{"id":24496,"date":"2019-10-17T16:26:16","date_gmt":"2019-10-17T14:26:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/?p=24496"},"modified":"2025-07-02T10:26:38","modified_gmt":"2025-07-02T08:26:38","slug":"de-grootste-misvattingen-rondom-de-stikstofcrisis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/algemeen\/24496\/de-grootste-misvattingen-rondom-de-stikstofcrisis\/","title":{"rendered":"De grootste misvattingen rondom de stikstofcrisis"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\"><strong>In de Tweede Kamer wordt de afgelopen weken flink gedebatteerd over de aanpak van de stikstofcrisis. Hoog tijd om de balans op te maken van wat er de laatste weken is gezegd over hoe we uit deze crisis moeten komen<\/strong>.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-23984 size-full\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/acf74e1a-gp01t1p_web_size.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"533\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/acf74e1a-gp01t1p_web_size.jpg 800w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/acf74e1a-gp01t1p_web_size-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/acf74e1a-gp01t1p_web_size-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/acf74e1a-gp01t1p_web_size-510x340.jpg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/> <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De ontwikkelingen in dit ingewikkelde dossier volgen elkaar in razend tempo op. Er komen dan ook veel argumenten langs die om uitleg vragen. Bovendien passeren veel halve waarheden de revue. Wij zetten deze op een rij om het debat beter te begrijpen want je duizelt vast ook van termen als <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">externe en interne saldering<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, de <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">stikstofoxiden, ammoniak, <\/span><\/i><i><span style=\"font-weight: 400;\">Natuurbeschermingswetgeving <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">en de <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">modellering van stikstofdepositie.<\/span><\/i><\/p>\n<h2>Stelling 1: \u2018De boeren krijgen nu alle schuld\u2019<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wat duidelijk wordt uit de protesten van de boeren is dat ze het beu zijn om als schuldige van natuur- en milieuproblemen te worden gezien. Net als veel andere Nederlanders hebben we diep respect voor de boeren die keihard werken om borden van consumenten te vullen. We begrijpen dan ook goed dat <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">de voortdurend veranderende regels en de storm aan maatschappelijke kritiek niet te verteren is.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ook Greenpeace is kritisch. Maar onze kritiek is <\/span><b>nooit<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> gericht op individuele boeren. Wij zijn het niet eens met de industri\u00eble werkwijze van de sector; het klimaat en de natuur kunnen simpelweg geen veestapel van 114 miljoen dieren aan. En de lobby van partijen als LTO, de Rabobank en FrieslandCampina heeft boeren de afgelopen jaren op het doodlopende spoor van schaalvergroting en intensivering gezet. Als daar geen verandering in komt is de boerenstand in 2030 opnieuw gehalveerd.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-24803\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/e52f9968-twitterboerengrafiek-1024x512.png\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/e52f9968-twitterboerengrafiek.png 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/e52f9968-twitterboerengrafiek-300x150.png 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/e52f9968-twitterboerengrafiek-768x384.png 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2019\/10\/e52f9968-twitterboerengrafiek-510x255.png 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">We moeten de feiten rond de stikstofcrisis onder ogen zien. Uiteraard zijn alle sectoren aan zet om het probleem op te lossen, dus ook de luchtvaart en de industrie, maar <\/span><a href=\"https:\/\/www.rivm.nl\/stikstof\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">46% van de stikstofneerslag komt uit de Nederlandse landbouw<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">,&nbsp;en dan met name de veehouderij. Laten we de uitstoot vanuit het buitenland buiten beschouwing, dan gaat het zelfs om 65% van de totale neerslag. Voor dit deel van de oplossing houden we de veehouderij verantwoordelijk. Nederland heeft de <\/span><a href=\"https:\/\/nos.nl\/artikel\/2306387-tno-nederland-relatief-grootste-producent-stikstof-van-europa.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">grootste stikstofneerslag in Europa <\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">als het gaat over neerslag van deze meststof. Ook heeft Nederland<\/span><a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/eurostat\/statistics-explained\/pdfscache\/14882.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\"> de grootste dichtheid van vee <\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">per hectare landbouwgrond.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Al sinds de jaren \u201870 is de ammoniakuitstoot door veeindustrie problematisch. In tussentijd is de uitstoot &#8211; door technieken (en een kleine krimp van de veestapel) verminderd. Maar de rek is eruit. Het potentieel van deze <\/span><a href=\"https:\/\/library.wur.nl\/WebQuery\/wurpubs\/536119\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">technieken valt tegen<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; krimp van de veestapel is nu de meest logische oplossing.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Krimp van de veestapel is bovendien een <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/natuur\/24650\/24650\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">oplossing voor veel verschillende problemen<\/a>. Zo wordt tegelijk een grote stap gezet in het terugdringen van broeikasgasuitstoot, krijgt de natuur ruimte om te herstellen en verbetert de leefbaarheid en gezondheid van mensen op het platteland.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2>&nbsp;Stelling 2: \u2018Metingen en modellen kloppen niet\u2019<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Omdat het praktisch onmogelijk is om overal in Nederland de stikstofuitstoot en neerslag te meten, wordt modellen gebruikt &#8211; maar ook getoetst door metingen in de praktijk. De uitkomst van deze onderzoeken is dat de ammoniakuitstoot uit de landbouw heel groot en problematisch is, en een verstikkende deken over onze natuurgebieden legt. Dit is een ongemakkelijke waarheid. Ondanks dat deze <\/span><a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/nieuws-achtergrond\/rivm-reageert-op-kritiek-stikstofmetingen-deugen-wel~b35016ea\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">rekenmodellen op steun van wetenschappers in binnen- en buitenland kan rekenen<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, wordt er veel misinformatie over verspreid. Metingen zouden niet deugen en het gebruikte model klopt niet. Allemaal argumenten die gebruikt worden om de werkelijkheid te verdoezelen en zand in de ogen van politiek en maatschappij te strooien.<\/span><\/p>\n<h2>Stelling 3: De natuur in Nederland wordt te streng beschermd<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De \u2018te strikte normen\u2019 van stikstofvervuiling is een veelgehoord argument. \u2018Uitstootnormen in Duitsland zijn lager, waarom mogen wij dan niet meer uitstoten?\u2019 De natuur moet uiteindelijk kunnen herstellen &#8211; stellen <\/span><a href=\"https:\/\/debatgemist.tweedekamer.nl\/debatten\/stikstofproblematiek\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">juridisch experts in een hoorzitting <\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">in de tweede kamer. Dit werd duidelijk uit de uitspraken van de Raad van State. Natuurgebieden in Duitsland zijn gezonder en groter dan die in Nederland en kunnen daarom beter tegen stikstof.<\/span><\/p>\n<h2>Stelling 4: \u2018Techniek is de oplossing\u2019<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De politiek heeft, onder invloed van de lobby van industrie, decennialang ingezet op technieken die de stikstofuitstoot moesten verminderen. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Voorbeelden zijn luchtwassers en emissiearme stalvloeren. Deze technieken zijn veelal &#8211; letterlijk &#8211; <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">end-of-pipe <\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">maatregelen die het onderliggende probleem onopgelost laten en geen oplossing voor bijvoorbeeld het klimaat bieden. Het gevolg? Meer megastallen met dure luchtwassers. Ook zorgen ze voor een hogere kostprijs voor boeren. Daarnaast blijken deze technieken een stuk minder effectief dan ze op papier moeten zijn.&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Recent <\/span><a href=\"https:\/\/www.wwf.nl\/globalassets\/pdf\/inzichten-stikstofdepositie-op-natuur-wenr.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">onderzoek van Wageningen<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> laat zien dat <\/span><b>techniek<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> ons ook <\/span><b>niet uit de stikstofcrisis<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> gaat halen. Bovendien is krimp van de veestapel onvermijdelijk. Lees in <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/natuur\/24650\/24650\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">dit factsheet<\/a> waarom de enige echte oplossing om ons klimaat, onze natuur en uiteindelijk ook onze boeren te beschermen,&nbsp;minder dieren is.<\/span><\/p>\n<h2>Stelling 5: \u2018Wie gaat Nederland dan voeden?\u2019<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Ongeveer 2\/3e van de vlees- en zuivelproductie van Nederland gaat direct de grens over. Halvering van de veestapel zou onze vlees- en zuivelconsumptie dan ook niet raken. Bovendien is krimp van de veestapel onvermijdelijk om klimaatdoelstellingen te halen en dat betekent zelfs dat wij in Nederland flink onze consumptie moeten verminderen. In 2050 is het passend om 300 gram vlees per persoon per week en 630 gram zuivel per persoon per week te consumeren.&nbsp;<\/span><\/p>\n<h2>Stelling 6: &#8216;Natuur verstikt de economie&#8217;<\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Boerenbelangenbehartiger LTO <a href=\"https:\/\/www.telegraaf.nl\/nieuws\/699924676\/we-hebben-onszelf-gegijzeld\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">liet al snel weten<\/a> de natuur onbelangrijk te vinden en pleitte voor het afschaffen van natuurgebieden om uit de stikstofcrisis te komen. Terwijl vorig jaar nog bleek dat <a href=\"https:\/\/www.geelen-consultancy.nl\/nieuws\/destaatvandeboer\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">80 procent<\/a> van de Nederlandse boeren juist met de natuur samen wil werken. Onze natuurgebieden lijden al veel te lang onder de verstikkende deken van stikstof. In plaats van een onhoudbaar landbouwsysteem in het zadel te houden en natuur simpelweg af schaffen wanneer economische belangen in het geding komen, is het nu tijd om ons systeem drastisch te hervormen. Daar heeft ook de individuele boer veel meer baat bij.<\/span><\/p>\n<h2>Onze stelling: &#8216;Zie de crisis als kans!&#8217;<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/nos.nl\/artikel\/2306420-kabinetsbeleid-stikstof-juridisch-onhoudbaar-kamer-in-verwarring.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span style=\"font-weight: 400;\">Experts kraakten het voorstel <\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">dat de regering deed. Zij vinden het geen passend en effectief antwoord op de uitspraak van de Raad van State over de aanpak van het stikstofprobleem. Door de grote mate van vrijwilligheid wordt niet eerst de natuur op orde gebracht, maar weer direct ruimte uitgedeeld die er waarschijnlijk helemaal niet is. De uitstoot van stikstof is simpelweg veel te hoog. Daarom moet er gewerkt worden aan een echte oplossing voor de lange termijn.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Greenpeace vindt dat het kabinet dit moment moet aangrijpen om onze natuur te herstellen. En om boeren na jaren van <\/span><a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/natuur\/23687\/boeren-van-nederland-komt-lto-echt-voor-jullie-belangen-op\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">pappen en nathouden<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> en ingewikkelde regels nu eindelijk een eerlijke en heldere toekomst te bieden. Weg van het industri\u00eble systeem met megastallen en monoculturen, naar een diverser voedselsysteem dat werkt volgens ecologische principes met minder dieren. Dat is uiteindelijk ook beter voor de boer.&nbsp;<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>In de Tweede Kamer wordt de afgelopen weken flink gedebatteerd over de aanpak van de stikstofcrisis. Hoog tijd om de balans op te maken van wat er de laatste weken is gezegd over hoe we uit deze crisis moeten komen.<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":24718,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"<p><span style=\"font-weight: 400\">In de Tweede Kamer wordt de afgelopen weken flink gedebatteerd over de aanpak van de stikstofcrisis. Hoog tijd om de balans op te maken van wat er de laatste weken is gezegd over hoe we uit deze crisis moeten komen.<\/span><\/p>","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[17],"tags":[97],"p4-page-type":[16],"class_list":["post-24496","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-algemeen","tag-stikstof","p4-page-type-artikelen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24496"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71114,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24496\/revisions\/71114"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24496"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=24496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}