โลกของเราคือโลกแห่งมหาสมุทร

Coral gardens in the early morning light on Kanawa Island, Komodo, Flores, Indonesia, 16th May 2014. Photo: Paul Hilton / Greenpeace

เมื่อมองจากห้วงอวกาศจะพบว่าโลกของเราถูกปกคลุมไปด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่  เป็นดาวเคราะห์ที่แผ่นดินถูกล้อมรอบด้วยผืนมหาสมุทรอันแสนกว้างใหญ่เสมือนเป็นอาณาจักรแห่งท้องทะเลขนาดมหึมา ซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งในผืนน้ำขนาดใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ของอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย

กว่าร้อยละ 80 ของสรรพชีวิตบนโลกล้วนมีถิ่นฐานซ่อนเร้นอยู่ภายใต้เกลียวคลื่นและท้องทะเล มหาสมุทรมีระบบนิเวศทางทะเลที่หลากหลาย เป็นแหล่งอาหารของโลก ช่วยสร้างออกซิเจนมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณออกซิเจนทั้งหมด เป็นตัวขับเคลื่อนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และรักษาสมดุลของชีวิตบนโลก  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทำให้โลกสามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดได้จนทุกวันนี้

หากปราศจากมหาสมุทรโลกก็ไร้ซึ่งสรรพชีวิต

เป็นที่รู้กันดีว่ากิจกรรมของมนุษย์ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อธรรมชาติ  และเราเพิ่งเริ่มตระหนักถึงผลที่ตามมาเท่านั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับมหาสมุทรอันมีความสำคัญเหนือคณานับต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งโลกก็เป็นหนึ่งผลกระทบที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์

ปะการัง บ้านของนานาสัตว์น้ำ ที่กระบี่

 มหาสมุทรและทะเลในอดีตเคยมีความหลากหลายทางชีวภาพ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งมีชีวิตจำนานมหาศาล ทว่าปัจจุบันมหาสมุทรมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม จำนวนประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบนิเวศทางทะเลของโลกจากการใช้ทรัพยากรมากขึ้นหรือการการบริโภคอาหารที่มาจากทะเลมากขึ้น  และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณของสัตว์น้ำในทะเลลดลง แหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลถูกทำลาย และสิ่งมีชีวิตบางสายพันธุ์ขยับเข้าใกล้การสูญพันธุ์  และเมื่อปราศจากความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและความสมดุล ระบบนิเวศทางทะเลก็ไม่สามารถที่จะฟื้นฟูได้ตามธรรมชาติ

ท้องทะเลไทยนับว่ามีความหลากหลายของสัตว์ทะเลสูงมากเมื่อเทียบกับน่านน้ำ บริเวณอื่นของโลก โดยมีปลามากกว่า 2,000 ชนิด หรือมากถึงร้อยละ 10 ของทั่วโลก มีหอยประมาณ 2,000 ชนิด สัตว์น้ำอื่นๆ รวมกันอีก 11,900 ชนิด นอกจากนั้นยังมีสาหร่าย พืชน้ำ และแนวปะการังนานาชนิด ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันตลอดพื้นที่ชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดของประเทศไทย ทรัพยากรชายฝั่งจึงเป็นขุมทรัพย์ทางธรรมชาติอันมีค่าซึ่งเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวประมง และเป็นครัวเลี้ยงดูปากท้องของคนไทยและทั่วทั้งโลกอีกหลายล้านชีวิตนับไม่ถ้วน

เราจำเป็นต้องปกป้องทะเลของเรา ไม่ใช่เพียงเพื่อชาวไทย แต่เพื่อทุกชีวิตบนโลกที่ต่างพึ่งพาซึ่งกันและกัน เพราะหากปราศจากมหาสมุทรแล้ว โลกใบนี้ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้เช่นกัน

สิ้นมหาสมุทรสิ้นมนุษยชาติสิ้นโลก

เราจำเป็นต้องปกป้องมหาสมุทรให้มากกว่าที่เคยทำมา เนื่องจากมหาสมุทรต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อที่จะสามารถต่อกรกับการล่มสลายของระบบนิเวศซึ่งเริ่มก่อตัวในดินแดนแห่งท้องทะเลแล้ว

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลมากเพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงชาวไทยและ สามารถส่งออกไปภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้อย่างยั่งยืนหากเราตระหนักที่จะดูแลท้องทะเลรักษาประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์พื้นที่ชายฝั่งและการพัฒนากิจการประมงที่ผ่านมาของไทยเป็นไปในทางทำลายเพื่อกอบโกยทรัพยากรและเงินให้มากที่สุด หากเรายังคงเดินหน้าทำลายทะเลจนเกินสมดุล ผลกระทบที่ตามมาคือปลาและสิ่งมีชีวิตจะหมดไปมหาสมุทร  

ย้อนไปเมื่อ 50 ปีที่แล้วเราสามารถจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมงละ 298 กิโลกรัม ต่อมาเมื่อ 10 ปีที่แล้วลดลงเหลือชั่วโมงละ 3 กิโลกรัมเท่านั้น ซึ่งปริมาณปลาที่จับได้ยังเป็นปลาขนาดเล็กและลูกปลาเศรษฐกิจที่ยังโตไม่เต็มวัยถึงร้อยละ 40  ทั้งนี้ การที่ปัจจุบันมีปริมาณการจับปลาสูงนั้น ไม่ใช่เพราะปลาในอ่าวไทยมีจำนวนมากขึ้น แต่เป็นเพราะใช้วิธีการประมงที่มุ่งกวาดล้างสัตว์ทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะในกลุ่มสัตว์น้ำที่เป็นเป้าหมาย และส่วนใหญ่ของผลพวงมาจากการประมงแบบทำลายล้างนั้นล้วนเป็นลูกปลาที่ยังโตไม่เต็มวัย ไม่เหมาะกับการนำมาบริโภค จึงถูกนำไปใข้เพื่อทำอาหารสัตว์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการทำลายล้างระบบนิเวศและความยั่งยืนอย่างรุนแรง 

การจับลูกปลาขนาดเล็กดังกล่าวไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีปลาตัวโตเต็มวัยที่เพียงพอกับการบริโภคของมนุษย์ แต่เป็นการกวาดล้างสัตว์น้ำอย่างไร้เหตุผล เป็นเจตนาที่ตั้งใจจับสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงปลาขนาดเล็กเพียงเพื่อให้ได้น้ำหนักปริมาณมากที่สุด ถือเป็นการประมงด้วยความโลภ หากปล่อยให้บรรดาลูกปลาเจริญเติบโตต่อไปจนกระทั่งเป็นตัวโตเต็มวัยก็สามารถสืบพันธุ์และรักษาระดับความสมดุลของระบบนิเวศได้ต่อไป และปลาโตเต็มวันดังกล่าวยังมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงมากกว่าลูกปลาอย่างเปรียบเทียบไม่ได้  ซึ่งลูกปลาได้เพียงถูกนำมาเป็นอาหารสัตว์เนื่องจากไม่สามารถทำประโยชน์อื่นได้

ทั้งหมดนี้ทำให้ทะเลเริ่มขาดแคลนปลา หากยังขาดระบบการจัดการประมงที่นำไปสู่ความความยั่งยืนแล้วนั้น ต่อไปลูกหลานของเราคงจะรู้จักปลาทะเลธรรมชาติเพียงจากคำเล่าขานเท่านั้น

โครงการปกป้องทะเลไทยภายใต้งานรณรงค์ทั่วโลกปกป้องผืนมหาสมุทรโดยกรีนพีซนี้มีขึ้นเพื่อคุ้มครองและอนุรักษ์มหาสมุทรและทะเลทั้งในประเทศไทยและทั่วโลกเพื่อมวลมนุษย์ชาติทั้งในปัจจุบัน และสืบเนื่องไปจนถึงอนาคตด้วยการสร้างเขตคุ้มครองระบบนิเวศทางทะเลจากการแสวงผลประโยชน์ เป็นการให้มหาสมุทรและทะเลมีเวลาหยุดพักเพื่อสามารถฟื้นฟูคืนสภาพกลับมาดังเดิมได้


ข้อมูลอ้างอิง:

"ทะเลไทย" โดยภาคภูมิวิธานติระวัฒน์จากหนังสือ "ปลาหายไปไหน"
รายงานการประมงในประเทศไทยโดยกรีนพีซมิถุนายนพ..2555

ข้อมูลล่าสุด

 

เหตุผล 4 ประการที่เราต้องแก้ปัญหาประมงแบบทำลายล้างให้เด็ดขาด

รายการบล็อก จาก François Chartier | พฤษภาคม 10, 2559

เอสเพอรันซา เรือรณรงค์ของกรีนพีซปฏิบัติการอยู่กลางทะเลเพื่อหยุดยั้งการทำประมงอย่างทำลายล้างของบริษัททูน่าที่ใหญ่ที่สุดของโลก เรากำลังพูดถึง บริษัทไทยยูเนี่ยน เจ้าของผลิตภัณฑ์ทูน่ายอดนิยมอย่าง จอห์น เวสต์ , เปอติ นาวีร์ ,  มาเรบลู...

หรือว่ายักษ์ใหญ่ไทยยูเนี่ยนจะเป็นหัวใจสำคัญในการกอบกู้วิกฤตมหาสมุทรโลก?

รายการบล็อก จาก Chris Eaton | พฤษภาคม 3, 2559

ไทยยูเนี่ยน บริษัทสัญชาติไทยที่ขึ้นแท่นเป็นผู้นำอุตสาหกรรมปลาทูน่าโลก ได้ถูกจับตาจากทั่วโลกว่าเป็นดัง “ตัวการสร้างบาดแผลในตลาดอาหารทะเลโลก” และขณะนี้ผู้คนทั่วโลกกว่า 300,000 คน เรียกร้องให้ไทยยูเนี่ยนสร้างการเปลี่ยนแปลงเพื่อต่อชีวิตให้ก...

มูลนิธิเพื่อความยั่งยืนของอาหารทะเลสากล (International Seafood Sustainability...

รายการบล็อก จาก กรีนพีซ | พฤษภาคม 3, 2559

คุณอาจจะคิดว่า “มูลนิธิเพื่อความยั่งยืนของอาหารทะเลสากล (ISSF)” กำลังทำงานเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของมหาสมุทร แต่แท้จริงแล้ว ไม่มีอะไรมากไปกว่าการเป็นฉากหน้าให้กับเหล่าอุตสาหกรรมปลาทูน่าซึ่งยังกอบโกยสร้างผลกำไรจากการทำลายล้างสิ่งมีชีวิตใน...

S.O.S. วิกฤตประมงไทยที่รัฐต้องตื่นตัวและแก้ไขอย่างจริงจัง

รายการบล็อก จาก รัตนศิริ กิตติก้องนภางค์ | เมษายน 29, 2559

แก้วิกฤตด่วน! ชาวประมงกว่า 200 คน จากเครือข่ายประมงพื้นบ้านทั่วประเทศร่วมกันส่งสัญญาณ SOS ถึงวิกฤตประมงของประเทศไทยส่งสารไปถึงรัฐบาลไทยเพื่อกระตุ้นให้เกิดการลงมือแก้ไขปัญหาการจัดการประมงที่เกิดขึ้นในขณะนี้ หนึ่งปีแล้วที่ประเทศไทยได้...

8 วิธีปกป้องท้องทะเลง่ายๆ...ที่ใครๆก็ทำได้

สิ่งพิมพ์ | เมษายน 14, 2559 ที่ 7:00

ไม่ว่าคุณจะอยู่ใกล้หรือไกลจากทะเล ทุกสิ่งทุกอย่างที่เราใช้ในชีวิตประจำวันนั้นจะตกลงสู่ทะเลในที่สุด ผ่านทางท่อระบายน้ำ

Made in Taiwan

สิ่งพิมพ์ | เมษายน 14, 2559 ที่ 6:45

ข้อมูลว่าด้วยการปฏิบัติที่ผิดกฎหมายและอาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับการประมงของไต้หวันนั้นเพิ่มสูงขึ้นมาก และบ่อยครั้งที่เจ้าหน้าที่รัฐจัดการกับเรื่องร้องเรียนต่อปัญหาที่ร้ายแรงเหล่านี้ ราวกับว่าเป็นเหตุที่ไม่เกี่ยวข้องกัน โดยสรุปว่าเป็นความรับผิดชอบขอ...

The story of a spoon เรื่องราวของช้อน

รายการบล็อก จาก Arin de Hoog | มีนาคม 31, 2559

"เมื่อคุณซื้อเฟอร์นิเจอร์ คุณบอกกับตัวเองว่า นี่จะเป็นโซฟาตัวสุดท้ายที่ฉันต้องการในชีวิต... แล้วก็ตามมาด้วยชุดจานชาม เตียงนอน ผ้าม่าน พรม และแล้วคุณก็ติดอยู่ในบ้านที่แสนน่ารักของคุณ สิ่งต่างๆ ที่คุณเคยเป็นเจ้าของ ตอนนี้มันได้เป็นเจ้าของ...

คำถามถึง Mars

รายการบล็อก จาก Kate Simcock | มีนาคม 18, 2559

เจ้าแมวเหมียวของคุณกินปลาทูน่าจากประมง IUU และการกดขี่ขูดรีดแรงงานเรือประมงหรือไม่? ไม่ใช่เพียงปลาทูน่า #NotJustTuna อย่างที่เรารู้กัน ในแซนวิชหรือซูชิ แต่เป็นอาหารที่สัตว์เลี้ยงของเรากินด้วย ไทยยูเนี่ยนกรุ๊ป...

111 - 120 ของ 186 ผล