ในโลกใบนี้ที่ดูเหมือนจะมีแต่ข่าวภัยพิบัติอันน่าเศร้าสลดอยู่รอบตัวเรา เรามักจะไม่ค่อยได้ยินเรื่องราวของความเปลี่ยนแปลงในทางบวกนัก

แต่นี่คือเรื่องราวดีๆของหมู่บ้านหนึ่งที่ปลดพันธนาการตนเองจากความมืด หลังจากราว 30 ปีที่ความต้องการด้านพลังงานของหมู่บ้านแห่งนี้ถูกรัฐบาลชุดแล้วชุดเล่ามองข้าม

วันนี้ดาไนคือความหวังและความใฝ่ฝันที่กำลังเบ่งบาน

หมู่บ้านดาไนตั้งอยู่ในรัฐบิฮาห์ หนึ่งในรัฐที่ยากจนที่สุดของอินเดีย ตอนนี้หมู่บ้านแห่งนี้สว่างไสวด้วยโครงข่ายพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดเล็กที่ติดตั้งโดยกรีนพีซอินเดีย

เมื่อเดินทางถึงหมู่บ้านแล้วคุณจะได้เห็นเสาไฟฟ้าเต็มไปหมด โครงข่ายพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดเล็กผลิตไฟฟ้าให้บ้านเรือน ดวงไฟตามถนนหนทาง และเครื่องสูบน้ำ

ดาไนเป็นหมู่บ้านแรกในอินเดียที่วิถีชีวิตถูกขับเคลื่อนไปด้วยพลังงานจากดวงอาทิตย์ ระบบไฟฟ้าขนาด 100 กิโลวัตต์ให้พลังงานแก่บ้านเรือนราว 450 หลังคาที่มีผู้อยู่อาศัย 2,400 คน ร้านค้า 50 ร้าน โรงเรียน 2 แห่ง ศูนย์กีฬาและสำนักงานสาธารณสุข โดยมีแบตเตอรีสำรองซึ่งทำให้มั่นใจได้ว่าจะมีไฟฟ้าใช้ตลอดเวลา

ความเสถียรของสายส่งการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ก่อให้เกิดประโยชน์มหาศาลในชุมชน ตั้งแต่ไฟส่องสว่างในบ้านเรือน การทำการเกษตร ธุรกิจ ไปจนถึงสาธารณูปโภคทางสังคม อย่างเช่น โรงเรียนและศูนย์ส่งเสริมสุขภาพ ต่างมีหลักประกันว่าจะมีไฟฟ้าใช้

พลังงานไฟฟ้าที่เสถียรในยามค่ำคืน ได้เพิ่มโอกาสทางการศึกษาของเด็กๆในหมู่บ้าน และให้ความปลอดภัยจากดวงไฟส่องสว่างตามท้องถนน แหล่งพลังงานที่มั่นคงได้ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของท้องถิ่นให้เติบโต และนำพาความเจริญมาสู่ชีวิตของผู้คนในหมู่บ้าน

คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของชาวหมู่บ้านดาไน กลายเป็นที่กล่าวขวัญถึงในหมู่บ้านใกล้เคียง ซึ่งต่างสนอกสนใจที่จะเรียนรู้และทำตามแบบอย่างของดาไน 

เรื่องราวของโครงข่ายพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดเล็กของกรีนพีซกลายเป็นแรงบันดาลใจ เป็นเรื่องเหลือเชื่อที่ได้เห็นหมู่บ้านทั้งหมู่บ้านสว่างไสวไปด้วยพลังงานจากแสงอาทิตย์ และทำให้เห็นว่าอินเดียก็สามารถมีพลังงานใช้โดยไม่จำเป็นต้องแลกสิ่งแวดล้อมไปกับการปนเปื้อนมลพิษจากถ่านหิน

โครงข่ายพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดเล็กที่ไม่แพงเกินเอื้อมนี้จูงใจให้ชุมชนมาร่วมมือทำงานด้วยกัน เพื่อแก้ไขปัญหาพลังงานและทำให้โครงการนี้สำเร็จลุล่วง เป็นสิ่งที่น่าภาคภูมิใจที่ได้เห็นป้ายทางหลวงเขียนบอกว่า หมู่บ้านพลังงานแสงอาทิตย์ดาไน ตรงไปอีก 1 กิโลเมตร  

เราทำได้ด้วยความร่วมมือจากชาวหมู่บ้านดาไน และเครือข่าย ได้แก่ BASIX และ CEED หลังจากทดลองแล้วประสบผลสำเร็จมาเป็นเวลาสองเดือน เราก็เริ่มโครงข่ายพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดเล็กขึ้นในเดือนกรกฎาคม 2558 โดยผู้อาวุโสสูงสุดแห่งดาไน (อายุ 80 ปี) เป็นผู้เปิดสวิตช์อย่างเป็นทางการต่อหน้าฝูงชนนับพันที่มารวมตัวกัน

เมื่อมีระบบไฟฟ้าหลังจากที่รอคอยมา 30 ปี ตอนนี้ดาไนมีทุกสิ่งพร้อมสำหรับการสร้างเศรษฐกิจท้องถิ่นที่เข้มแข็ง ความเจริญของพวกเขาจะไม่ถูกขัดขวางเพราะการขาดแคลนไฟฟ้าอีกต่อไป

ดาไนทำให้เห็นหนทางก้าวไปข้างหน้าสำหรับหมู่บ้านอื่นอีกเป็นพันๆแห่งที่ถูกทิ้งไว้เบื้องหลัง หมู่บ้านเหล่านั้นสามารถพัฒนาพลังงานหมุนเวียนที่สะอาดขึ้นใช้เองและยังได้ช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมของตน โดยการแสดงให้เห็นว่าเราไม่จำเป็นต้องใช้พลังงานจากนิวเคลียร์ ถ่านหิน หรือเชื้อเพลิงฟอสซิลอื่นๆ

ดาไนเป็นเพียงจุดเริ่มต้นเท่านั้น ในอินเดียมีหมู่บ้านกว่า 80,000 แห่ง ซึ่งต้องการโครงข่ายสายส่งพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดเล็ก กรีนพีซอินเดียจะทำงานเพื่อสร้างความร่วมมือในวงกว้างมากขึ้น เพื่อให้มั่นใจว่าทุกหนทุกแห่งได้จะเข้าถึงไฟฟ้าที่ปลอดภัยและมั่นคง 

เรื่องนี้ยังมีความหมายมากกว่าแค่ในอินเดีย ผู้คนหลายล้านมีชีวิตอยู่โดยไม่มีไฟฟ้าใช้ ซึ่งสำหรับพวกเขาแล้ว โครงข่ายสายส่งพลังงานแสงอาทิตย์ขนาดเล็กของดาไน อาจกลายเป็นสิ่งที่สร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างใหญ่หลวง ในฐานะต้นแบบของการนำพลังงานที่สะอาดและมั่นคงมาสู่ผู้คนที่ต้องการพลังงานอีกนับล้าน

ชุมชนต่างๆที่ยังไม่มีไฟฟ้าใช้และรัฐบาลของพวกเขา สามารถก้าวไปสู่การพัฒนานวัตกรรมในระบบแสงอาทิตย์  ชุมชนสามารถเลี่ยงระบบพลังงานแบบเก่าที่ทำให้โลกสกปรก แล้วสร้างระบบพลังงานหมุนเวียนที่สะอาดซึ่งพวกเขาสามารถเป็นเจ้าของและผลิตเองได้

หากต้องการศึกษาเพิ่มเติม สามารถเข้าไปที่ dharnailive.org

Neha Khator เป็นเจ้าหน้าที่สื่อสารองค์กร และ Ruhie Kumar เป็นเจ้าหน้าที่สื่อสารองค์กรฝ่ายดิจิทัล ในโครงการพลังงานหมุนเวียนของกรีนพีซอินเดีย

อ่านเพิ่มเติม: ดาไน: เรื่องราวของหมู่บ้านพลังงานแสงอาทิตย์


แปลโดย พชรภรณ์ เจริญฤทธิ์ อาสาสมัครกรีนพีซในโครงการแปลเปลี่ยนโลก