{"id":51930,"date":"2023-03-20T14:57:06","date_gmt":"2023-03-20T13:57:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/?p=51930"},"modified":"2023-03-20T15:05:01","modified_gmt":"2023-03-20T14:05:01","slug":"die-grafiek-staat-in-vuur-en-vlam-gaan-we-van-paars-naar-erger","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/stories\/51930\/die-grafiek-staat-in-vuur-en-vlam-gaan-we-van-paars-naar-erger\/","title":{"rendered":"Die grafiek staat in vuur en vlam! Gaan we van paars naar erger?"},"content":{"rendered":"\n

Vandaag heeft het VN klimaatpanel IPCC zijn zesde rapport (AR6 Synthesis Report<\/a>) gepubliceerd. Het brengt de bevindingen samen uit de zes rapporten die het IPCC sinds 2018 heeft gepubliceerd en biedt zo een overzicht van de huidige wetenschappelijke inzichten over de klimaatcrisis: wat zijn de oorzaken, wat zijn de gevolgen en wat zijn de oplossingen? In deze blog gaan we dieper in op de gevolgen van de temperatuurstijging.<\/strong><\/p>\n\n

\"\"
Action at Power Plant Niederaussem in Germany. 2019. <\/figcaption><\/figure>\n\n

Wat is de definitie van gevaarlijke klimaatverandering? Voor wie precies wordt het gevaarlijk? En vanaf wanneer? Vanaf welk punt worden de risico\u2019s en gevolgen ervan onduldbaar? In 2001 beantwoordden wetenschappers deze vragen, naar aanleiding van het derde IPCC-rapport, met een diagram dat volgens een kleurschakering toont hoe zij de globale risico\u2019s en gevolgen van temperatuurstijgingen<\/strong> inschatten.<\/p>\n\n

De grafiek heette Reasons For Concern<\/em>,<\/strong> maar werd snel beter bekend als The Burning Embers <\/em><\/strong>(de brandende kooltjes)<\/em>. In de grafiek zetten wetenschappers verschillende klimaatrisico\u2019s af over vijf kolommen, of vijf redenen tot bezorgdheid (reasons for concern, RFC)<\/em>, die telkens een verschillend aspect van de algemene klimaatdreiging meten.<\/p>\n\n

\"\"
Het burning embers-diagram met de vijf redenen tot bezorgdheid, zoals weergegeven in het derde IPCC-rapport (TAR, 2001). (Bron: IPCC 2001)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n

De legendes bij deze kolommen luiden als volgt:<\/p>

RFC1 \/ Unieke en bedreigde systemen<\/div>

Risico\u2019s voor ecologische en menselijke structuren als koraalriffen, het Noordpoolgebied en zijn inheemse gemeenschappen, berggletsjers en hotspots voor de biodiversiteit.<\/p><\/div><\/div>

RFC2 \/ Extreme weersomstandigheden<\/div>

Hittegolven, zware regenval, droogte, bosbranden en overstromingen met gevolgen voor ecosystemen en de menselijke gezondheid, inkomens en goederen.<\/p><\/div><\/div>

RFC3 \/ Verdeling van de gevolgen<\/div>

Algemene klimaatgevolgen die sommige gemeenschappen en socio-ecologische structuren buitensporig hard treffen, waaronder kansarme gemeenschappen in ontwikkelingslanden die geografisch kwetsbaarder zijn voor fysieke klimaatdreigingen.<\/p><\/div><\/div>

RFC4 \/ Algemene, globale gevolgen<\/div>

Gevolgen voor socio-ecologische structuren die globaal en enkelvoudig opgemeten kunnen worden, zoals kapitaalverlies, getroffen levens, uitgestorven soorten of globale achteruitgang van ecosystemen.<\/p><\/div><\/div>

RFC5 \/ Grootschalige, enkelvoudige gebeurtenissen<\/div>

Relatief grote, plotse en soms onomkeerbare systeemschade door klimaatopwarming, zoals afbrekende ijsplaten of vertragende zeestromen. Zulke gebeurtenissen worden soms tipping points <\/em>of kritische drempels genoemd.<\/em><\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n

Toen versus nu\u2026<\/h2>\n\n

Toen het IPCC (het klimaatpanel van de VN) deze tool in 2001 in gebruik nam, schatte het dat de risico\u2019s van een temperatuurstijging met 2\u00b0C veeleer gematigd zouden blijven: alleen voor bepaalde unieke, bedreigde systemen zou de dreiging hoog worden. In een revisie, acht jaar later (2009), stonden er al meer kolommen in brand. Voortschrijdend inzicht maakte duidelijk dat een stijging met 2\u00b0C geenszins als veilig mocht gezien worden. In 2014 voorzag het IPCC de grafiek van een heuse nieuwe kleur, paars, om de steeds grotere redenen tot bezorgdheid nog beter in de verf te zetten.<\/p>\n\n

Bij elke uitgave stelde het IPCC dat de risico\u2019s en gevolgen zwaarder en vroeger zichtbaar zouden worden.<\/strong> Zommers et al (2020<\/a>) toont dit aan door naar de evolutie te kijken tussen de kolommen in het TAR (2001) en die in het 1.5\u00b0C Special Report SR15 <\/em>(2018). Merk op hoe paars wordt toegevoegd en hoe per kolom de drempels tussen gematigde (gele) en hoge (rode) risico\u2019s lager komen te liggen (bij kleinere temperatuurstijgingen).<\/p>\n\n

\"\"
Bron: Zommers, Z., Marbaix, P., Fischlin, A. et al. Burning embers: towards more transparent and robust climate-change risk assessments. <\/em>Nat Rev Earth Environ 1, 516\u2013529 (2020)<\/em><\/a>.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n

We zien de meest frappante evolutie sinds het derde IPCC-rapport (TAR, 2001) in de vijfde kolom (RFC5). In 2001 schatte het IPCC nog dat de temperatuur waarbij het risico op grootschalige enkelvoudige<\/strong> gebeurtenissen<\/strong> (zoals afbrekende ijsplaten) hoog zou worden bij een stijging met 5.5 \u00b0C<\/strong>. In hun 1.5\u00b0C special report <\/em>(2018) <\/em>zag die inschatting er helemaal anders uit: volgens nieuw wetenschappelijk inzicht moest het risico als hoog gezien worden bij een stijging met minder dan<\/strong> 2\u00b0C<\/strong>.<\/p>\n\n

Dit werd aangetoond door, onder meer, nieuwe gegevens over het verlies van ijsplaten tijdens het laatste interglaciaal, toen het minder dan 2\u00b0C warmer was dan aan het begin van de industrialisatie. Intussen lijken observaties aan te tonen dat de West-Antarctische ijsplaat nu al instabiel wordt. Ook nieuwe bevindingen over de vertragende golfstroom, El Ni\u00f1o (ENSO) en de rol die de Zuidelijke IJszee speelt in de globale koolstofcyclus, droegen bij tot het hoger inschatten van de risico\u2019s bij lagere temperaturen.<\/p>\n\n

Wat zegt het 6de Assessment Report hierover?<\/h2>\n\n

Het 6de Assessment Report<\/em><\/a> dat vandaag gepubliceerd werd toont andermaal ge\u00fcpdatete kolommen. En niet in de goeie zin.<\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

In vergelijking met vorige rapporten (AR5 en SR15)
– stijgen de risico\u2019s voor alle kolommen naar hoog tot zeer hoog bij lagere temperatuurstijgingen
– komt paars (zeer hoge risico\u2019s) voor in alle kolommen (ten tijde van AR5 slechts in twee ervan)
– worden drempelzones met meer zekerheid uitgedrukt<\/p>\n\n

Verder besloot AR6 (Working Group II) met: \u201cDe klimaatopwarming beperken tot 1.5\u00b0C zorgt er vrijwel zeker voor dat de risico\u2019s bij RFC3, RFC4 en RFC5 gematigd blijven. Helemaal zeker is echter dat de risico\u2019s bij RFC2 dan al hoog zijn, terwijl de risico\u2019s bij RFC1 dan op weg zijn naar zeer hoog.<\/strong><\/em>\u201d<\/p>\n\n

Met andere woorden:
– Algemene risico\u2019s en gevolgen worden sneller ernstig dan we voorheen dachten
– Zelfs 1.5\u00b0C is niet veilig. Tegen dan zullen de risico\u2019s op extreem weer en de gevolgen voor bedreigde ecosystemen al ernstig zijn, dan wel op weg naar zeer ernstig.<\/p>\n\n

Dat is\u2026 pijnlijk.<\/p>\n\n

Richting hoge en zeer hoge risico\u2019s<\/h2>\n\n

Het IPCC gebruikt de kleurencode ook om specifieke risico\u2019s voor specifieke zaken en systemen aan te duiden. Warmwaterkoralen, bijvoorbeeld, zitten al in de extreme gevarenzone bij een temperatuurstijging van amper 1.1\u00b0C, ofwel het huidige niveau\u2026<\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Of zoals een prominent lid van het IPCC het samenvatte op Twitter<\/a>: \u201cKoralen zijn zo goed als gedoemd.\u201d Volgens een recente studie<\/a> zullen er bij een stijging met 1,5\u00b0C nog amper geschikte plaatsen zijn voor koralen.<\/p>\n\n

\n

World: corals are pretty much fucked. Get a sense of urgency on emission reduction before everything else is: \u2066@Adele_Dixon09<\/a>\u2069 new study \ud83d\udc47 https:\/\/t.co\/Ko1CDNz5mq<\/a><\/p>— Piers Forster (@piersforster) February 1, 2022<\/a><\/blockquote>