ในช่วงกลางเดือนที่ผ่านมา (14 – 16 ตุลาคม 2559) เกษตรกร นักวิทยาศาสตร์ และนักรณรงค์จากทั่วโลกได้มารวมตัวกันที่การไต่สวนมอนซานโต้ ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ เพื่อให้การเกี่ยวกับหายนะที่มาจากบริษัทยักษ์ใหญ่ซึ่งสนับสนุนการเกษตรเชิงอุตสาหกรรม

การไต่สวนมอนซานโต้ที่กรุงเฮก 15 ตุลาคม 2559

การไต่สวนมอนซานโต้เป็นการไต่สวนเชิงสัญลักษณ์ที่มีวัตถุประสงค์ให้มอนซานโต้ (ในฐานะบริษัทเคมีเกษตรยักษ์ใหญ่) รับผิดชอบต่อหายนะที่เกิดขึ้นกับมนุษยชาติและสิ่งแวดล้อมตามที่ถูกกล่าวหา การต่อสู้ไม่ได้จบลงเพียงเท่านี้ เหตุการณ์นี้จะส่งแรงกระเพื่อมไปยังระบบอาหารทั่วโลก เพราะผู้เข้าร่วมการไต่สวนจะนำบทเรียน ทางออก และความหวังอันเต็มเปี่ยมกลับไปสร้างความเปลี่ยนแปลงในประเทศของตน

ส่วนหนึ่งของตุลาการในวันแรกของการไต่สวน จากซ้ายไปขวา ทัลเคนส์ และฟอลล์ เอ็ฟเซ โซว15 ตุลาคม 2559

ตุลาการที่มีชื่อเสียงในคดีระหว่างประเทศได้ฟังคำให้การจากพยาน 30 คน ผู้เชี่ยวชาญได้ให้ความเห็นต่อความเสียหายทางสิ่งแวดล้อมที่มาจากการกระทำของมอนซานโต้ ผู้ให้ปากคำท่านหนึ่งได้อธิบายว่าการเกษตรเชิงเดี่ยวนั้นสร้างความเสียหายอันใหญ่หลวงต่อความหลากหลายของเมล็ดพันธุ์ได้อย่างไร หลายท่านได้เปรียบเทียบการถือสิทธิบัตรเมล็ดพันธุ์ว่าเป็นการล่าอาณานิคมยุคใหม่


เส็ง จันเนียง ชาวนาจากประเทศกัมพูชา 15 ตุลาคม 2559

การให้การทั้งหมดนี้จะเป็นการให้คำแนะนำทางกฎหมายอย่างสมบูรณ์ต่อผู้เข้าร่วมจากทั่วโลก นี่เองที่จะเป็นแนวทางให้พวกเขานำกลับไปใช้ฟ้องร้องต่อบริษัทที่ดำเนินธุรกิจในรูปแบบเดียวกัน

“แม้ว่าการไต่สวนนี้จะไม่มีข้อบังคับทางกฎหมาย แต่ในทางกฎหมายถือว่าฟังขึ้น” อาร์เนาวด์ อโปเทเคอร์ หนึ่งในสมาชิกคณะกรรมการจัดการไต่สวนกล่าว “บทเรียนจากเหตุการณ์ในครั้งนี้สามารถนำไปใช้การต่อสู้ในอนาคตได้”

เฟลิเซียโน ยูคัม พุต หนึ่งในสามสิบผู้ให้ปากคำ ซึ่งเป็นเกษตรกรชนเผ่ามายันจากประเทศเม็กซิโกได้ให้ปากคำต่อศาลว่า ไกลโฟเซต (สารกำจัดวัชพืชของมอนซานโต้ที่ออกแบบมาให้ใช้คู่กับพืชดัดแปลงพันธุกรรม) และสารเคมีเกษตรอื่น ๆ มีความเกี่ยวข้องกับการเจ็บป่วยของเด็กในชุมชน เขากล่าวว่า “ผมไม่เคยเห็นผู้คนเจ็บป่วยด้วยอาการแบบนี้ก่อนที่ไกลโฟเซตและสารเคมีเกษตรอื่น ๆ จะถูกนำมาใช้...มีคนอีกมากที่กำลังได้รับความเดือดร้อนแบบที่พวกเราเป็นอยู่ และการไต่สวนในครั้งนี้จะเป็นเป็นสิ่งยืนยันว่าเรื่องราวความเดือดร้อนของพวกเราจะไปถึงหูผู้คนทั่วโลก”


บรรยากาศงานแถลงข่าวการไต่สวนมอนซานโต้ 15 ตุลาคม 2559

เราจำเป็นต้องใช้สารเคมีเกษตรเพื่อเลี้ยงโลกจริงหรือ? คำถามที่ถูกส่งให้กับ ฮันส์ เฮอร์เรน นักวิทยาศาสตร์ผู้มีชื่อเสียงและประธานสถาบัน Millennium Institute ระหว่างงานแถลงข่าว “หากเราสร้างขยะจากอาหารให้น้อยลง เราสามารถเลี้ยงคนหมื่นล้านคนได้ เราจะต้องสร้างโภชนาการต่อไร่ ไม่ใช่แคลอรี่ต่อไร่” 

ควบคู่ไปกับการไต่สวนคืองาน สมัชชาประชาชน (People's Assembly) ที่คนจากทั่วโลกมาร่วมกันอภิปรายเพื่อหาทางออกให้กับผลกระทบที่มาจากการเกษตรเชิงอุตสาหกรรม ดังที่ผู้ให้การกล่าวว่าความท้าทายที่สุดของพวกเขาก็คือจะทำอย่างไรให้เสียงของพวกเขากระจายออกไป สมัชชาแห่งนี้ได้เตรียมการอภิปรายไว้อย่างมากมายเพื่อให้ตัวแทนจากชุมชนต่าง ๆ มาพูดคุยกันเพื่อหาทางออกที่ยั่งยืนให้กับปัญหาที่พวกเขากำลังเผชิญร่วมกัน


สมัชชาประชาชน กรุงเฮก 15 ตุลาคม 2559

“เราจะต้องสู้เพื่อตัวเราเอง ไม่มีใครรอดพ้นจากอันตรายหากอาหารที่เรากินอยู่นั้นเป็นพิษ” ฟารีดา อัคเทอร์ จาก UBINIG (การวิเคราะนโยบายและการพัฒนาทางเลือก) ประเทศบังคลาเทศ กล่าว

เรื่องราวผู้คนเช่น เฟลิเซียโน และข้อกังวลจากฟารีดาคือเสียงสะท้อนจากผู้คนนับล้านคนทั่วโลก จากคนเลี้ยงผึ้งในเม็กซิโกสู่เกษตรกรรายย่อยในฝรั่งเศสและอินเดีย

คณะตุลาการของการไต่สวนนี้จะพิจารณาข้อกล่าวหาต่าง ๆ และตรวจสอบหลักฐานทั้งหมดเพื่อทำการตัดสินในเดือนธันวาคม


คณะตุลาการขณะเดินเข้าสู่การไต่สวน 15 ตุลาคม 2559

ประเด็นเหล่านี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับเกษตรกรและผู้เชี่ยวชาญด้านสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่เป็นสิ่งที่เกี่ยวข้องกับเราทุกคน พวกเรามีทางเลือก ในฐานะประชาชนและผู้บริโภคเราทุกคนสามารถตัดสินใจเพื่อสร้างอนาคตที่เราต้องการ

นี่คือ 12 สิ่งที่คุณทำได้เพื่อเริ่มการปฏิวัติอาหาร

วัชรพล แดงสุภา เป็นผู้ประสานงานรณรงค์ด้านอาหารและเกษตรกรรมเชิงนิเวศ กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้