กว่าพลาสติกจะย่อยสลายได้ก็ใช้เวลาหลายศตวรรษ และพลาสติกที่เราใช้กันทุกวันก็จะอยู่ยงคงกระพันแม้ว่าเราจะตายไปนานแล้ว เรื่องนี้นับเป็นปัญหาใหญ่ต่อท้องทะเล สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมใต้น้ำนับแสนและนกอีกนับล้านตัวต้องตายเพราะกินพลาสติกเข้าไป

ไม่ว่าจะเป็นขนมปัง ผลไม้ เสื้อผ้า เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดต่างๆ หรือสิ่งต่างๆที่เราใช้กันอยู่ทุกวันล้วนมาพร้อมกับบรรจุภัณฑ์ที่เป็นพลาสติกแบบใช้แล้วทิ้งเสียส่วนใหญ่ การจะเลี่ยงไม่ใช้พลาสติกเลยจึงแทบเป็นไปไม่ได้

ทำไมพวกเราถึงต้องพึ่งพาพลาสติกในการใช้ชีวิตขนาดนี้ มันจำเป็นจริงๆหรือ? ฉันตัดสินใจลองทดสอบดูว่าจะอยู่ได้ไหมหากไม่ซื้อผลิตภัณฑ์ใดๆที่มีพลาสติกใช้เลยเป็นเวลา 1 เดือน ครอบครัวของฉัน (รวมถึงโจส แมวของฉัน) ก็พร้อมจะร่วมการทดสอบนี้ด้วย

สัปดาห์แรกนับเป็นสัปดาห์ที่ท้าทายที่สุด เวลาที่ฉันไปร้านสะดวกซื้อแล้วบอกพนักงานให้ชั่งน้ำหนักแอปเปิ้ลด้วยถุงส่วนตัวของฉันเขาก็จะมองฉันแปลกๆ เวลาไปร้านเบเกอร์รี โดนัทก็มักจะห่อด้วยกระดาษ แต่ขนมปังโรลกลับห่อด้วยพลาสติกโพลิเอทิลีน

ฉันเกิดในสหภาพโซเวียต ในตอนนั้นที่นี่แทบไม่มีใครใช้บรรจุภัณฑ์พลาสติกและทุกคนที่ซื้อขนมปังก็มักจะถือขนมปังเปล่าๆกลับบ้านโดยไม่ห่ออะไรเลย ฉันล่ะสับสนจริงๆที่กลายเป็นว่าผู้คนในยุคนี้กลับไม่เข้าใจเวลาฉันบอกว่าไม่ต้องใส่ถุงพลาสติก

หลังจากผ่านมาซักพักฉันก็คิดได้ว่าฉันต้องไม่กลัวที่จะดูเป็นคนแปลกๆ ฉันรู้สึกภูมิใจในตัวเองทุกครั้งที่บอกให้พนักงานห่อขนมปังและชีสของฉันด้วยกระดาษ ผู้หญิงคนหนึ่งที่ทำงานในร้านเบเกอร์รีบอกฉันว่า “ลูกค้าชอบขอให้ฉันเลิกห่อขนมปังด้วยพลาสติกและฉันก็สงสัยจริงๆว่าทำไมกันนะ...” พอได้ยินแล้วฉันก็รู้สึกดีใจเหมือนชนะการแข่งขันอะไรซักอย่าง มีคนทำเหมือนกันกับฉันด้วย!

อบขนมเค้ก

 

พฤติกรรมการกินอาหารของฉันก็ดีขึ้นไปด้วย ฉันพบว่าตัวเองเริ่มหันมาทำอาหารจากวัตถุดิบพื้นๆและไม่ค่อยกินพวกมันฝรั่งทอดกรอบ ถั่วอบเกลือหรือลูกอมเท่าแต่ก่อน ความอยากของหวานของฉันแทนที่ด้วยแยมและผลไม้ หรือแม้แต่อบเค้กด้วยตัวเอง ฉันถึงกับจัดปาร์ตี้วันเกิดแบบปลอดพลาสติกด้วยซ้ำ

การอยู่แบบไม่ใช้พลาสติกไม่ได้ยากอย่างที่เคยคิดไว้ ฉันเคยกังวลว่าจะหาซื้อพวกผลิตภัณฑ์ระงับกลิ่นกายหรือยาสระผมไม่ได้ แต่ฉันก็ได้มาเจอกับผลิตภัณฑ์ประเภทนี้ในรูปแบบก้อนที่ไม่มีบรรจุภัณฑ์ในร้านเครื่องสำอางออร์แกนิก และหลังจากได้ค้นคว้าบวกกับใช้ความคิดสร้างสรรค์นิดๆหน่อยๆ ฉันก็พบทางเลือกอื่นๆอีกมากทั้งเรื่องการใช้ผ้าอนามัยและก้านสำลี กระติกน้ำใส่กาแฟก็กลายมาเป็นของคู่กายฉันมากกว่าโทรศัพท์ไปแล้ว

การได้ใช้ชีวิตแบบไร้พลาสติกยังช่วยให้บ้านของฉันเป็นระเบียบเรียบร้อยขึ้นด้วย บ้านของฉันดูดีขึ้นอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน พวกผลิตภัณฑ์พลาสติกที่เคยซุกอยู่ตามจุดต่างๆถูกกำจัดออกไป แทนที่ด้วยถุงกระดาษและผลิตภัณฑ์สดใหม่เต็มครัวของฉัน

พวกเราชินกับการใช้พลาสติกกันทั้งๆที่ไม่ได้จำเป็นเลยด้วยซ้ำ จนตอนนี้ฉันก็สามารถใช้ชีวิตด้วยกิจวัตรหลายๆอย่างแบบเดียวกับที่ทำตอนที่ฉันไม่ใช่พลาสติกเลยตลอดทั้งเดือน

การจะเปลี่ยนวิถีชีวิตของเราก็ขึ้นอยู่กับตัวเราเองทั้งนั้น ทว่าเราก็ต้องโน้มน้าวให้รัฐบาลหันมาควบคุมการผลิตผลิตภัณฑ์พลาสติกแบบใช้แล้วทิ้งด้วยเช่นกัน เริ่มจาก ปฏิเสธ (refuse) ลด (reduce) ใช้ซ้ำ (reuse) และนำกลับมาใช้ใหม่ (recycle)

Violetta Ryabko ผู้ประสานงานสื่อ โครงการ  Zero Waste กรีนพีซ รัสเซีย

บทความแปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ สามารถอ่านต้นฉบับได้ที่นี่

แปลและเรียบเรียงโดย สรรพร อุไรกุล อาสาสมัครกรีนพีซ


ติดตามกรีนพีซเพิ่มเติมที่