{"id":54489,"date":"2022-09-23T12:16:08","date_gmt":"2022-09-23T10:16:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/?page_id=54489"},"modified":"2025-07-02T10:19:58","modified_gmt":"2025-07-02T08:19:58","slug":"impakto-kambio-di-klima-boneiru","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/impakto-kambio-di-klima-boneiru\/","title":{"rendered":"FACTPAGE &#8211; E impakto di kambio di klima riba Bon\u00e8iru"},"content":{"rendered":"\n<section class=\"wp-block-planet4-gpnl-blocks-columns block bg-none\"><div class=\"row\">\n<div class=\"col-12\">\n<p>Greenpeace Hulanda a duna Vrije Universiteit Amsterdam (VU) enkargo pa hasi investigashon tokante e konsekuensianan di kambio di klima pa Bon\u00e8iru. Diferente senario a ser identifik\u00e1 pa VU, i nan a wak e impakto potensial riba entre otro ekonomia, salubridat i herensia kultural.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/section>\n\n<section class=\"wp-block-planet4-gpnl-blocks-columns block bg-none\"><div class=\"row\">\n<div class=\"col-12 col-sm-6\">\n<h2 class=\"is-style-default has-white-background-color has-background has-medium-font-size wp-block-heading\">Kambio di klima ta menas\u00e1 na dal Bon\u00e8iru hopi duru<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"is-style-default has-medium-font-size\">En general por ser konklu\u00ed ku si emishonnan mundial sigui subi, i komo konsekuensia di esei kambio di klima bira un problema mas i mas menasante, e preokupashonnan pa futuro di Bon\u00e8iru lo ta grandi. Resumiendo:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Gran partinan di e isla ta kore riesgo di bai bou di awa permanentemente;<\/li><li>Hopi koral i sitionan popular di sambuy\u00e1 r\u00f2nt Bon\u00e8iru lo por dispars\u00e9 den e d\u00e9kadanan benidero kaba;<\/li><li>Pa motibu di wer ekstremo i olanan di kalor, habitantenan di Bon\u00e8iru lo ha\u00f1a nan konfront\u00e1 ku kantidatnan kresiente di kasonan di malesa i morto;<\/li><li>Tur esaki lo tin gran impakto riba bida di hendenan na Bon\u00e8iru, riba ekonomia i herensia kultural.<\/li><\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-sm-6\">\n<h2 class=\"has-white-background-color has-background has-medium-font-size wp-block-heading\" id=\"h-si-nos-no-tuma-akshon-e-kosta-lo-kambia-konsiderablemente\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-black-color\">?<\/mark> Si nos no tuma akshon, e kosta lo kambia konsiderablemente.<\/h2>\n\n\n\n<p>E ora ei Bon\u00e8iru lo bira un isla muchu mas chik\u00ed. Na fin di e siglo ak\u00ed, por lo m\u00e9nos un kinto parti di e isla por dispars\u00e9 bou di awa.<\/p>\n\n\n\n<p>Mas fuerte e kalentamentu di mundu ta, mas profundo i ireversibel e konsekuensianan lo ta pa Bon\u00e8iru. <\/p>\n\n\n\n<p>Ta hopi probabel ku meskos ta konta pa tur e seis islanan Karibense den e reino Hulandes. Segun e investigad\u00f3nan di VU, tur habitante di e islanan ak\u00ed lo konfront\u00e1 inundashonnan i oumento di kalor.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/section>\n\n<section class=\"wp-block-planet4-gpnl-blocks-columns block bg-none\"><div class=\"row\">\n<div class=\"col-12 col-lg-3\">\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-lg-6\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"800\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2022\/09\/82ce7ec4-overstroming-pap.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-54633\"\/><figcaption>E kosta di Bon\u00e8iru n\u2019e momento ak\u00ed, i na 2150 den 3 diferente senario di klima.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-lg-3\">\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/section>\n\n<section class=\"wp-block-planet4-gpnl-blocks-columns block bg-none\"><div class=\"row\">\n<div class=\"col-12 col-lg-4\">\n<h4 class=\"has-white-background-color has-background has-medium-font-size wp-block-heading\">?\ufe0f Infrastruktura<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Mas ekstremo e krisis ambiental ta, mas tantu da\u00f1o Bon\u00e8iru por spera na edifisionan i infrastruktura esensial. <\/li><li>Sin medidanan di adaptashon, tur kaya na parti sur di Bon\u00e8iru lo ta inutilisabel na 2050. <\/li><li>Den e senarionan mas ekstremo na 2150, kaminda e kapital Kralendijk ta inund\u00e1, aeropuerto i e stashon di bombero tambe lo ta inaksesibel.<\/li><\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-lg-4\">\n<h4 class=\"has-white-background-color has-background has-medium-font-size wp-block-heading\">\u2728 Herensia kultural<\/h4>\n\n\n\n<p>Protekshon di herensia kultural ta un derecho humano i importante pa identidat kultural, union sosial i konsientisashon hist\u00f3riko. P\u2019e motibu ak\u00ed a hasi investigashon tambe tokante e impakto ku e krisis ambiental lo tin riba e herensia kultural di Bon\u00e8iru. <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Mayoria di e herensia kultural material di Bon\u00e8iru ta lokalis\u00e1 na kosta i p\u2019esei ta vulnerabel pa inundashon dor di subida di nivel di laman i\/\u00f2f tormentanan. <\/li><li>Den tur e senarionan di klima, si nos no interven\u00ed, tur e herensia kultural n\u2019e parti sur di Bon\u00e8iru lo dispars\u00e9 bou di awa. <\/li><li>Mas tantu kalentamentu di mundu tuma lug\u00e1, mas tantu herensia ta ser menas\u00e1 na sobr\u00e1 partinan di e isla, i tambe n\u2019e kapital.<\/li><\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-lg-4\">\n<h4 class=\"has-white-background-color has-background has-medium-font-size wp-block-heading\">? Salubridat<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>E investigad\u00f3nan ta konklu\u00ed ku ta hopi probabel ku kambio di klima na Bon\u00e8iru lo kousa mas malesa i kasonan di morto, entre otro pasobra e s\u00edntomanan di pash\u00e8ntnan ku malesanan kardiovaskular ta empeor\u00e1 pa motibu di e asina yam\u00e1 str\u00e8s di kalor (\u2018hittestress\u2019): kehonan f\u00edsiko ku ta ser kous\u00e1 pa kalor. <\/li><li>Malesanan ku ta ser okashon\u00e1 pa par\u00e1sito, bakteria i v\u00edr\u00f9s lo tuma lug\u00e1 ku mas frekuensia pa motibu di kambio di klima.<\/li><\/ul>\n<\/div>\n<\/div><\/section>\n\n<p><\/p>\n\n<section class=\"wp-block-planet4-gpnl-blocks-columns block bg-none\"><div class=\"row\">\n<div class=\"col-12 col-sm-6\">\n<h2 class=\"has-white-background-color has-background has-medium-font-size wp-block-heading\" id=\"h-kalentamentu-di-klima-ta-afekta-e-koral-i-ekonomia\">? Kalentamentu di klima ta afekt\u00e1 e koral i ekonomia<\/h2>\n\n\n\n<p>E ref di koral rond\u00f3 di Bon\u00e8iru ta proteh\u00e1 e isla kontra inundashon, e ta profundamente konekt\u00e1 ku e identidat Boneriano, i mundialmente konos\u00ed serka sambuyad\u00f3nan. Pero kalentamentu di klima ta afekt\u00e1 e koral.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Den e senario di klima di mas optimista no ta premir\u00e1 da\u00f1o na e koral prom\u00e9 ku 2050. <\/li><li>Den e senario di klima di mas ekstremo, asina tantu koral lo muri, ku na 2050 lo a sobra solamente 13 di e 86 sitionan pa sambuy\u00e1. E kantidat di turistanan ku ta bin pa sambuy\u00e1 (\u2018duiktoerisme\u2019) lo baha dor di esaki, i e impakto riba ekonomia lo ta grandi. <\/li><li>Konforme tur ekspektativa, koralnan lo sigui muri despues di 2050 tambe. P\u2019esei e ch\u00e8ns ta grandi ku na fin di siglo tur koral lo a dispars\u00e9.<\/li><\/ul>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-sm-6\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"800\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2022\/09\/db6b871f-koraalgrafiek-pap.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-54629\"\/><figcaption>Kantidat di sitio di sambuy\u00e1 na 2050 den 4 diferente senario di klima<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/section>\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/klimaatverandering\/54518\/impact-klimaatverandering-bonaire-onderzoek\/\">E investigashon<\/a> ak\u00ed ta e prom\u00e9 an\u00e1lisis elabor\u00e1 tokante e impakto di e krisis ambiental riba Bon\u00e8iru. <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/klimaatverandering\/54560\/kambio-di-klima-ta-menasa-na-dal-boneiru-duru\/\">Ku e konosementu ak\u00ed nos ta mustra e gabinete riba su deber pa proteh\u00e1 e habitantenan di e isla ak\u00ed, ku ta relativamente abou (\u2018laaggelegen\u2019).<\/a><\/p>\n<div data-render=\"planet4-blocks\/columns\" data-attributes=\"{&quot;attributes&quot;:{&quot;columns_block_style&quot;:&quot;image&quot;,&quot;columns&quot;:[{&quot;title&quot;:&quot;E futuro di Bon\\u00e8iru&quot;,&quot;description&quot;:&quot;E mundu ta birando mas kalor i e nivel di laman ta subi r\\u00e1pidamente. Si nos no hasi nada, Bon\\u00e8iru lo ha\\u00f1a sla masha duru dor di kambio di klima. E gabinete mester tuma akshon mesora pa proteh\\u00e1 e isla i e habitantenan.&quot;,&quot;cta_link&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/nl\\\/boneiru&quot;,&quot;cta_text&quot;:&quot;Lesa mas&quot;,&quot;attachment&quot;:null,&quot;attachment_srcset&quot;:false},{&quot;title&quot;:&quot;E investigashon di Vrije Universiteit&quot;,&quot;description&quot;:&quot;E investigashon di VU pa Greenpeace ta e prom\\u00e9 an\\u00e1lisis amplio tokante e impakto di e krisis ambiental riba Bon\\u00e8iru.&quot;,&quot;cta_text&quot;:&quot;Lesa mas&quot;,&quot;attachment&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/static\\\/planet4-netherlands-stateless\\\/2022\\\/09\\\/a857fa90-bathtub_2150_new_coastlines_current_3ssps-2-510x306.png&quot;,&quot;cta_link&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/nl\\\/klimaatverandering\\\/54518\\\/impact-klimaatverandering-bonaire-onderzoek\\\/ &quot;,&quot;attachment_srcset&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/static\\\/planet4-netherlands-stateless\\\/2022\\\/09\\\/a857fa90-bathtub_2150_new_coastlines_current_3ssps-2-510x306.png 510w, https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/static\\\/planet4-netherlands-stateless\\\/2022\\\/09\\\/a857fa90-bathtub_2150_new_coastlines_current_3ssps-2-300x180.png 300w, https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/static\\\/planet4-netherlands-stateless\\\/2022\\\/09\\\/a857fa90-bathtub_2150_new_coastlines_current_3ssps-2-1024x615.png 1024w, https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/static\\\/planet4-netherlands-stateless\\\/2022\\\/09\\\/a857fa90-bathtub_2150_new_coastlines_current_3ssps-2-768x461.png 768w, https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/static\\\/planet4-netherlands-stateless\\\/2022\\\/09\\\/a857fa90-bathtub_2150_new_coastlines_current_3ssps-2-1536x923.png 1536w, https:\\\/\\\/www.greenpeace.org\\\/static\\\/planet4-netherlands-stateless\\\/2022\\\/09\\\/a857fa90-bathtub_2150_new_coastlines_current_3ssps-2-2048x1230.png 2048w&quot;}],&quot;className&quot;:&quot;is-style-image&quot;}}\"><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Greenpeace Hulanda a duna Vrije Universiteit Amsterdam (VU) enkargo pa hasi investigashon tokante e konsekuensianan di kambio di klima pa Bon\u00e8iru.<\/p>\n","protected":false},"author":158,"featured_media":54647,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_hide_page_title_checkbox":"","p4_title":"","p4_subtitle":"","p4_description":"","background_image_id":"","background_image":"","p4_button_title":"","p4_button_link":"","p4_button_link_checkbox":"","p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-54489","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/54489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/158"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54489"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/54489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70954,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/54489\/revisions\/70954"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}