A view of Medupi coal power station, which is currently under construction just outside Lephalale. The mega power station will be one of the biggest in the world when completed, but the project is heavily delayed and over-budget. Major new coal mines and power stations are planned in the area.โรงไฟฟ้าถ่านหิน เมดูพี Medupi หนึ่งในโรงไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก

แอฟริกาใต้มีปัญหาด้านพลังงานมานานเพราะจำนวนประชากรที่มีปริมาณมาก แม้ว่าราคาพลังงานไฟฟ้าของประเทศในช่วงปีพ.ศ. 2524-2532  จะถูกที่สุดในโลก แต่หลังจากเกิดการหยุดจ่ายไฟฟ้าให้กับประชาชนในวงกว้างและเกิดปัญหาการลงทุนด้านพลังงานที่ไม่เพียงพอ ปัญหาพลังงานไฟฟ้าก็เริ่มเป็นประเด็นถกเถียงกันในระดับประเทศ ทั้งนี้เมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา ราคาพลังงานไฟฟ้ายังพุ่งสูงเร็วกว่าอัตราเงินเฟ้อ อีกทั้งยังไม่มีการรายงานข่าวเกี่ยวกับความผันผวนของราคาพลังงาน

ประเทศแอฟริกาใต้มีอัตราการผลิตพลังงานสูงแต่ส่วนใหญ่การผลิตพลังงานไฟฟ้ามาจากกระบวนการผลิตที่มีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในอัตราสูง เช่น เหมืองถ่านหิน

เหมืองถ่านหินในแอฟริกาใต้เหมืองถ่านหินในแอฟริกาใต้

แม้ว่าประเทศแอฟริกาใต้ต้องรับผิดชอบการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพียงร้อยละ 1 ของโลกเท่านั้น แต่ภาครัฐก็มองเห็นโอกาสสำหรับการเปลี่ยนแปลงเพื่ออนาคตสีเขียว จึงเป็นที่มาของโครงการ Renewable Energy Independent Power Procurement Program (REIPPP) ที่ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ.2554

“REIPPP เป็นความสำเร็จอันยิ่งใหญ่” อ้างอิงจากคำพูดของ มาร์โก้ บูคานัน ที่ปรึกษาด้านพลังงานของ องค์กร Futuregrowth Asset Management องค์กรด้านพลังงานและการลงทุนที่สอดคล้องกับจริยธรรมและการพัฒนาอย่างยั่งยืนในทวีปแอฟริกา บูคานันได้กล่าวกับสำนักข่าวเศรษฐกิจของแอฟริกา เอเอฟเคอินไซด์เดอร์ว่า นอกจากนี้ยังมีโครงการอีก 39 โครงการที่สามารถผลิตพลังงานไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนกว่า 2,050 เมกะวัตต์ โครงการยักษ์ใหญ่เหล่านี้กำลังอยู่ในการพัฒนาเพื่อต่อยอดไปยังรัฐอื่นๆ ถือเป็นหนึ่งในโครงการพลังงานหมุนเวียนที่ใหญ่ที่สุดของทวีป ซึ่งตั้งอยู่ในภูมิภาคทางตอนใต้ของทะเลทรายซาฮาร่า

แผนการผลิตดั้งเดิมคือผลิตพลังงานโดยใช้แหล่งพลังงานหมุนเวียนให้ได้มากกว่า 3,600 เมกะวัตต์ บูคานัน กล่าวว่า “รัฐบาลจัดการเสนอราคากัน 4 ครั้งก่อนหน้านี้ และขณะนี้กำลังมุ่งมั่นที่จะผลิตพลังงานเพิ่มขึ้นจากเดิมอีกประมาณ 1,000 เมกะวัตต์

โครงการนี้มีการแข่งขันมาก ผู้ชนะการเสนอราคาที่สูงที่สุดในการประมูลจำนวนการผลิตไฟฟ้าเมกะวัตต์สูงสุดจะได้รับอนุญาตให้ผลิตโรงไฟฟ้าขนาดเล็กได้ ซึ่งจะสามารถผลิตพลังงานได้มากขึ้น หรืออีกนัยหนึ่งโครงการนี้ช่วยเพิ่มการติดตั้งแหล่งพลังงานหมุนเวียนให้กับประเทศที่ขาดแคลนพลังงานอย่างหนัก อย่างไรก็ดี ผลพลอยได้อีกอย่างคือ REIPPP สามารถช่วยส่งเสริมการลงทุนกับการใช้พลังงานมากยิ่งขึ้น ซึ่งเป็นผลพลอยได้ที่ใครต่างก็คาดไม่ถึง

“ในที่สุด REIPPP จะอนุญาตให้สร้างอำนาจสินทรัพย์ในตลาดรองของพลังงาน” ดิว ทอยต์ กล่าว “ฉันเชื่อมั่นว่า จะมีการกำหนดวันในการหาปัจจัยลงทุน เพื่อแก้ปัญหาความขาดแคลนของตลาดรองในโครงสร้างพื้นฐานของตลาดพลังงานทั่วทวีปแอฟริกา” 

ในตลาดรอง ผู้ผลิตได้รับอนุญาตให้ซื้อ – ขาย หุ้นของพวกเขา ซึ่งการซื้อขายดังกล่าวทำให้พวกเขาตระหนักถึงผลตอบแทนด้านการลงทุน ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญสำหรับฝ่ายผู้ผลิต

ทำไมวิธีการนี้จึงได้ผล

การติดตั้งแผงโซลาเซลในแอฟริกาใต้เมื่อปีพ.ศ.2554การติดตั้งแผงโซลาเซลในแอฟริกาใต้เมื่อปีพ.ศ.2554

เหตุผลที่ประสบความสำเร็จส่วนหนึ่งเป็นเพราะว่าแอฟริกาเป็นดินแดนที่เหมาะกับการติดตั้งพลังงานแสงอาทิตย์ รวมถึงยังมีศักยภาพด้านพลังงานลม แต่ประโยชน์ของ REIPPP ยังไม่หมดแค่นั้น

เอมิลี่ ดิว ทอยต์ ผู้อำนวยการศูนย์การลงทุนขั้นพื้นฐานและประธานของ Southern African Venture Capital and Private Equity Association ซึ่งเป็นสมาคมการร่วมทุนของภาคประชาชนในแอฟริกาใต้ กล่าวกับเอเฟเคอินไซด์เดอร์ว่า “REIPPP เป็นกระบวนการที่ดีที่สามารถกระจายต่อไปในประเทศอื่น ๆ และเราหวังว่าพลังงานหมุนเวียนจะเป็นทางออกของปัญหาพลังงานที่ประเทศอื่นสามารถนำไปใช้ได้ และหวังว่าจะช่วยแก้ไขปัญหาความขาดแคลนอื่นๆ ของแอฟริกาได้” 

โครงการนี้ประสบความสำเร็จมากจนกระทั่งธนาคารโลกได้ทำรายงานเกี่ยวกับโครงการนี้ไว้ โดยในระบุถึงนวัตกรรม ปัจจัยเสี่ยง และปัจจัยการเปลี่ยนแปลงที่สามารถเพิ่มประสิทธิภาพของโครงการนี้ได้

อันดับแรก คือการสร้างทีมเล็กๆ ที่มีความเชี่ยวชาญและเป็นที่น่าเชื่อถือต่อภาคประชาชน และเอกชน โดยทีมดังกล่าวจะพัฒนาโครงการจากคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ โดยที่คำนึงถึงการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนและเอกชนมากที่สุด นอกจากนี้โครงการยังให้ความสำคัญกับความโปร่งใส อีกทั้งผลกำไรก็พร้อมดึงดูดผู้เข้าร่วม

ในการคัดเลือก โครงการยังต้องการผู้มีส่วนร่วมที่มีศักยภาพพอที่จะไม่มีการปล่อยสินเชื่อก่อนจะส่งเสนอราคาประเมินที่ดีที่สุด นอกจากนี้การจัดจ้างคนภายนอกบางส่วนจะทำให้ธนาคารหลีกเลี่ยงปัญหาที่พบบ่อยในการเสนอราคา เช่น เทคนิคข้อเสนอการขายในราคาต่ำที่ดูน่าสนใจ แต่ราคาจะสูงขึ้นในภายหลัง

ระบบเศรษฐกิจของโลกทั้งหมดเชื่อมโยงกัน ความสำเร็จของแอฟริกาดึงดูดการลงทุนจากทั่วโลก

เนื่องจากภาวะการณ์เติบโตช้าของเศรษฐกิจทั้งในยุโรปและอเมริกา ทำให้ผู้ที่ให้ความสนใจในตลาดแหล่งพลังงานหมุนเวียนลดลง แต่ความสำเร็จของแอฟริกาสามารถดึงดูดความสนใจสู่ตลาดพลังงานหมุนเวียนได้อีกครั้ง 

อย่างไรก็ตาม  REIPPP อาจยังไม่ตอบทุกปัญหาของพลังงานในแอฟริกาใต้ แม้ว่าโครงการจะช่วยให้ บริษัท เอสคอม การไฟฟ้าฝ่ายผลิตของภาครัฐ ผลิตไฟฟ้าได้มากกว่า 40,000 เมกะวัตต์ แต่พลังงานหมุนเวียนก็ยังไม่สามารถแก้ไขภาวะขาดแคลนพลังงานของประเทศได้ทั้งหมดในปัจจุบัน

แลสแตร์ เฮอร์เบิร์ตสัน ผู้เชี่ยวชาญด้านการลงทุน บริษัทหลักทรัพย์ อินเวสเทค (Investec) กล่าวว่า “ขณะนี้พลังงานหมุนเวียนผลิตกระแสไฟฟ้าได้น้อยกว่าหนึ่งในสิบของกำลังการผลิตทั้งหมด ซึ่งยังไม่เสถียรพอที่จะตอบโจทย์ความต้องการทางพลังงานในระยะแรกเริ่ม” 

อย่างไรก็ตาม โครงการ REIPPP คือจุดเริ่มต้นที่ดี

แหล่งพลังงานหมุนเวียนจากลมในประเทศแอฟริกาใต้ ขอบคุณภาพจากsolarfeeds.comแหล่งพลังงานหมุนเวียนจากลมในประเทศแอฟริกาใต้ ขอบคุณภาพจากsolarfeeds.com

ในขณะที่พลังงานหมุนเวียนยังมีข้อบกพร่องอยู่ ไม่ว่าจะเป็นความล่าช้าในการอนุมัติ และความต้องการในท้องถิ่นที่จะเป็นเจ้าของกิจการการผลิตพลังงาน และโครงการยังคงมีข้อผิดพลาดที่ต้องร่วมกันแก้ไขกับทุกภาคส่วน ทั้งรัฐ เอกชน และภาคประชาชน

กล่าวคือ แม้จะเป็นการเริ่มต้นจากก้าวเล็กๆ จากการผลิตระดับเมกะวัตต์ แต่เป็นก้าวที่สำคัญของแอฟริกาและประเทศอื่นๆ ในทวีป ซึ่งเป็นก้าวที่ไม่สามารถมองข้ามได้ 

แหล่งที่มา : afkinsider.com