วันอาหารโลก ภัยคุกคามของข้าวจีเอ็มโอที่เริ่มส่อเค้า

เรื่องราว - ตุลาคม 15, 2547
15 ตุลาคม 2547 ปักกิ่ง/ฮ่องกง – กรีนพีซออกเตือน 1 วันก่อนที่จะถึงวันอาหารโลกว่า ความน่าจะเป็นที่จะปลูกข้าวจีเอ็มโอเพื่อการค้าที่ประเทศจีนในปีหน้า ถือเป็นภัยคุกคามร้ายแรงต่อความปลอดภัยของอาหารในประเทศที่มีประชากรมากที่สุดในโลก นักวิทยาศาสตร์จีนซึ่งเกี่ยวข้องกับกระบวนการรับรองพืชผลที่เป็นจีเอ็มโอในจีนบอกกับกรีนพีซว่าการปลูกข้าวจีเอ็มโอในไร่นาใกล้เป็นจริงแล้ว

Sze Pang Cheung ผู้จัดการรณรงค์ของกรีนพีซ ประเทศจีนกล่าวว่า "ขณะที่

โลกกำลังเตรียมฉลองความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อความปลอดภัยของอาหารในวันอาหารโลกวันพรุ่งนี้นั้น น้อยคนนักที่จะรู้ว่ามีนักวิทยาศาสตร์ด้านจีเอ็มโอ และเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลจีนกลุ่มหนึ่งกำลังจะทำอันตรายต่อความหลากหลายทางชีวภาพของจีนซึ่งเป็นพื้นฐานหลักของเกษตรกรรมและอาหารของประเทศ และข้าวจีเอ็มโอถูกกำหนดให้ลงไปอยู่ในชามข้าวของชาวจีนในปีหน้า นี่ถือเป็นเรื่องน่าอดสู ข้าวถือเป็นอาหารหลักของชาวจีนเกือบทั้งประเทศ และชาวจีนกว่า 100 ล้านคนล้วนพึ่งพาข้าวเป็นอาหารในการดำรงชีวิต"

รายงานฉบับใหม่ของกรีนพีซอธิบายถึงภัยคุกคามของการค้าข้าวจีเอ็มโอ ที่มีต่อความหลากหลายทางชีวภาพของพันธุ์ข้าวท้องถิ่นของจีน(2) จีนเป็นแหล่งกำเนิดข้าวและถือเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายของพันธุกรรมข้าวมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลกซึ่งมีอยู่ถึง 75,000 พันธุ์ ถ้ามีการปลูกข้าวจีเอ็มโอในไร่นา จะทำให้เกิดการปนเปื้อนกับสายพันธุ์ท้องถิ่นเหมือนอย่างการปนเปื้อนของข้าวโพดในเม็กซิโก(3) การวิจัยของนักวิทยาศาสตร์จีนพบว่าเกสรของข้าวสามารถปลิวไปได้ไกลถึง 110 เมตรในกรณีที่มีลมแรง(4) นอกจากนั้นถ้าจีนเริ่มปลูกข้าวจีเอ็มโอเพื่อการค้า ดูเหมือนว่าประเทศอื่นๆในภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้โดยเฉพาะไทยและอินเดียก็น่าจะทำตามในเวลาอันใกล้

Sze กล่าวเสริมว่า "ข้าวจีเอ็มโอสร้างความเสี่ยงต่อสุขภาพของมนุษย์และเป็นภัยคุกคามต่อสิ่งแวดล้อมอย่างที่ไม่สามารถแก้ไขให้กลับคืนเหมือนเดิมได้ ข้าวจีเอ็มโอสามารถสืบพันธุ์และผสมข้ามพันธุ์กับพันธุ์ที่มีอยู่ตามธรรมชาติและแพร่กระจายออกสู่สิ่งแวดล้อมใหม่ แพร่ไปสู่ลูกหลานของเราในหนทางที่ยากแก่การควบคุมและคาดเดา"

สหประชาชาติกำหนดให้ปี 2547 เป็นปีข้าวสากล "ข้าวคือชีวิต" คือคำที่ทำให้เราตระหนักว่าข้าวคือพืชที่สำคัญที่สุดสำหรับประชากรโลกเกือบ 3 พันล้านคน Sze สรุปว่า "ข้าวคือชีวิต แต่ข้าวจีเอ็มโอกำลังทำให้ชีวิตเราเสี่ยง มันคือความเสี่ยงที่ยากต่อการเรียกกลับคืน อนาคตของข้าวควรอยู่ในมือของผู้ที่คิดว่าข้าวคือชีวิตไม่ใช่นักวิทยาศาสตร์จีเอ็มโอหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่กี่คน"

วันพรุ่งนี้ กรีนพีซจะเริ่มโครงการ "ทัวร์ข้าวคือชีวิต" ในมณฑลยูนนาน ซึ่งถือเป็นแหล่งที่มีความหลากหลายทางพันธุกรรมของข้าวมากที่สุดในจีน

หมายเหตุ

(1) รัฐบาลจีนไม่จำเป็นต้องแจ้งประชาชนให้ทราบก่อนที่จะมีการรับรองการปลูกพืชจีเอ็มโอเพื่อการค้า เมื่อคำร้องส่งถึงกระทรวงเกษตร คณะกรรมการของกระทรวงมีอำนาจในการประเมินผลด้านความปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม ซึ่งตามปกติจะใช้เวลา 3 - 6 เดือน โดยคณะนักวิทยาศาสตร์ของคณะกรรมการซึ่งรวมถึงนักวิทยาศาสตร์จีเอ็มโอจะเป็นผู้ประเมิน

(2) ดูรายงานของกรีนพีซเรื่อง "ข้าวจีเอ็มโอ: การเกษตรที่ไม่ยั่งยืน" http://www.greenpeace.org/international_en/reports/?campaign%5fid=3942

(3) ดูได้จากเวบไซต์ http://weblog.greenpeace.org/ge/archives/001404.html

(4) Lu, B et al. (2003) ข้าวจีเอ็มโอเป็นอันตรายต่อระบบนิเวศผ่านทางการผสมข้ามสายพันธุ์หรือไม่? ความก้าวหน้าทางวิทยาศาตร์ธรรมชาติ 13(1): 17 - 24

ดาวน์โหลดรูปภาพได้ที่

http://www.foodsafety.org.cn/special/ricetour/eng/photo.htm

สำหรับข้อมูลทัวร์ข้าวคือชีวิตของกรีนพีซดูรายละเอียดได้ที่ www.ricetour.cn

ปีข้าวสากล http://www.fao.org/rice2004/index_en.htm

"ไม่ว่าที่ไหนที่ปลูกข้าว ข้าวจะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตในฐานะอาหารหลัก ในเทศกาลทางศาสนา งานแต่งงาน ในภาพวาด หรือแม้แต่ในเพลง แม้แต่ประเทศที่ไม่เคยปลูกข้าวมาก่อน การปลูกข้าวได้เปลี่ยนแปลงทัศนียภาพและการทำอาหาร นอกจากนั้นยังเป็นแหล่งรายได้ใหม่แก่เกษตรกร ดังนั้นข้าวคืออาหารที่เป็นมากกว่าอาหาร ข้าวคือ สังคม วัฒนธรรม การเมือง ธุรกิจ และความงดงามของทัศนียภาพ และคนในชุมชน หรือสั้นๆคือ ข้าวคือชีวิต"

วันอาหารโลก: http://www.fao.org/wfd/index_en.asp

"ประเด็นหลักของวันอาหารโลกและโครงการ TeleFood สำหรับปี 2547 คือความหลากหลายทางชีวภาพเพื่อความมั่นคงของอาหาร โดยจะเน้นบทบาทของความหลากหลายทางชีวภาพในการเป็นหลักประกันว่าประชาชนจะสามารถเข้าถึงอาหารที่มีคุณภาพสูงได้อย่างยั่งยืน รวมทั้งสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างสดชื่นแจ่มใสและมีสุขภาพดี ความหลากหลายทางชีวภาพคือพื้นฐานของผลิตผลทางอาหารและการเกษตร ประชาชนพึ่งพาอาหาร ที่อยู่อาศัย และสินค้าที่หลากหลายเพื่อการดำรงชีวิต"