{"id":423,"date":"2019-02-15T12:47:35","date_gmt":"2019-02-15T10:47:35","guid":{"rendered":"https:\/\/k8s.p4.greenpeace.org\/defaultcontent\/?page_id=423"},"modified":"2026-04-08T10:55:51","modified_gmt":"2026-04-08T08:55:51","slug":"lasy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/dowiedz-sie\/przyroda\/lasy\/","title":{"rendered":"#Lasy"},"content":{"rendered":"\n\n
\n
\n
\n
\n

Dzikie lasy<\/h1>\n<\/div>\n\n\n\n

Dzikie lasy Polski znikaj\u0105. Puszcza Karpacka, Puszcza Borecka… W wielu miejscach s\u0142ycha\u0107 ryk pi\u0142, a mimo obietnic rz\u0105du – niewiele si\u0119 zmienia.<\/p>\n\n\n\n

\n
Podpisz apel o ochron\u0119 20% las\u00f3w!<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

Stare lasy Polski<\/h2>\n\n

Stare lasy to dom tysi\u0119cy gatunk\u00f3w grzyb\u00f3w, zwierz\u0105t i ro\u015blin i nasz najwi\u0119kszy naturalny sprzymierzeniec w walce z kryzysem klimatycznym. Lasy pomagaj\u0105 usuwa\u0107 z atmosfery nadmiar dwutlenku w\u0119gla, a najlepiej robi\u0105 to lasy, kt\u00f3re ju\u017c mamy, a nie le\u015bne uprawy sadzone na zr\u0119bach<\/strong>. Stare lasy przechowuj\u0105 olbrzymie ilo\u015bci w\u0119gla i chroni\u0105 nas przed skutkami kryzysu klimatycznego, kt\u00f3re odczuwamy ju\u017c teraz. Dlatego musimy je chroni\u0107<\/p>\n\n

Tymczasem, w ca\u0142ym kraju s\u0142ycha\u0107 ryk pi\u0142 tak dono\u015bny, \u017ce trudno nie odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, i\u017c priorytetem zarz\u0105dzaj\u0105cych koncernem Lasy Pa\u0144stwowe jest realizacja cel\u00f3w biznesowych i generowanie zysk\u00f3w, a nie ochrona le\u015bnych ekosystem\u00f3w. Wszystko pod okiem kolejnych ministr\u00f3w \u015brodowiska, kt\u00f3rzy jak do tej pory nie zakwestionowali tego typu polityki. <\/p>\n\n\n

\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Blokada wycinki w Puszczy Bia\u0142owieskiej, 24 maja 2017
\u00a9 Konrad Konstantynowicz<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
Puszcza Bia\u0142owieska<\/a><\/h5>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Widok na Karpaty w Ukrainie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
Puszcza Karpacka<\/a><\/h5>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n

System, kt\u00f3ry nie chroni<\/h3>\n\n
\"Ry\u015b\"<\/figure>
\n

Na trwa\u0142e wy\u0142\u0105czonych z pozyskania drewna i gospodarki le\u015bnej jest zaledwie kilka procent polskich las\u00f3w. Od 20 lat nie zosta\u0142 na terenie Polski powo\u0142any \u017caden nowy park narodowy, a te kt\u00f3re s\u0105 obejmuj\u0105 zaledwie 1% powierzchni naszego kraju, podczas gdy na S\u0142owacji jest to 6%, a w Norwegii \u2013 ponad 18%. Od dziesi\u0119cioleci walczy si\u0119 o obj\u0119cie ca\u0142ej Puszczy Bia\u0142owieskiej parkiem narodowym, powo\u0142anie Turnickiego Parku Narodowego czy poszerzenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego. <\/strong>Dla niekt\u00f3rych projekt\u00f3w, kt\u00f3re utkn\u0119\u0142y w szufladach Ministerstwa \u015arodowiska mo\u017ce by\u0107 ju\u017c za p\u00f3\u017ano – teren proponowanego Mazurskiego Parku Narodowego zosta\u0142 ju\u017c tak dalece przekszta\u0142cony w las gospodarczy<\/strong>, \u017ce najprawdopodobniej stracili\u015bmy bezpowrotnie szans\u0119 na jego powo\u0142anie. Poza parkami narodowymi najlepsz\u0105 dost\u0119pn\u0105 form\u0105 ochrony las\u00f3w s\u0105 w naszym kraju rezerwaty przyrody, jednak tylko niewielka ich cz\u0119\u015b\u0107 to rezerwaty \u015bcis\u0142e, gdzie ca\u0142kowicie wykluczona jest jakakolwiek wycinka. Rezerwat\u00f3w przyrody na terenach zarz\u0105dzanych przez Lasy Pa\u0144stwowe jest zreszt\u0105 bardzo niewiele, stanowi\u0105 tylko 1,7% powierzchni le\u015bnej<\/strong>. Powo\u0142ywane w lasach co prawda tak zwane \u201cstrefy referencyjne\u201d, gdzie przez jaki\u015b czas nie prowadzi si\u0119 wycinek, jednak w ka\u017cdej chwili mog\u0105 zosta\u0107 usun\u0105\u0107 lub przeniesione na inn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 lasu – w \u017cadnym razie nie s\u0105 one wystarczaj\u0105c\u0105 form\u0105 ochrony. Wycinki prowadzone s\u0105 w ca\u0142ym kraju na terenach najcenniejszych i najstarszych las\u00f3w<\/strong> – w Puszczy Karpackiej, Puszczy Boreckiej, na Pog\u00f3rzu Przemyskim, w Puszczy Bukowej itd.\u2026 Stopniowe przekszta\u0142canie las\u00f3w naturalnych w gospodarcze post\u0119puje.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n

Co najmniej 20% las\u00f3w powinno by\u0107 wy\u0142\u0105czone z gospodarki le\u015bnej i obj\u0119te ochron\u0105<\/h3>\n
<\/div>\n

Czas na zmian\u0119 systemu ochrony las\u00f3w w Polsce<\/h3>\n
<\/section><\/div>\n

Profesor William Moomaw, noblista i jeden z autor\u00f3w raport\u00f3w IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) stworzy\u0142 termin \u201cproforestacji\u201d. Proforestacja <\/strong>to praktyka celowego pozostawiania istniej\u0105cego lasu w nienaruszonym stanie, tak aby osi\u0105gn\u0105\u0142 pe\u0142ni\u0119 potencja\u0142u ekologicznego. Jest to rozwi\u0105zanie, w ramach kt\u00f3rego istniej\u0105ce lasy s\u0105 chronione jako nienaruszone ekosystemy, aby wspiera\u0107 ci\u0105g\u0142y ich wzrost, w celu maksymalnego magazynowania w\u0119gla oraz z\u0142o\u017cono\u015bci ekologicznej. Takie podej\u015bcie do las\u00f3w jest szeroko popierane przez naukowc\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie – r\u00f3wnie\u017c w Polsce – szczeg\u00f3lnie, je\u017celi odnosi si\u0119 do ochrony starych, naturalnych lub zbli\u017conych do naturalnych siedlisk le\u015bnych. Raport IPCC z 2019 roku o u\u017cytkowaniu Ziemi k\u0142adzie nacisk na ochron\u0119 bogatych w w\u0119giel, trudnych do zast\u0105pienia ekosystem\u00f3w takich jak lasy pierwotne i naturalne, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 wiele dodatkowych korzy\u015bci. Poza pomoc\u0105 w zatrzymaniu wzrostu globalnych temperatur – czytamy w raporcie – powinni\u015bmy r\u00f3wnie\u017c zwraca\u0107 uwag\u0119 na pozytywny wp\u0142yw las\u00f3w na temperatury i opady w skali lokalnej i regionalnej. Lasy konsekwentnie zmniejszaj\u0105 ekstremalne temperatury, wspieraj\u0105 retencj\u0119 wody mityguj\u0105c skutki suszy. Inaczej m\u00f3wi\u0105c – w dobie kryzysu klimatycznego s\u0105 po prostu niezast\u0105pione.  <\/p>\n

<\/section><\/div>\n

Kryzys r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej dotyka r\u00f3wnie\u017c polskich las\u00f3w.<\/strong> Gatunki wska\u017anikowe, czyli takie, kt\u00f3re s\u0105 szczeg\u00f3lnie wra\u017cliwe na zmieniaj\u0105ce si\u0119 warunki \u015brodowiskowe i s\u0105 dowodem m.in. na dobry stan ekosystem\u00f3w le\u015bnych cz\u0119sto mo\u017cemy spotka\u0107 ju\u017c tylko w takich miejscach jak Puszcza Bia\u0142owieska czy Puszcza Karpacka. Ich brak wskazuje na z\u0142y stan r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej w lesie. Ponurek Schneidera, bogatek wspania\u0142y, konarek tajgowy, czy zag\u0142\u0119bek bruzdkowany to tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w bezkr\u0119gowc\u00f3w, kt\u00f3rych prawie ju\u017c nie mo\u017cemy spotka\u0107 w polskich lasach, a kt\u00f3re s\u0105 dowodem na wysok\u0105 jako\u015b\u0107 przyrodnicz\u0105 siedlisk le\u015bnych. O tym, \u017ce w wielu polskich lasach r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczna ma si\u0119 \u017ale \u015bwiadczy r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce gatunki chronione, kt\u00f3re mog\u0142yby mie\u0107 o wiele szerszy zakres wyst\u0119powania s\u0105 nieliczne – na przyk\u0142ad dzi\u0119cio\u0142 tr\u00f3jpalczasty, dzi\u0119cio\u0142 bia\u0142ogrzbiety czy g\u0142uszec. Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce aby chroni\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 biologiczn\u0105 musimy lepiej chroni\u0107 nasze lasy. Kontynuowanie obecnego podej\u015bcia do gospodarki le\u015bnej tylko pog\u0142\u0119bi kryzys klimatyczno-ekologiczny.<\/strong><\/p>\n\n

Nowa strategia ochrony r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej zaproponowana ostatnio przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 r\u00f3wnie\u017c zwraca uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 \u015bcis\u0142ej ochrony las\u00f3w naturalnych. Naukowcy podkre\u015blaj\u0105 jednak, \u017ce priorytetowa jest nie tylko ochrona pozosta\u0142o\u015bci las\u00f3w pierwotnych w Europie, ale r\u00f3wnie\u017c tych o cechach naturalnych, kt\u00f3re w niewielkim tylko stopniu uleg\u0142y przekszta\u0142ceniu przez cz\u0142owieka.<\/p>\n\n

Parki narodowe, kt\u00f3rych nie ma…<\/h3>\n
<\/section><\/div>\n

Puszcza Piska i Mazurski Park Narodowy<\/h4>\n\n

Historia stara\u0144 o utworzenie Mazurskiego Parku Narodowego ma ju\u017c prawie 60 lat.<\/strong> Jego pomys\u0142odawc\u0105 by\u0142 prof. W\u0142adys\u0142aw Szafer, botanik i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca wielu polskich park\u00f3w narodowych i rezerwat\u00f3w przyrody. Mia\u0142by powsta\u0107 na terenach obecnie istniej\u0105cego Mazurskiego Parku Krajobrazowego, mi\u0119dzy Spychowem, Miko\u0142ajkami, Orzyszem, Piszem i Rucianem-Nid\u0105. Obejmowa\u0142by Puszcz\u0119 Pisk\u0105 z rzek\u0105 Krutyni\u0105 oraz jeziorami Nidzkim i \u0141uknajno. Jako rozwi\u0105zanie przej\u015bciowe w latach 70. utworzono Mazurski Park Krajobrazowy, a oficjalny projekt utworzenia parku narodowego zosta\u0142 z\u0142o\u017cony w Ministerstwie Ochrony \u015arodowiska przez wojewod\u0119 warmi\u0144sko-mazurskiego dopiero w lipcu 1998 roku. Wniosek by\u0142 uzgodniony z gminami na tych terenach i zawiera\u0142 wszystkie niezb\u0119dne dane, a tak\u017ce szczeg\u00f3\u0142owe uzasadnienie potrzeby utworzenia parku narodowego. Mimo to, kolejni ministrowie \u015brodowiska do dzi\u015b nie nadali wnioskowi biegu. <\/strong>Zamiast parku narodowego istnieje tylko park krajobrazowy, kt\u00f3ry nie zapewni\u0142 realnej ochrony cennej przyrodzie Mazur.<\/p>\n\n

Skala wyr\u0119b\u00f3w starych las\u00f3w, tak\u017ce na terenach projektowanego Mazurskiego Parku Narodowego, w ci\u0105gu ostatnich kilkunastu lat wzros\u0142a dwukrotnie.<\/strong> Niszczy to cenne ekosystemy, zanikaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a powierzchniowe i obni\u017ca si\u0119 poziom w\u00f3d gruntowych. Co dodatkowo pog\u0142\u0119bia skutki trwaj\u0105cej suszy. Nieprzestrzegane s\u0105 okresy ochronne ptak\u00f3w i zwierzyny. Wycinki prowadzone s\u0105 przez ca\u0142y rok, na co dyrekcja Parku nie ma \u017cadnego wp\u0142ywu. W rezultacie kierownictwo Las\u00f3w Pa\u0144stwowych dopu\u015bci\u0142o do degradacji obszaru, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 parkiem narodowym, pere\u0142k\u0105 na skal\u0119 europejsk\u0105. Od 60 lat jest fabryk\u0105 desek<\/strong>, a wiele jego najcenniejszych walor\u00f3w przyrodniczych zosta\u0142o zniszczonych.<\/p>\n\n

Turnicki Park Narodowy<\/h4>\n\n

Puszcza Karpacka, kt\u00f3ra porasta tereny Bieszczad\u00f3w, Beskid\u00f3w oraz Pog\u00f3rza Przemyskiego to jeden z ostatnich dzikich zak\u0105tk\u00f3w Polski.<\/strong> Pe\u0142na ponad stuletnich drzew, zamieszkana przez nied\u017awiedzie, rysie, \u017cbiki, \u017cubry i wiele innych zwierz\u0105t, kt\u00f3re z coraz wi\u0119kszym trudem znajduj\u0105 dla siebie schronienie nie tylko w Polsce, ale i Europie. To miejsce, mimo trwaj\u0105cej od lat eksploatacji, jeszcze nie zosta\u0142o ca\u0142kowicie zniszczone. Nadal t\u0119tni bogactwem \u017cycia, kt\u00f3re musimy ochroni\u0107.<\/strong><\/p>\n\n

Starania o utworzenie Turnickiego Parku Narodowego trwa od 30 lat. Obszar planowanego parku obejmuje powierzchni\u0119 ponad 17 tys. hektar\u00f3w. S\u0105 to w ca\u0142o\u015bci tereny nale\u017c\u0105ce do Skarbu Pa\u0144stwa, zarz\u0105dzane przez Lasy Pa\u0144stwowe. Idea powo\u0142ania parku powsta\u0142a ju\u017c w 1982 roku. Jeszcze wcze\u015bniej, bo ju\u017c w 1938 roku, Tadeusz Trella wnioskowa\u0142 o ochron\u0119 rezerwatow\u0105 turnickich las\u00f3w. Sam planowany park obejmuje opr\u00f3cz teren\u00f3w typowo le\u015bnych, r\u00f3wnie\u017c \u0142\u0105ki i wyj\u0105tkow\u0105 dolin\u0119 Wiaru, jednej z najczystszych rzek w Polsce. Brak prawid\u0142owej ochrony tego obszaru mo\u017ce doprowadzi\u0107 do bezpowrotnej utraty jednego z najcenniejszych przyrodniczo miejsc w Polsce.<\/strong><\/p>\n\n

<\/div>