{"id":56274,"date":"2023-02-09T10:39:00","date_gmt":"2023-02-09T09:39:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/?p=56274"},"modified":"2025-07-02T10:19:08","modified_gmt":"2025-07-02T08:19:08","slug":"dit-is-waarom-rabobank-de-stikstofcrisis-moet-helpen-oplossen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/algemeen\/56274\/dit-is-waarom-rabobank-de-stikstofcrisis-moet-helpen-oplossen\/","title":{"rendered":"Dit is waarom Rabobank de stikstofcrisis moet helpen oplossen"},"content":{"rendered":"\n<p><strong><em>Growing a shittier world together<\/em>. Dat is de ware slogan van Rabobank. De bank is de sponsor van de natuurverwoesting, onder andere door de stikstofcrisis in Nederland aan te jagen. Hoog tijd dat Rabobank de natuurschade betaalt<\/strong> <strong>van zijn smerige sponsorships.<\/strong><\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<lite-youtube style=\"background-image: url('https:\/\/i.ytimg.com\/vi\/-fXRgGsRwj0\/hqdefault.jpg');\" videoid=\"-fXRgGsRwj0\" params=\"rel=0\"><\/lite-youtube>\n<\/div><\/figure>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-wie-betaalt-bepaalt\">Wie betaalt, bepaalt<\/h3>\n\n<p>Rabobank is d\u00e9 geldschieter van de Nederlandse boeren: 5 op de 6 boeren heeft er een lening. Dat geeft de bank serieuze invloed op onze voedselproductie. En wat doen ze met die invloed? Alle duurzame praatjes ten spijt, investeerde Rabobank in wat het meeste geld oplevert: zoveel mogelijk dieren op zo\u2019n klein mogelijke oppervlakte. Een verdienmodel met desastreuze gevolgen voor onze natuur en toekomst. <strong>Het vergroten van de vee-industrie jaagt de klimaatcrisis, natuurcrisis \u00e9n stikstofcrisis aan.<\/strong><\/p>\n\n<p>Neem de melkveehouderij. Aan het einde van de melkquota in 2015 roken bankiers geld. Steeds dwingender werden ze over wat \u2018goed boeren\u2019 inhield. Met gouden bergen, aantrekkelijke voorwaarden en <a href=\"https:\/\/research.rabobank.com\/far\/en\/sectors\/dairy\/new-dawn-for-eu-dairy.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">klinkende rapporten <\/a>palmden ze boeren in om veel meer koeien te houden. Met resultaat: het aantal koeien per boerenbedrijf verdubbelde de afgelopen twintig jaar.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">De veestapel groeide, net als de winst van de Rabobank<\/h3>\n\n<p>Het waren niet alleen de koeien waar Rabobank meer geld in zag. Andere veehouders werden ook aangespoord om op te schalen. Met advies \u00e9n kapitaal van Rabobank bouwden boeren in Nederland hun boerderijen om naar fabrieken tjokvol varkens, koeien en kippen. <strong>Onze veestapel is met zo\u2019n 115 miljoen dieren een van de grootste van Europa.<\/strong> Het spreekt boekdelen over de levensruimte en het daglicht die veedieren krijgen. Terwijl het leven van de veedieren steeds armzaliger werd, groeide de rijkdom van Rabobank.&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"270\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/69178193-image-1024x270.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-56283\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/69178193-image-1024x270.png 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/69178193-image-300x79.png 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/69178193-image-768x202.png 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/69178193-image-510x134.png 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/69178193-image.png 1523w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">*en zie jij ooit een van de miljoenen varkens die in Nederland leven? De NRC-rapportage &#8216;<a href=\"http:\/\/nrc.nl\/nieuws\/2022\/09\/23\/waar-wonen-de-11-456-831-varkens-in-nederland-a4140586\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Waar wonen de 11.456.831 varkens in Nederland?<\/a>&#8216; toont de megastallen waarin ze verborgen zijn.&nbsp;<br><\/figcaption><\/figure>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Gevolgen van de stikstofcrisis voor de natuur en onszelf&nbsp;<\/h3>\n\n<p>Veedieren zijn levende wezens, ze eten en poepen. Uit de mest van 115 miljoen veedieren komt veel stikstof vrij. Die stikstof verstikt als een stille sluipmoordenaar onze natuur. <strong>Maar de intensieve vee-industrie vormt niet alleen een gevaar voor dieren en natuur.<\/strong> Het brengt ook de gezondheid van de mens in gevaar: onze lucht wordt minder schoon, ons drinkwater vuiler en ons klimaat heter.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"799\" height=\"531\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/26f822ee-gp0strm1u_web_size_with_credit_line-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-56353\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/26f822ee-gp0strm1u_web_size_with_credit_line-1.jpg 799w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/26f822ee-gp0strm1u_web_size_with_credit_line-1-300x199.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/26f822ee-gp0strm1u_web_size_with_credit_line-1-768x510.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/26f822ee-gp0strm1u_web_size_with_credit_line-1-510x340.jpg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 799px) 100vw, 799px\" \/><\/figure>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Boeren in de schulden&nbsp;<\/h3>\n\n<p>Sommige boeren varen wel bij de intensieve vee-industrie. Maar voor veel boeren werkt het helemaal niet, die zijn gestopt of knopen met moeite de eindjes aan elkaar. <strong>De verdubbeling van de melkkoeien uit het begin van dit artikel ging gepaard met een halvering van het aantal melkveehouderijen. <\/strong>Een deel van de boeren kampt met torenhoge schulden. De uitbreiding die Rabobank aan hen verkocht, is niet goedkoop. De benodigde technologie is peperduur, denk aan computers, robots en machines.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Inmiddels leven boeren met een nieuwe angst. De schaalvergroting die de Rabobank zo winstgevend achtte, is niet houdbaar voor onze natuur en voor het klimaat. Veel boerenbedrijven moeten daarom weer krimpen en een ecologische omslag maken, of stoppen. Een hard gelag, na jarenlang van investeren en hard werken.&nbsp;<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">De spekkoper van de stikstofcrisis: Rabobank<\/h3>\n\n<p>Deelt Rabobank de angst voor de afloop van de stikstofcrisis met de boeren?&nbsp; Dat waag ik te betwijfelen. <strong>De samenleving vangt immers alle klappen op.<\/strong> Nu de natuur echt op omvallen staat, maakt de overheid bijna 25 miljard euro vrij om de landbouw te hervormen en een flink aantal boeren uit te kopen. Met dat geld kunnen de boeren de bankleningen netjes aflossen. Gemeenschapsgeld gaat dus regelrecht van de belastingbetaler naar Rabobank.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-56356\" width=\"1280\" height=\"854\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-scaled.jpg 2560w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-2048x1366.jpg 2048w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/9da01ec2-top-view-of-young-pigs-in-hog-farms-pig-industry-2022-12-16-03-21-33-utc-510x340.jpg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/figure>\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><em>Is dat eerlijk?<\/em><\/h4>\n\n<p>De bankiers namen grote risico\u2019s. Al zo\u2019n 30 jaar weet Rabobank dat de grote veestapel en&nbsp;de bijbehorende stikstofuitstoot een probleem is voor de natuur. <strong>Toch bleef de bank aanmoedigen tot schaalvergroting, zelfs bij boerenbedrijven die pal naast beschermde natuurgebieden liggen.<\/strong> Onverantwoord, dat was ook al onze boodschap in 2019 toen we schreven over de \u2018<a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/natuur\/11956\/rapport-vleeskoorts\/\">Vleeszeepbel van Rabobank<\/a>\u2019, maar de serieuze signalen waren geen reden voor Rabobank om te stoppen met leningen voor de vee-industrie. Dus nee, het is niet eerlijk dat de belastingbetaler opdraait voor het afbetalen ervan. <\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wat moet er gebeuren?<\/h3>\n\n<p><strong>De profiteur van de stikstofcrisis dient mee te betalen aan de oplossing: ecologische landbouw met minder veedieren.<\/strong> &nbsp;De maatschappelijke schade van de veehouderij, mede door lucht- en watervervuiling, komt neer op 100 miljard euro<strong>.<\/strong> Daarvan is 3,1% toe te rekenen aan Rabobank, wat neerkomt op <strong>3,1 miljard euro<\/strong>. Hoog tijd dat Rabobank de rekening betaalt voor de stikstofcrisis en de schade die is veroorzaakt.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-75 has-custom-font-size is-style-cta has-medium-font-size\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/steun.greenpeace.nl\/rabobank-rekening?_gl=1*1lo5e7s*_ga*NTEyMTEzNTM1LjE2NzM1MTE3NTA.*_ga_L7D4RE2660*MTY4NjY1MTQyMC4yNTIuMS4xNjg2NjUyNTkwLjM2LjAuMA..*_fplc*JTJGYXlLbmk5UG5Kdmk0QnVweHBiM1FvazV2ZndoaVhvNTdYQkNFJTJCSFlXRjJpY1ZVc0FheURTV01JJTJGdkp2enppSmo4Vkx5cFlGNFJobmpGRmlhQUlLQ0xJVVFTRzg0OVVNRXFJRnVmcFVaT3BNRTNkcGdHNnJqSFJzWVdTJTJCYUElM0QlM0Q.*_gid*NTI4NzE2MjM0LjE2ODY1NTc2OTI.&amp;_ga=2.109292417.528716234.1686557692-512113535.1673511750\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Stuur Rabobank de rekening<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n<p>Op dit moment laat Rabobank de gemeenschap het probleem oplossen dat de bankiers tot stand hebben gebracht. Terwijl de bank haar rol in de <a href=\"https:\/\/www.bnnvara.nl\/zembla\/artikelen\/rabobank-wij-zijn-medeverantwoordelijk-voor-de-problemen-in-de-landbouw\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">stikstofcrisis heeft toegegeven<\/a> en daar ook excuses voor maakte. Dat de bank daar snel weer op terug kwam (wellicht uit vrees voor claims), neemt niet weg dat het de hoogste tijd is de rekening te vereffenen.<strong> <\/strong><\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/7fb84243-closeup-shot-of-broiler-chickens-into-the-indoor-c-2023-01-19-00-03-49-utc-1024x683.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-56357\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/7fb84243-closeup-shot-of-broiler-chickens-into-the-indoor-c-2023-01-19-00-03-49-utc-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/7fb84243-closeup-shot-of-broiler-chickens-into-the-indoor-c-2023-01-19-00-03-49-utc-300x200.jpeg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/7fb84243-closeup-shot-of-broiler-chickens-into-the-indoor-c-2023-01-19-00-03-49-utc-768x512.jpeg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/7fb84243-closeup-shot-of-broiler-chickens-into-the-indoor-c-2023-01-19-00-03-49-utc-1536x1024.jpeg 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/7fb84243-closeup-shot-of-broiler-chickens-into-the-indoor-c-2023-01-19-00-03-49-utc-2048x1366.jpeg 2048w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/02\/7fb84243-closeup-shot-of-broiler-chickens-into-the-indoor-c-2023-01-19-00-03-49-utc-510x340.jpeg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p>Gelukkig vindt ook een meerderheid in de Tweede Kamer het niet eerlijk om alleen boeren en belastingbetalers te laten opdraaien voor de kosten van de stikstofcrisis. Het kabinet moet onderzoeken hoe het banken, leveranciers en afnemers kan verplichten mee te betalen aan de oplossing. Vooralsnog blijft ingrijpen door de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit uit. Hij laat het aan de banken zelf om met plannen te komen. En die plannen zijn nu nog onvoldoende.<\/p>\n\n<p><strong>Wat ons betreft is de maat vol. <\/strong>We willen dat Rabobank concreet maakt hoe het zijn natuurschade gaat herstellen. Daarvoor is in ieder geval dit nodig:<\/p>\n\n<p>1. Stop het financieren van industri\u00eble landbouw die leidt tot natuurverwoesting<\/p>\n\n<p>2. Betaal voor de schade die is aangericht in binnen- en buitenland &#8211; te beginnen met minimaal 3,1 miljard euro in Nederland en 9,5 miljard euro in Brazili\u00eb<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Stop de smerige sponsorships van Rabobank<\/h2>\n\n<div class=\"wp-block-media-text alignwide is-stacked-on-mobile\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/acties\/smerige-sponsorships-rabobank\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"611\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23-1024x611.png\" alt=\"\" sizes=\"auto, (min-width: 1600px) calc((1320px - 24px) \/ 2),(min-width: 1200px) calc((1140px - 24px) \/ 2),(min-width: 992px) calc((960px - 24px) \/ 2),(min-width: 768px) calc((720px - 24px) \/ 2),(min-width: 601px) calc((540px - 24px) \/ 2),(min-width: 577px) calc((540px - 24px) \/ 1), calc(100vw - 24px)\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23.png 3050w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23-300x179.png 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23-1024x611.png 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23-768x458.png 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23-1536x917.png 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23-2048x1222.png 2048w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-netherlands-stateless\/2023\/05\/43d70ac0-screenshot-2023-06-01-at-10.07.23-510x304.png 510w\" class=\"wp-image-58849 size-full\"\/><\/a><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p>Rabobank is&nbsp;<strong>trotse sponsor van natuurverwoesting, dierenleed en veel te veel stikstof.&nbsp;<\/strong>De winsten zijn voor Rabobank, de schulden voor de boeren en de gevolgen mag de samenleving dragen. <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/acties\/smerige-sponsorships-rabobank\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-gp-green-color\"><strong>Dat moet stoppen.<\/strong><\/mark><\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div><\/div>\n<div class=\"EmptyMessage\">Block content is empty. Check the block&#8217;s settings or remove it.<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het verhaal van de Rabobank: hoe de bank met hun slogan \u2018Growing a better world together\u2019 belooft, maar ervoor zorgde dat Nederland het meest veedichte land van Europa werd.<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":56340,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[17],"tags":[97],"p4-page-type":[16],"class_list":["post-56274","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-algemeen","tag-stikstof","p4-page-type-artikelen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56274"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70937,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56274\/revisions\/70937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56274"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=56274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}