โลกของเราคือโลกแห่งมหาสมุทร

Coral gardens in the early morning light on Kanawa Island, Komodo, Flores, Indonesia, 16th May 2014. Photo: Paul Hilton / Greenpeace

เมื่อมองจากห้วงอวกาศจะพบว่าโลกของเราถูกปกคลุมไปด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่  เป็นดาวเคราะห์ที่แผ่นดินถูกล้อมรอบด้วยผืนมหาสมุทรอันแสนกว้างใหญ่เสมือนเป็นอาณาจักรแห่งท้องทะเลขนาดมหึมา ซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งในผืนน้ำขนาดใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ของอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย

กว่าร้อยละ 80 ของสรรพชีวิตบนโลกล้วนมีถิ่นฐานซ่อนเร้นอยู่ภายใต้เกลียวคลื่นและท้องทะเล มหาสมุทรมีระบบนิเวศทางทะเลที่หลากหลาย เป็นแหล่งอาหารของโลก ช่วยสร้างออกซิเจนมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณออกซิเจนทั้งหมด เป็นตัวขับเคลื่อนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และรักษาสมดุลของชีวิตบนโลก  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทำให้โลกสามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดได้จนทุกวันนี้

หากปราศจากมหาสมุทรโลกก็ไร้ซึ่งสรรพชีวิต

เป็นที่รู้กันดีว่ากิจกรรมของมนุษย์ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อธรรมชาติ  และเราเพิ่งเริ่มตระหนักถึงผลที่ตามมาเท่านั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับมหาสมุทรอันมีความสำคัญเหนือคณานับต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งโลกก็เป็นหนึ่งผลกระทบที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์

ปะการัง บ้านของนานาสัตว์น้ำ ที่กระบี่

 มหาสมุทรและทะเลในอดีตเคยมีความหลากหลายทางชีวภาพ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งมีชีวิตจำนานมหาศาล ทว่าปัจจุบันมหาสมุทรมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม จำนวนประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบนิเวศทางทะเลของโลกจากการใช้ทรัพยากรมากขึ้นหรือการการบริโภคอาหารที่มาจากทะเลมากขึ้น  และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณของสัตว์น้ำในทะเลลดลง แหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลถูกทำลาย และสิ่งมีชีวิตบางสายพันธุ์ขยับเข้าใกล้การสูญพันธุ์  และเมื่อปราศจากความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและความสมดุล ระบบนิเวศทางทะเลก็ไม่สามารถที่จะฟื้นฟูได้ตามธรรมชาติ

ท้องทะเลไทยนับว่ามีความหลากหลายของสัตว์ทะเลสูงมากเมื่อเทียบกับน่านน้ำ บริเวณอื่นของโลก โดยมีปลามากกว่า 2,000 ชนิด หรือมากถึงร้อยละ 10 ของทั่วโลก มีหอยประมาณ 2,000 ชนิด สัตว์น้ำอื่นๆ รวมกันอีก 11,900 ชนิด นอกจากนั้นยังมีสาหร่าย พืชน้ำ และแนวปะการังนานาชนิด ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันตลอดพื้นที่ชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดของประเทศไทย ทรัพยากรชายฝั่งจึงเป็นขุมทรัพย์ทางธรรมชาติอันมีค่าซึ่งเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวประมง และเป็นครัวเลี้ยงดูปากท้องของคนไทยและทั่วทั้งโลกอีกหลายล้านชีวิตนับไม่ถ้วน

เราจำเป็นต้องปกป้องทะเลของเรา ไม่ใช่เพียงเพื่อชาวไทย แต่เพื่อทุกชีวิตบนโลกที่ต่างพึ่งพาซึ่งกันและกัน เพราะหากปราศจากมหาสมุทรแล้ว โลกใบนี้ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้เช่นกัน

สิ้นมหาสมุทรสิ้นมนุษยชาติสิ้นโลก

เราจำเป็นต้องปกป้องมหาสมุทรให้มากกว่าที่เคยทำมา เนื่องจากมหาสมุทรต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อที่จะสามารถต่อกรกับการล่มสลายของระบบนิเวศซึ่งเริ่มก่อตัวในดินแดนแห่งท้องทะเลแล้ว

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลมากเพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงชาวไทยและ สามารถส่งออกไปภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้อย่างยั่งยืนหากเราตระหนักที่จะดูแลท้องทะเลรักษาประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์พื้นที่ชายฝั่งและการพัฒนากิจการประมงที่ผ่านมาของไทยเป็นไปในทางทำลายเพื่อกอบโกยทรัพยากรและเงินให้มากที่สุด หากเรายังคงเดินหน้าทำลายทะเลจนเกินสมดุล ผลกระทบที่ตามมาคือปลาและสิ่งมีชีวิตจะหมดไปมหาสมุทร  

ย้อนไปเมื่อ 50 ปีที่แล้วเราสามารถจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมงละ 298 กิโลกรัม ต่อมาเมื่อ 10 ปีที่แล้วลดลงเหลือชั่วโมงละ 3 กิโลกรัมเท่านั้น ซึ่งปริมาณปลาที่จับได้ยังเป็นปลาขนาดเล็กและลูกปลาเศรษฐกิจที่ยังโตไม่เต็มวัยถึงร้อยละ 40  ทั้งนี้ การที่ปัจจุบันมีปริมาณการจับปลาสูงนั้น ไม่ใช่เพราะปลาในอ่าวไทยมีจำนวนมากขึ้น แต่เป็นเพราะใช้วิธีการประมงที่มุ่งกวาดล้างสัตว์ทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะในกลุ่มสัตว์น้ำที่เป็นเป้าหมาย และส่วนใหญ่ของผลพวงมาจากการประมงแบบทำลายล้างนั้นล้วนเป็นลูกปลาที่ยังโตไม่เต็มวัย ไม่เหมาะกับการนำมาบริโภค จึงถูกนำไปใข้เพื่อทำอาหารสัตว์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการทำลายล้างระบบนิเวศและความยั่งยืนอย่างรุนแรง 

การจับลูกปลาขนาดเล็กดังกล่าวไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีปลาตัวโตเต็มวัยที่เพียงพอกับการบริโภคของมนุษย์ แต่เป็นการกวาดล้างสัตว์น้ำอย่างไร้เหตุผล เป็นเจตนาที่ตั้งใจจับสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงปลาขนาดเล็กเพียงเพื่อให้ได้น้ำหนักปริมาณมากที่สุด ถือเป็นการประมงด้วยความโลภ หากปล่อยให้บรรดาลูกปลาเจริญเติบโตต่อไปจนกระทั่งเป็นตัวโตเต็มวัยก็สามารถสืบพันธุ์และรักษาระดับความสมดุลของระบบนิเวศได้ต่อไป และปลาโตเต็มวันดังกล่าวยังมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงมากกว่าลูกปลาอย่างเปรียบเทียบไม่ได้  ซึ่งลูกปลาได้เพียงถูกนำมาเป็นอาหารสัตว์เนื่องจากไม่สามารถทำประโยชน์อื่นได้

ทั้งหมดนี้ทำให้ทะเลเริ่มขาดแคลนปลา หากยังขาดระบบการจัดการประมงที่นำไปสู่ความความยั่งยืนแล้วนั้น ต่อไปลูกหลานของเราคงจะรู้จักปลาทะเลธรรมชาติเพียงจากคำเล่าขานเท่านั้น

โครงการปกป้องทะเลไทยภายใต้งานรณรงค์ทั่วโลกปกป้องผืนมหาสมุทรโดยกรีนพีซนี้มีขึ้นเพื่อคุ้มครองและอนุรักษ์มหาสมุทรและทะเลทั้งในประเทศไทยและทั่วโลกเพื่อมวลมนุษย์ชาติทั้งในปัจจุบัน และสืบเนื่องไปจนถึงอนาคตด้วยการสร้างเขตคุ้มครองระบบนิเวศทางทะเลจากการแสวงผลประโยชน์ เป็นการให้มหาสมุทรและทะเลมีเวลาหยุดพักเพื่อสามารถฟื้นฟูคืนสภาพกลับมาดังเดิมได้


ข้อมูลอ้างอิง:

"ทะเลไทย" โดยภาคภูมิวิธานติระวัฒน์จากหนังสือ "ปลาหายไปไหน"
รายงานการประมงในประเทศไทยโดยกรีนพีซมิถุนายนพ..2555

ข้อมูลล่าสุด

 

เก็บขยะบนชายหาด จังหวัดภูเก็ต

แกลเลอรี่ภาพ | ตุลาคม 28, 2559

ทำไมเกรตแบร์ริเออร์รีฟถึงกำลังวิกฤต

รายการบล็อก จาก Justin Hawk | ตุลาคม 20, 2559

ปลาหลากหลายสีและสายพันธุ์แหวกว่ายไปตามปะการัง ท่ามกลางแสงแดดที่ส่องลงมาจากผืนน้ำ ปลากระเบนว่ายผ่านไปอย่างช้า ๆ ราวกับกำลังพักผ่อน นี่คือภาพที่ย้ำเตือนฉันว่าแท้จริงแล้วโลกแห่งธรรมชาตินั้นมหัศจรรย์เพียงใด ทว่ามีความเป็นไปได้ว่าประการังเหล...

6 เมืองประกาศยกเลิกใช้พลาสติก

รายการบล็อก จาก Fiona Nicholls | กันยายน 20, 2559

ข่าวดี! ในช่วงที่ผ่านมา เราอาจเคยได้ยินการแบนพลาสติกในหลายๆเมืองทั่วโลก ตั้งแต่สหรัฐอเมริกา อินเดีย และ โมร็อกโก ที่เริ่มจัดการควบคุมดูแลปัญหามลพิษจากพลาสติก ไม่ว่าจะเป็นการประกาศยกเลิกใช้พลาสติก หรือโฟม หรือแม้กระทั่งการรณรงค์อย่างแข็...

11 เรื่อง มหัศจรรย์ ของเต่าทะเล

รายการบล็อก จาก Willie MacKenzie, Oceans Campaigner | กันยายน 12, 2559

ผม วิลลี่ ผู้ประสานงานรณรงค์ปกป้องทะเลและมหาสมุทรของกรีนพีซสหราชอาณาจักร ผมมีโอกาสขึ้นเรือรณรงค์ของกรีนพีซไปยังมหาสมุทรที่ห่างไกลออกไปในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแปซิฟิก ผมได้เรียนรู้และพบสิ่งที่มหัศจรรย์และน่าส...

3 เหตุผลสำคัญ ทำไมเราถึงต้องมีเขตคุ้มครองทางทะเล

รายการบล็อก จาก Magnus Eckeskog | กันยายน 9, 2559

เมื่อปลายเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ประธานาธิบดี โอบามา ของสหรัฐอเมริกาได้แถลงการณ์จัดตั้ง เขตคุ้มครองทางทะเลที่ใหญ่ที่สุดในโลก และไม่กี่วันถัดมา รัฐบาลจากประเทศต่างๆทั่วโลกได้เข้าร่วมประชุมที่องค์การสหประชาชาติในนครนิวยอร์ค เพื่อจัดทำสนธิส...

ขยะชิ้นนั้น... อาจเป็นของคุณ ก็เป็นได้!

รายการบล็อก จาก พรทิพย์ ธรรมวิชัยพันธ์ | สิงหาคม 22, 2559

ขยะพลาสติกในท้องทะเล... ปัญหาที่หลายคนบอกว่าไกลตัว...  แต่รู้หรือไม่ ว่ามันเกิดขึ้นจากการใช้ชีวิตประจำวันของตัวเราเอง...  ขยะชิ้นนั้น... อาจเป็นของคุณ ก็เป็นได้ ! ในวันหยุดสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เทศบาลเมืองแสนสุข...

ไมโครบีดส์ คืออะไร

สิ่งพิมพ์ | สิงหาคม 1, 2559 ที่ 15:46

ไมโครบีดส์ (Microbeads) หรือ เม็ดบีดส์ คือชิ้นส่วนเล็ก ๆ ของพลาสติกในผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง ยาสีฟัน น้ำยาทำความสะอาด และอื่น ๆ อีกมากมาย ส่วนใหญ่จะทำจากโพลีเอทิลีน แต่สามารถทำจากพลาสติกปิโตรเคมีอื่น ๆ ได้ เช่น โพลีโพรพิลีนและโพลีสไตรีน...

เป็นไปได้ไหมที่เราจะไม่ใช้พลาสติก?

รายการบล็อก จาก ภาวิณี สีสวาสดิ์ | มิถุนายน 25, 2559

// ในปัจจุบันมีการใช้พลาสติกมากขึ้น เรียกว่าได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันเลยก็ว่าได้ จริงๆแล้วพลาสติกมีคุณสมบัติพิเศษที่เรานำมาใช้งานอย่างหลากหลาย ทั้งในทางการแพทย์ งานก่อสร้าง หรือเป็นบรรจุภัณฑ์ เนื่องจากมีความคงท...

คลื่นแห่งความหวัง ทั่วโลกเคลื่อนไหวผลักดันไทยยูเนี่ยน “เปลี่ยน” เพื่อมหาสมุทร

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | พฤษภาคม 23, 2559

คงไม่ใช่เรื่องน่าภาคภูมิใจแน่ หากอุตสาหกรรมระดับโลกของไทย อย่างไทยยูเนี่ยน มีชื่อเสียงที่เชื่อมโยงกับการประมงที่ผิดกฎหมายและทำลายล้าง รวมถึงพัวกันกับ การละเมิดสิทธิมนุษยชน การทำลายสิ่งแวดล้อม ซึ่งทำให้เกิดกระแสการเคลื่อนไหว ...

Tesco และ Waitrose สองซูเปอร์มาร์เก็ตใหญ่แบนไทยยูเนี่ยนหากยังไม่หยุดทำร้ายทะเล

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | พฤษภาคม 12, 2559

ภายในหนึ่งสัปดาห์ สองซูเปอร์มาร์เก็ตยักษ์ใหญ่ของสหราชอาณาจักรได้ออกมาแสดงจุดยืนว่า ผลิตภัณฑ์ปลาทูน่าบรรจุกระป๋องที่ขายในซูเปอร์มาร์เก็ตของตนจะต้องไม่ใช่ปลาทูน่าที่มาจากการประมงแบบทำลายล้าง ถึงเวลาแล้วที่ ไทยยูเนี่ยน ต้องเป็นผู้นำการเป...

101 - 110 ของ 186 ผล