บทเรียนจากประวัติศาสตร์

การสนทนากับเด็กนักเรียนในเมืองโบพาล

เรื่องราว - พฤศจิกายน 22, 2545
ศุกร์ 22 พฤศจิกายน 2545 ที่เมืองโบพาล ประเทศอินเดีย อินเดียเป็นประเทศที่มีจำนวนประชากรมากเป็นอันดับที่สองของโลก และประชากรส่วนใหญ่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี กรีนพีซเป็นองค์กรที่ค่อนข้างใหม่สำหรับประเทศอินเดีย บทบาทสำคัญของการทำงานในประเทศนี้คือการเสริมสร้างความตระหนักรู้ให้กับเยาวชนในเรื่องของปัญหาต่าง ๆ ที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และหาวิธีการทำงานเพื่อให้บรรลุแก่ทางออกเพื่อโลกที่สมดุล

ในฐานะที่ผมเป็นคนหนึ่งในทีมงาน ผมได้มีโอกาสเข้าร่วมกับนายรามาพตี ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่รณรงค์คนหนึ่งของทีมรณรงค์ในการเยี่ยมเยือนโรงเรียนแห่งหนึ่งในเมืองโบพาล รามาพตีกำลังอยู่ในช่วงเดินสายไปตามโรงเรียนต่าง ๆ เพื่อบรรยายหลักการและวิธีทำงานของกรีนพีซ ซึ่งใช้เวลา 3 สัปดาห์ เขาไปเยี่ยมหลายโรงเรียนในพื้นที่ซึ่งไม่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ก๊าซรั่วครั้งใหญ่ของโรงงานยูเนี่ยน คาร์ไบด์ (เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2527 ซึ่งปัจจุบันยังคงส่งผลให้เหยื่อผู้รับเคราะห์เจ็บป่วยและเสียชีวิตจากมลพิษตกค้าง) เพื่อให้ความรู้แก่เด็กนักเรียนเกี่ยวกับตำนานแห่งมลพิษที่ยังคงตกค้างอยู่ในบริเวณโรงงาน

วันนี้เราได้เดินทางไปที่โรงเรียนเซนต์โยเซฟซึ่งเด็กนักเรียนส่วนใหญ่มาจากครอบครัวที่ค่อนข้างมีฐานะดี เด็กนักเรียนทั้งหมดเกิดหลังจากเหตุโศกนาฏกรรมเมื่อปี 2527 และด้วยเหตุจากการแบ่งแยกชนชั้นวรรณะของสังคมอินเดีย เด็กเหล่านี้อาจจะไม่ได้มีโอกาสเข้ามาสัมผัสกับชุมชนซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงจากเหตุการณ์ดังกล่าว ไม่มีทางรู้ได้ว่าบริเวณรอบ ๆ โรงงานยูเนี่ยน คาร์ไบด์ทุก ๆ วันจะมีผู้เสียชิวิตอันเกิดจากการติดเชื้อจากก๊าซที่เป็นอันตรายแก่ชีวิตมาเป็นเวลายาวนาน

 

เด็กนักเรียนรู้สึกตื่นเต้นเมื่อรามาพตีเริ่มเล่าถึงเหตุการณ์ก๊าซรั่วและตำนานการต่อสู้เพื่อให้ได้รับความยุติธรรมของผู้ได้รับผลกระทบที่รอดชีวิตจากเหตุการณ์ดังกล่าวซึ่งยาวนานเกือบ 18 ปีแต่ยังคงไม่ได้รับการเหลียวแลจากบริษัทยูเนี่ยน คาร์ไบด์ (เจ้าของใหม่ในปัจจุบัน คือบริษัท ดาว เคมีคอลส์) ใบหน้าของเด็ก ๆ แสดงถึงความสนใจเมื่อพวกเขาระดมยิงคำถามว่าเหตุใด 18 ปีที่ผ่านมาจึงไม่มีการตอบสนองของบริษัทสารเคมียักษ์ใหญ่สัญชาติอเมริกัน มีเพียงการช่วยเหลือเล็กน้อยแก่ผู้รอดชีวิต และพวกเขายังได้ถามถึงวิธีการที่พวกเขาจะช่วยเหลือเพื่อเปลี่ยนสถานการณ์นี้ให้ดีขึ้นได้

ในปัจจุบันมีกลุ่มองค์กรต่าง ๆ ทั่วโลกทำงานอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยเพื่อบังคับให้ บริษัท ดาว เคมีคอลส์กำจัดสารพิษที่ยังคงตกค้างในเมืองโบพาลให้หมดและให้แบ่งปันบางส่วนของผลกำไรจากการประกอบการเพื่อช่วยเหลือชาวบ้านจำนวนนับพันที่เป็นเหยื่อจากเหตุการณ์นี้ เป็นเรื่องที่มีความสำคัญเท่า ๆ กันที่จะให้เด็กนักเรียนเหล่านี้ได้รับรู้และจดจำถึงผลร้ายอันเกิดจากความไม่รับผิดชอบของบริษัท เพราะพวกเขาเหล่านี้จะเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่มีศักยภาพในการตัดสินใจต่อไป เราหวังว่าคงจะมีเด็กบางคนที่จะไปอยู่ในฐานะที่สามารถทำให้เราวางใจได้ว่าเหตุการณ์หายนะเช่นที่เกิดในโบพาลนี้จะไม่เกิดขึ้นอีก

เรียบเรียงโดย Tom Dowdall

เจ้าหน้าที่จัดทำเว็บไซต์ของกรีนพีซสากลซึ่งไปปฏิบัติหน้าที่ในเมืองโบพาล ประเทศอินเดีย