{"id":51983,"date":"2023-03-23T10:07:17","date_gmt":"2023-03-23T09:07:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/?p=51983"},"modified":"2023-03-27T07:54:47","modified_gmt":"2023-03-27T06:54:47","slug":"wanneer-haalt-belgie-de-kop-uit-het-zand-over-fossiel-energieverdrag","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/stories\/51983\/wanneer-haalt-belgie-de-kop-uit-het-zand-over-fossiel-energieverdrag\/","title":{"rendered":"Wanneer haalt Belgi\u00eb de kop uit het zand over fossiel energieverdrag?"},"content":{"rendered":"\n

Na een bewogen najaar was het een hele tijd stil rond het Energiehandvestverdrag (ECT). De onderhandelingen over een modernisatie van het verdrag zaten sinds de boycot door enkele Europese landen muurvast, tot de Europese Commissie begin februari <\/strong>de stilte doorbrak<\/strong><\/a> en een gezamenlijke uitstap van alle EU-landen onvermijdbaar noemde. Tijd voor een flashback \u00e9n een blik op de toekomst.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n

\"\"
Activists from Greenpeace Belgium installed a giant banner in front of the N-VA headquarter to show how the political party still protects fossil fuel profits and investments by blocking the country from leaving the ECT. November 2022.
\u00a9 Jean-Christophe Guillaume \/ Greenpeace<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

Het is midden november 2022. Activisten van Greenpeace hangen een groot spandoek<\/a> tegenover het hoofdkantoor van de N-VA. We roepen onze overheden op om uit het omstreden energiehandvestverdrag<\/a> (ECT) te stappen. Fossiele energiebedrijven gebruiken dit verdrag namelijk om overheden in de tang te houden en klimaatambitie te kelderen. Helaas, ondanks alle argumenten voor een Belgische uitstap blijven de federale en Vlaamse overheden zich in stilte hullen. De Brusselse en Waalse overheden zijn w\u00e9l voorstander van een uitstap. <\/p>\n\n

6 argumenten waarom een uitstap uit het ECT onvermijdelijk is<\/strong><\/p>

Het ECT trekt geen nieuwe investeringen aan<\/div>

Onderzoek<\/a> van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) wees er al in 2018 op dat er \u201cweinig robuust bewijs is\u201d dat handelsverdragen met investeerders- bescherming, zoals het Energy Charter Treaty (ECT), buitenlandse investeringen aantrekken. Een meer recente meta-studie<\/a> van 74 studies concludeert dat het effect van zulke handels- verdragen op buitenlandse investeringen \u201czo klein is, dat het bijna verwaarloosbaar is\u201d. Zelfs het toonaangevende Bloomberg New Energy Finance (BNEF) neemt het ECT niet op in de 163 criteria die het hanteert om de aantrekkelijkheid van een land voor buitenlandse energie- investeringen<\/a> te objectiveren.\u00a0\u00a0<\/p><\/div><\/div>

Het ECT beschermt voornamelijk fossiele brandstoffen en grote energiebedrijven<\/div>

Het ECT beschermt alle huidige en reeds uitgevoerde investeringen in energie-infrastructuur, dus zowel fossiel als hernieuwbaar. De overgrote meerderheid van de investeringen van de voorbije 20 jaar zijn echter in fossiele brandstoffen. In de periode van 2013 tot 2018 ging slechts 20% van de investeringen in energie-infrastructuur naar hernieuwbare energie. Het ECT treedt dus in de eerste plaats op als bodyguard van de fossiele industrie.

Worden er toch zaken aangespannen over hernieuwbare energie dan komen deze nooit ten goede van burgers, KMO\u2019s of co\u00f6peraties. Het zijn de energiemultinationals en grote investeringsbedrijven die hun weg vinden naar de ISDS-clausule. Als staatssteun voor hernieuwbare energie wordt verminderd, verliezen de belastingbetaler en de lokale economie twee keer. Enerzijds door direct misgelopen subsidies, anderzijds omdat de grote energie- bedrijven en investeringsmaatschappijen w\u00e9l hun compensatie kunnen afdwingen via het ECT.<\/p><\/div><\/div>

Het ISDS in het ECT is ondemocratisch, ontransparant en onwettig<\/div>

Het was Belgi\u00eb zelf dat twee jaar geleden de kat de bel aanbond en het Hof van Justitie van de Europese Unie vroeg naar de wettigheid van ISDS bij intra-Europese zaken<\/a>. Het oordeel van de CJEU was helder: voor intra-Europese conflicten is ISDS in strijd met de Europese wetgeving<\/a>. De ISDS-clausule is dus onwettig, maar ook ondemocratisch en ontransparant. Uitspraken in ISDS-zaken worden niet gedaan door onafhankelijke rechtbanken, maar door private arbitrage- panels bestaande uit drie investeringsjuristen. Deze panels worden zaak per zaak betaald en hebben er dus alle baat bij in het voordeel van de aanklager te beslissen. Overheden hebben geen mogelijkheid om in beroep te gaan tegen een uitspraak. Het ECT voorziet geen controle- mechanisme voor het ISDS-systeem, waardoor het quasi volledig buiten de controle van overheden ligt.<\/p><\/div><\/div>

Het ECT blokkeert de energietransitie en hindert flexibiliteit en bijsturing in de toekomst<\/div>

Het ECT geeft een ongecontroleerde macht aan fossiele energiebedrijven en zet een rem op de energietransitie. Het Canadese Vermilion kon door te dreigen met een ISDS-case succesvol een nieuw wetsvoorstel be\u00efnvloeden dat ontginning van fossiele brandstoffen op Frans grondgebied zou verbieden<\/a>. Ook de Nederlandse overheid hangt een klacht van 1,4 miljard euro boven het hoofd omdat het de steenkoolcentrales tegen 2030 wil sluiten. Overheden worden zo gedwongen milieumaatregelen terug te schroeven of noodzakelijke maatregelen uit te stellen.

De weg naar een klimaatneutraal energiesysteem is nog lang en zal nog vele veranderingen met zich meebrengen. Plannen en projecten die nu goede oplossingen lijken, zijn over tien jaar misschien niet meer gewenst of worden minder interessant door de snelle ontwikkeling van hernieuwbare energie. Het ECT blokkeert flexibele bijsturing van het energiesysteem en zal de winsten van energiebedrijven altijd vooropstellen.<\/p><\/div><\/div>

Uit het ECT stappen versterkt de Belgische internationale positie<\/div>

Anders gesteld: door niet aan te sluiten bij de lijst van landen die het ECT verlaten zal Belgi\u00eb kwetsbaar en ge\u00efsoleerd achterblijven. Met een inter se agreement <\/em>kan de \u2018sunset clause<\/a>\u2019 (art. 47.3) opgeheven worden waardoor energiebedrijven met een zetel in de betrokken landen geen rechtszaken meer kunnen aanspannen tegen de andere onderschrijvende landen. Door als enig West-Europees land niet uit het ECT te stappen, stelt Belgi\u00eb zich uiterst kwetsbaar op en zal het steeds vanuit alle landen aangeklaagd kunnen worden. Een inter se<\/em> agreement <\/em>ondertekenen en toch binnen het ECT blijven is mogelijk, maar niet wenselijk. Het zou verschillende verdragen over elkaar leggen en eigenlijk het ECT grotendeels teniet doen.

Het is dan ook cruciaal dat de Europese Unie maar ook Belgi\u00eb dit moment aangrijpen om uit het ECT te stappen en een inter se agreement<\/em> af te sluiten met andere uittredende landen.<\/p><\/div><\/div><\/section>\n\n

Terwijl Belgi\u00eb twijfelt, is Europa op weg naar de uitgang<\/h2>\n\n

Terwijl onze politici de lippen stijf op elkaar hielden, klonk in andere landen de stem om uit het ECT te stappen luider dan ooit. Op enkele weken tijd kondigden maar liefst 7 Europese landen (Nederland, Spanje, Frankrijk, Sloveni\u00eb, Polen, Duitsland en Luxemburg) aan het verdrag op eigen initiatief te verlaten. Een modernisering van het verdrag die gepland stond eind november werd door de boycot van deze landen onmogelijk en de stemming werd afgelast. Het verdrag blijft onveranderd, inclusief de bescherming van fossiele brandstoffen. <\/p>\n\n

Na de mislukte hervorming blijft er voor de EU geen andere optie over dan samen het verdrag te verlaten. Het energiehandvestverdrag is immers fundamenteel in conflict met de Europese klimaatdoelstellingen en het akkoord van Parijs. Nadat het Europese parlement zich eind 2022 al had uitgesproken als voorstander van een geco\u00f6rdineerde uitstap draaide ook de Europese Commissie begin februari haar kar en noemde uitstap van alle EU lidstaten \u201convermijdbaar\u201d. <\/p>\n\n

De toekomst van het energiehandvestverdrag staat op erg losse schroeven nu er stilaan een einde lijkt te komen aan de Europese deelname aan het verdrag. Mits voldoende steun binnen de Europese Commissie kan de EU het verdrag verlaten en de zogenaamde \u201csunset clause<\/a>\u201d onschadelijk maken. Zo kan het risico op toekomstige rechtszaken tot een minimum beperkt worden. <\/p>\n\n

Jouw stem telt: vraag onze overheden dat ook Belgi\u00eb uit het ECT stapt!<\/h2>\n\n

Ondanks alle hoopvolle en richtinggevende signalen slagen onze overheden er niet in tot een gemeenschappelijk standpunt te komen. Zo komt Belgi\u00eb binnen West-Europa zowel politiek als economisch ge\u00efsoleerd te staan. De Vlaamse en federale regeringen moeten dringend kleur bekennen en een initiatief van de Europese Commissie om samen het verdrag te verlaten volmondig steunen.<\/p>\n\n

\n
Ik teken de petitie<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n
<\/div>\n\n\nIk deel op Facebook<\/a>\nIk deel op Twitter<\/a>\nIk deel op Whatsapp<\/a>\n<\/span>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na een bewogen najaar was het een hele tijd stil rond het Energiehandvestverdrag (ECT). De onderhandelingen over een modernisatie van het verdrag zaten sinds de boycot door enkele Europese landen muurvast, tot de Europese Commissie begin februari de stilte doorbrak en een gezamenlijke uitstap van alle EU-landen onvermijdbaar noemde. Tijd voor een flashback \u00e9n een blik op de toekomst.<\/p>\n","protected":false},"author":105,"featured_media":51994,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"Wanneer haalt Belgi\u00eb de kop uit het zand over fossiel energieverdrag?","p4_og_description":"Na een bewogen najaar was het een hele tijd stil rond het Energiehandvestverdrag (ECT). De onderhandelingen over een modernisatie van het verdrag zaten sinds de boycot door enkele Europese landen muurvast, tot de Europese Commissie begin februari de stilte doorbrak en een gezamenlijke uitstap van alle EU-landen onvermijdbaar noemde. Tijd voor een flashback \u00e9n een blik op de toekomst.","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[157],"tags":[103],"p4-page-type":[122],"class_list":["post-51983","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-actualiteit","tag-klimaat","p4-page-type-stories"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/105"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51983"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52128,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51983\/revisions\/52128"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51983"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/belgium\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=51983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}