{"id":81853,"date":"2026-05-11T06:01:00","date_gmt":"2026-05-11T04:01:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/?p=81853"},"modified":"2026-05-11T09:27:21","modified_gmt":"2026-05-11T07:27:21","slug":"raport-paga-pa-dano-di-klima-ta-sinku-biaha-mas-karu-ku-inverti-awor-den-protekshon-di-klima-na-boneiru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/klimaat-categorie\/81853\/raport-paga-pa-dano-di-klima-ta-sinku-biaha-mas-karu-ku-inverti-awor-den-protekshon-di-klima-na-boneiru\/","title":{"rendered":"Rap\u00f2rt: Paga pa da\u00f1o di klima ta sinku biaha mas karu ku invert\u00ed awor den protekshon di klima na Boneiru\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p>Greenpeace ta eksig\u00ed pa Prom\u00e9 Minister Jetten duna finansiamentu pa protekshon di klima<\/p>\n\n<p><strong>Kralendijk, 11 di mei 2026 \u2013 Hasi nada tokante maneho di klima lo kosta Hulanda muchu mas s\u00e8n ku invert\u00ed den protekshon di klima aworak\u00ed. Esaki a sali na kla den un <\/strong><a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/klimaat-categorie\/81830\/rapport-een-verkenning-van-de-financiele-behoeften-voor-klimaatadaptatie-op-bonaire\/\"><strong>investigashon<\/strong><\/a><strong> di Grant Thornton Impact House, riba enkargo di Greenpeace Hulanda i Wereld Natuur Fonds. Pa proteh\u00e1 Boneiru kontra konsekuensianan deb\u00ed na kambio di klima, manera subida di nivel di laman i kalor ekstremo, tin mester di 1200 pa 1800 mion d\u00f2ler. Si no tuma akshon, e da\u00f1o na klima riba e isla lo por subi te na 5600 mion d\u00f2ler na a\u00f1a 2050. Prom\u00e9 Minister Jetten ta bishit\u00e1 Boneiru ma\u00f1an. Greenpeace Hulanda ta eksig\u00ed pa Prom\u00e9 Minister Jetten pone finansiamentu disponibel mesora pa proteh\u00e1 e habitantenan di Boneiru den e kr\u00edsis di klima.<\/strong><\/p>\n\n<p>Eefje de Kroon, lider di kampa\u00f1a na Greenpeace Hulanda: \u201cProm\u00e9 Minister Jetten no por wak e otro banda mas i mester tuma akshon awor mesora pa proteh\u00e1 hendenan na Boneiru kontra e kr\u00edsis di klima. Ya kaba nan ta eksperensi\u00e1 e konsekuensianan diariamente, den forma di kalor ekstremo i oumento di nivel di laman. Invert\u00ed den protekshon di klima mas lih\u00e9 posibel no ta solamente importante pa e hendenan i e naturalesa di Boneiru, pero esaki tin importansia finansiero tambe. Kada d\u00f2ler invert\u00ed aworak\u00ed ta nifik\u00e1 un ganashi di dies d\u00f2ler den dies a\u00f1a, den forma di mih\u00f3 salubridat, protekshon kultural i kuponan di trabou.\u201d<\/p>\n\n<p><strong>Kombatimentu di mol\u00e8ster di awa i kalor ta esensial<\/strong><strong><br><\/strong>E invershon nesesario di miles di mion di d\u00f2ler pa protekshon di klima mester keda repart\u00ed den diferente solushon. Pa atend\u00e9 ku mol\u00e8ster di awa lo kosta 658 pa 810 mion d\u00f2ler. Esaki ta esensial pa por tene infrastruktura vital i \u00e1reanan residensial seku durante \u00e1waseru ekstremo. Adishonalmente, 187 pa 610 mion d\u00f2ler ta nesesario pa protekshon di kosta. Por pensa aki na defensa tradishonal di kosta na Kralendijk i solushonnan natural manera restourashon di refnan di koral i palunan di mangel (mangrove), ku ta fungi komo kibra-ola natural. Mester presupuest\u00e1 306 pa 361 mion d\u00f2ler pa hasi edifisionan resistente kontra kalor, manera skolnan, hospital i m\u00edles di kasnan priv\u00e1. E rap\u00f2rt no ta hasi eskoho pa ku medidanan spes\u00edfiko: esei ta keda na Boneiru.&nbsp;<\/p>\n\n<p>E rap\u00f2rt ta duna un prome bista riba posibel gastunan pa protekshon di klima, e montantenan ta un estimashon. E investigad\u00f3nan ta enfatis\u00e1 e importansha di un \u2018plan di adaptashon\u2019 ku ta konten\u00e9 un elaborashon riba e aplikabilidat i gastunan eksakto di medidanan pa protekshon. Ainda mester determin\u00e1 e Plan di Klima di Boneiru.<\/p>\n\n<p><strong>Habitantenan di Boneiru ta paga e preis<\/strong><strong><br><\/strong>E rap\u00f2rt ta enfatis\u00e1 ku e preis di kambio di klima no por keda ekspres\u00e1 den s\u00e8n so. Pa e habitantenan di Boneiru, henter nan manera di biba ta kore peliger. \u201cKambio di klima ta afekt\u00e1 nos sal\u00fa, nos kultura, i nos futuro huntu,\u201d segun Meralney Bomba, mobilisad\u00f3 di komunidat pa Greenpeace Hulanda. &#8220;Subimentu di nivel di laman ta menas\u00e1 sitionan hist\u00f3riko manera e kasnan di katibu, ku ta herensia kultural importante. Ant\u00f3 kalor ekstremo ta hasi hopi dif\u00edsil pa selebr\u00e1 tradishonnan manera e fiesta di kosecha Simadan i Dia di Rincon. Protekshon di Boneiru no ta un fabor, e ta un derecho humano, asta segun korte tambe.&#8221;<\/p>\n\n<p><strong>Veredikto Kaso di Klima di Boneiru<\/strong><strong><br><\/strong>Dia 28 di yan\u00fcari 2026, ocho habitante di Boneiru, huntu ku Greenpeace Hulanda, a gana e Kaso di Klima kontra di Estado Hulandes. Di akuerdo ku e veredikto, gobi\u00e8rnu Hulandes mester redus\u00ed emishon di CO2 mas lih\u00e9, pone metanan legal nobo pa klima, i traha un plan nashonal di adaptashon ku ta inklu\u00ed Boneiru tambe. Greenpeace ta eksig\u00ed pa Prom\u00e9 Minister Jetten ehekut\u00e1 e veredikto di e kaso di klima di Boneiru mas lih\u00e9 posibel. \u201cGobi\u00e8rnu mester alok\u00e1 fondonan awor mes pa proteh\u00e1 hende i kumpli ku e verediko [1]. E presupuesto disponibel aktualmente ta leu for di sufisiente pa e medidanan apropi\u00e1 di protekshon. Esaki no ta solamente e tarea di Boneiru mes: Hulanda ta finalmente responsabel pa protekshon di derechonan humano. Anto si no hasi nada, finalmente esei lo kosta Hulanda muchu mas s\u00e8n,\u201d asina de Kroon a bisa.&nbsp;<\/p>\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Greenpeace ta eksig\u00ed pa Prom\u00e9 Minister Jetten duna finansiamentu pa protekshon di klima<\/p>\n","protected":false},"author":181,"featured_media":66661,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[129],"tags":[24,122,100],"p4-page-type":[14],"class_list":["post-81853","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimaat-categorie","tag-politiek","tag-bonaire-climate-justice","tag-klimaatcrisis","p4-page-type-pers"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/181"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81853"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81853\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81855,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81853\/revisions\/81855"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/66661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81853"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=81853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}