"Kaynaklarımızı Yakmayın"

Sivil toplumun talebi: atık yakmayı durdurun

Basın bülteni - 1 Temmuz, 2005
Bumerang ve Greenpeace, bugün İstanbul Uluslararası Geri Dönüşüm Fuarı'nda bir basın toplantısı düzenleyerek Türkiye'de bir sürdürülebilir atık yönetimi stratejisinin acil gerekliliğine dikkat çekti.

Çevre ve Orman Bakanlığı, atık yönetimi ile ilgili yeni yönetmeliklerinden de açıkca anlaşıldığı gibi, ülkede atık yakma teknolojisini desteklemekte ve yaymaya çalışıyor. Bakanlık, atık yakma ve düzenli depolama projelerini en az beş şehirde destekleyeceğini kamuoyuna açıkladı. Halen gündemde olan yakma projeleri önerileri, Eskişehir, Adana, Tarsus, Antalya, Edirne, Trabzon'da. Ancak yerel örgütlenmeler bu tür öldürücü kirleticilere yol açan kirli projeleri şehirlerinde istemiyor.

Atıkları yakmak, çevreye ağır metal ve kanserojen dioksinler gibi bilim tarafından bilinen en zehirli kimyasallar olan kalıcı organik kirleticilerin (KOK) yayılmasına neden olur. KOK'lar çevreye ve insan sağlığına kalıcı zararlar vermektedir. Türkiye, KOK'ların tehlikesi ve zararları nedeniyle yeryüzünde kaynağında son verilmesi gerektiğini söyleyen Stokholm Anlaşması'nı* imzalayan 154 ülkeden biridir. Anlaşma, atık yakmayı dioksinlerin ana kaynağı olarak tanımlıyor.

Greenpeace Akdeniz Toksik Maddeler Kampanyası Sorumlusu Banu Dökmecibaşı, ''Türkiye bu tehlikeli kirleticilere kaynağında son verme taahhüdünü yerine getirmek istiyorsa, hükümet atık yakma tesisi planlarına son vererek, klinik ve tehlikeli atıklar için alternatif bertaraf teknolojilerine yönelmek ve temiz üretim yöntemlerini teşvik etmek için acilen harekete geçmelidir.'' dedi. ''Çevre ve Orman Bakanlığı yetkilileri anlamalıdır ki, atık yakmak, ne ülkedeki atık sorununa çözümdür ne de bu atıkların kontrolunü sağlar."

Bumerang Toksik Maddeler Kampanyası Sorumlusu Melis Yarman, ''Gün geçtikçe artan üretimin getirmiş olduğu atık sorunu ile başa çıkmak için tercih edilen atık yakma yöntemleri, sürdürülebilir yaşam ilkelerine zarar vermektedir. Çevre Bakanlığı,Türkiye’de giderek artan KOK kirliliğiyle başa çıkabilmek için acilen bir eylem planı hazırlamalı, 2001'de imzaladığı, ancak TBMM tarafından hâlâ onaylanmayan Stokholm Anlaşması'nın yaşama geçmesini sağlamalıdır." dedi.

Fransa'daki Eutox kuruluşunun yöneticisi, Pierre Emmanuel Neurohr ise "Tüm Avrupa'da onlarca grup Sürdürülebilir Tüketim ve Temiz Üretimin benimsenmesi adına atık yakma tesislerine karşı mücadele ediyor. İngiltere'de CATs, İspanya'da Ecologistas en Accion, Macaristan'da Humusz ve Hırvatistan'da Green Action grupları, bunlardan bazıları" dedi.

Bu ayın başında Türkiye'den Bumerang'ın da katıldığı, Macaristan'da yapılan bir toplantının ardından bu kuruluşlar, ortak çalışmalarını güçlendirme amaçlayarak bu yıl sonunda duyurulacak olan yeni bir Avrupa Bilgi Ağı'nı kurmaya karar verdi.

Kamuoyu baskısı dünyada varolan ve planlanan pekçok yakma tesisini durdurdu. Örneğin ABD'de son 15 yıl içinde 300'den fazla evsel atık yakma tesisi planı, büyük bir halk örgütlenmesinin kampanyası sonucu durduruldu. Dünyada en çok yakma tesisine sahip olan Japonya'da kamuoyu baskısı son yıllarda 500'den fazla tesis kapattırdı. Yasalar, 15 ülkede yakma konusunda kısmi yasakların getirilmesini ve hatta Filipinler'de tamamen yasaklanmasını sağladı.

Türkiye'de şu anda yakma tesisi planlanan şehirlerdeki yerel gruplar kansere yol açan tesisler yerine kaynakta azaltım, tekrar kullanım, geri kazanım gibi sürdürülebilir çözümler istiyor.

Çevre ve Orman Bakanlığı'nın bu çağrılara kulak vermesini ve pahalı ve kirli teknolojiler yerine bir atık envanteri oluşturarak uzun vadeli bir atık stratejisine yatırım yapmasını bekliyoruz.

Other contacts:

Banu Dökmecibaşı
Greenpeace Akdeniz
Toksik Maddeler Kampanya Sorumlusu
GSM: (532) 263 11 14

Notes:

* Anlaşma, tehlikeli atık yakan çimento tesisleri dahil olmak üzere tüm atık yakma tesislerini dioksinler, furanlar ve PCB'lerin ana kaynağı olarak tanımlıyor ve bu tür istenmeden üretilen kirleticilere neden olan yöntemlere seçenek teknolojilerin kullanılmasını öngörüyor. BM Çevre Programı (UNEP), atık yakma tesislerinin dünyadaki dioksin emisyonlarının yüzde 69'una neden olduklarını rapor etmiştir.