γεωργίας και των καταναλωτών από τα μεταλλαγμένα.                          

Σήμερα, ένα χρόνο μετά την εισαγωγή της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα μεταλλαγμένα, διαπιστώνουμε ότι αυτή παραμένει ανεφάρμοστη και αφήνει αδιευθέτητα πολλά σημαντικά θέματα που αφορούν στο εισόδημα των αγροτών, την προστασία της γεωργίας και του περιβάλλοντος από την επιμόλυνση με μεταλλαγμένα.

Με το σχέδιο νόμου που προτείνει η Greenpeace επιδιώκεται να αποφευχθούν οι οποιεσδήποτε πιθανές αρνητικές κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εισαγωγή, παραγωγή, διάθεση και  μεταφορά μεταλλαγμένων σπόρων στην ελληνική επικράτεια.

“Σε μια χώρα που η πλειοψηφία των πολιτών, των φορέων που εκπροσωπούν τους αγρότες και τους αγροτικούς συλλόγους και το σύνολο των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων είναι ενάντια στα μεταλλαγμένα, με ιδιαίτερη ευχαρίστηση βλέπουμε ότι η στάση της ελληνικής κυβέρνησης ακολουθεί την οδό της προφύλαξης.[i] Τα τελευταία χρόνια όμως παρά τις δηλώσεις και τις καλές προθέσεις μια σειρά περιστατικών επιμολύνσεων αποδεικνύουν στην πράξη ότι τα μεταλλαγμένα εισέρχονται στη χώρα μας από την πίσω πόρτα. Αν θέλουμε πραγματικά να προωθήσουμε την ποιοτική γεωργία στην Ελλάδα πρέπει να κλείσουμε αμέσως την πόρτα στα μεταλλαγμένα. Αυτό απαιτεί πολιτική βούληση και συνεκτική νομοθεσία.” δήλωσε η Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη της εκστρατείας των μεταλλαγμένων της Greenpeace.     

Το σχέδιο προβλέπει διατάξεις σχετικά με την απαγόρευση της χρήσης μεταλλαγμένων σπόρων ή φυτικού πολλαπλασιαστικού υλικού, την καθαρότητα των σπόρων, την αντικειμενική ευθύνη -την αξίωση οικονομικής αποζημίωσης από αυτόν που προκάλεσε την οποιαδήποτε βλάβη, είτε είναι παραγωγός, έμπορος ή/ και εισαγωγέας μεταλλαγμένων οργανισμών - ποινικές και διοικητικές κυρώσεις, καθώς και τη σύσταση διεπιστημονικής επιτροπής για την αγροτική βιοτεχνολογία με στόχο την εκπόνηση πενταετούς μελέτης για τις κοινωνικό-οικονομικές επιπτώσεις της καλλιέργειας των μεταλλαγμένων.

Το σχέδιο νόμου με γνώμονα:

     
  • την Αρχή της Προφύλαξης
  • το Πρωτόκολλο για τη Βιοασφάλεια, το οποίο αναγνωρίζει ότι η αξιολόγηση κινδύνου των μεταλλαγμένων πρέπει να περιλαμβάνει και τις κοινωνικό-οικονομικές επιπτώσεις
  •  
  • τα κενά της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με το θέμα των κοινωνικο-οικονομικών επιπτώσεων, της καθαρότητας των σπόρων και της αντικειμενικής ευθύνης
  • και τo ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με την οποία τα κράτη-μέλη θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να απαγορεύουν ολοσχερώς την καλλιέργεια των μεταλλαγμένων[ii]

στηρίζεται κατά κύριο λόγο στη δυνατότητα που έχουν τα κράτη-μέλη να θεσπίζουν εθνικούς κανόνες προστασίας πέρα από τους κοινοτικούς.   

Το πρόσφατο σκάνδαλο διαρροής στην παγκόσμια αγορά ενός μη εγκεκριμένου μεταλλαγμένου καλαμποκιού της εταιρίας Syngenta επιβεβαιώνει τις ανησυχίες μας ότι οι μεταλλαγμένοι οργανισμοί είναι ανεξέλεγκτοι και καταδεικνύει την ανεπάρκεια των ελεγκτικών μηχανισμών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

“Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να αναλάβει ουσιαστική πρωτοβουλία για την ανακήρυξη της χώρας μας σε περιοχή ελεύθερη από μεταλλαγμένα. Αποτελεί ευτυχή συγκυρία το γεγονός ότι το σύνολο του πολιτικού κόσμου της χώρας φέρεται να συμφωνεί με αυτήν την κατεύθυνση, ενώ θετική στάση στο θέμα έχουν κρατήσει διαχρονικά όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από την πρώτη εισβολή των μεταλλαγμένων. Η λύση στα αδιέξοδα της γεωργίας και στα αλλεπάλληλα διατροφικά σκάνδαλα δεν θα έρθει με τα μεταλλαγμένα. Η αποδοχή των μεταλλαγμένων αποτελεί αμετάκλητο εμπόδιο στο κοινό όραμα για μια ποιοτική γεωργία.” τόνισε η Μυρτώ Πισπίνη. 

Η Greenpeace ζητά από την  Ελληνική Κυβέρνηση:
 
- να αναλάβει ουσιαστική πρωτοβουλία για την ανακήρυξη της χώρας σε ζώνη ελεύθερη από μεταλλαγμένους οργανισμούς
- να μην επιτρέψει την απελευθέρωση μεταλλαγμένων οργανισμών στο περιβάλλον και τη χρήση τους στα τρόφιμα
- να φροντίσει για την έγκαιρη εγκατάσταση των απαραίτητων μηχανισμών ελέγχου σε εθνικό και τοπικό επίπεδο
- να δώσει στις νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις τις αρμοδιότητες και τα απαραίτητα εργαλεία για την υλοποίηση των παραπάνω στόχων
- να υλοποιήσει τις επανειλημμένες εξαγγελίες και δεσμεύσεις της για την προώθηση της
βιώσιμης, ποιοτικής γεωργίας, η οποία αποτελεί τη μόνη ουσιαστική λύση στα σημερινά 
αδιέξοδα.


 

[i] Πρόσφατα το Υπουργείο Αγροτική Ανάπτυξης και Τροφίμων με Υπουργική Απόφαση απαγόρευσε το μεταλλαγμένο καλαμπόκι ΜΟΝ810 για δύο χρόνια. (243267, ΦΕΚ Αρ.320, 11 Μαρτίου 2005). Το συγκεκριμένο καλαμπόκι το έχει ήδη απαγορεύσει η Ουγγαρία και η Πολωνία.  Το μεταλλαγμένο καλαμπόκι ΜΟΝ810 έχει πάρει έγκριση για κυκλοφορία στην ΕΕ από το 1998. Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (8 Σεπτεμβρίου 2004) να εγγράψει στον Ευρωπαϊκό Κατάλογο Σπόρων 17 ποικιλίες του ΜΟΝ810 σημαίνει ότι από το 2005 αυτές μπορούν να κυκλοφορήσουν σε όλη την ευρωπαϊκή αγορά. Το συγκεκριμένο καλαμπόκι (ΜΟΝ810) έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά όπως αποδείχθηκε πρόσφατα δεν πληροί ακόμα και στοιχειώδεις προϋποθέσεις της νέας Ευρωπαϊκής νομοθεσίας, όπως το σχέδιο εποπτείας και ελέγχων. Η Αυστρία προτείνει να μην προχωρήσει η καλλιέργεια αυτού του μεταλλαγμένου καλαμποκιού εφόσον το νομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αφορά την καλλιέργεια των μεταλλαγμένων είναι ανεπαρκές, ειδικά στην εφαρμογή συστήματος εποπτείας και ελέγχων των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την προστασία της γεωργίας.       

 [ii] Α5-0465/2003, 18.12.2003

Διαβάστε το σχέδιο νόμου και τη σχετική έκθεση της Greenpeace