{"id":1080,"date":"2017-10-18T00:00:00","date_gmt":"2017-10-17T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/master.k8s.p4.greenpeace.org\/poland\/article\/1080\/swiat-odchodzi-od-wegla-pomimo-trumpa-a-polska-zostaje-w-tyle\/"},"modified":"2019-11-06T11:05:15","modified_gmt":"2019-11-06T09:05:15","slug":"swiat-odchodzi-od-wegla-pomimo-trumpa-a-polska-zostaje-w-tyle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/komentarze\/1080\/swiat-odchodzi-od-wegla-pomimo-trumpa-a-polska-zostaje-w-tyle\/","title":{"rendered":"\u015awiat odchodzi od w\u0119gla pomimo Trumpa. A Polska? Zostaje w tyle"},"content":{"rendered":"

Komentarz Marka J\u00f3zefiaka z Greenpeace<\/h2>\n<\/p>\n
\tEnergetyka w\u0119glowa w Stanach nadal si\u0119 kurczy, niezale\u017cnie od deklaracji Donalda Trumpa. To cz\u0119\u015b\u0107 szerszego trendu widocznego na \u015bwiecie. Greenpeace sprawdzi\u0142, \u017ce od 2010 roku ponad jedna czwarta firm, kt\u00f3re posiada\u0142y lub planowa\u0142y elektrowni\u0119 w\u0119glow\u0105, wycofa\u0142a si\u0119 z czarnego biznesu. Szybk\u0105 transformacj\u0119 energetyczn\u0105 masowo og\u0142aszaj\u0105 te\u017c miasta, regiony i ca\u0142e pa\u0144stwa, w tym trzy nale\u017c\u0105ce do G7. Polski rz\u0105d, szykuj\u0105c obywatelom \u201cabonament w\u0119glowy\u201d, zarz\u0105dza ca\u0142\u0105 wstecz.<\/div>\n
\n

Raport \u201eGlobalna zmiana\u201d wydany dzisiaj przez Greenpeace i CoalSwarm [1] pokazuje wyra\u017anie: odwr\u00f3t od w\u0119gla w Stanach Zjednoczonych post\u0119puje, pomimo pro-w\u0119glowej ofensywy administracji prezydenta Donalda Trumpa. W 2016 roku w USA og\u0142oszono wy\u0142\u0105czenie kolejnych 54 blok\u00f3w na w\u0119giel \u2013 to mniej wi\u0119cej tyle, co ca\u0142a moc energetyki w\u0119glowej Hiszpanii. \u0141\u0105cznie od 2010 roku zamkni\u0119to w Stanach 47 GW mocy w\u0119glowych (to ekwiwalent ponad 90 du\u017cych blok\u00f3w energetycznych), a tak\u017ce og\u0142oszono plan wy\u0142\u0105czenia kolejnych 114,5 GW.<\/span><\/p>\n

Jak czytamy w raporcie \u201eGlobalna zmiana\u201d odej\u015bcie od w\u0119gla og\u0142osi\u0142y m.in. stany Kalifornia, Oregon, Nowy Jork i Massachusetts. Podobne ruchy wykona\u0142y te\u017c trzy pa\u0144stwa nale\u017c\u0105ce do G7 oraz osiem pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Jednak to, co najbardziej napawa optymizmem w kontek\u015bcie unikni\u0119cia katastrofalnych zmian klimatu to zmiana paradygmatu energetyki u azjatyckich gigant\u00f3w: w Chinach i Indiach. Oba pa\u0144stwa, kt\u00f3re do niedawna na pot\u0119g\u0119 inwestowa\u0142y w w\u0119giel, za priorytetowy kierunek przyj\u0119\u0142y rozw\u00f3j odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii.<\/span><\/p>\n

Minister energii Indii og\u0142osi\u0142 ostatnio na Twitterze: \u201eprzekroczyli\u015bmy barier\u0119 10 GW zainstalowanej mocy w fotowoltaice, w ci\u0105gu kolejnych 15 miesi\u0119cy osi\u0105gniemy 20 GW, a do 2022 roku 100 GW\u201d. Dodatkowo, budowa 13 indyjskich elektrowni w\u0119glowych zosta\u0142a wstrzymana z powodu braku finansowania. Instytucje finansowe wol\u0105 bowiem postawi\u0107 na elektrownie s\u0142oneczne. \u0141\u0105czny rozmiar dezinwestycji, czyli kapita\u0142u, kt\u00f3rego nie zainwestowano lub kt\u00f3ry wycofano z sektora w\u0119glowego na \u015bwiecie, wyni\u00f3s\u0142 w ostatnich latach ponad 430 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. <\/span><\/p>\n

To wszystko nie wydarzy\u0142oby si\u0119 bez obni\u017cki koszt\u00f3w zielonej energii. Co rusz na aukcjach odnotowywane s\u0105 nowe, rekordowo niskie ceny energii s\u0142onecznej, od Indii, przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, po Chile i Kaliforni\u0119. Koszty produkcji energii spadaj\u0105 wyra\u017anie r\u00f3wnie\u017c w energetyce wiatrowej, dzi\u0119ki czemu morskie farmy wiatrowe s\u0105 dzi\u015b ta\u0144sze od elektrowni atomowych.<\/span><\/p>\n

Czy mo\u017cemy zatem przesta\u0107 si\u0119 martwi\u0107 i mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce cel porozumienia paryskiego \u2013 ograniczenie wzrostu temperatur na \u015bwiecie do 1,5, a maksymalnie do 2 stopni Celsjusza \u2013 jest osi\u0105galny? Niestety nie. Warunkiem koniecznym, by tak si\u0119 sta\u0142o jest jak najszybsze zrezygnowanie ze spalania paliw kopalnych przez wszystkie pa\u0144stwa OECD, do kt\u00f3rych nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c Polska.<\/span><\/p>\n

Polska: \u201cabonament w\u0119glowy\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n

Tymczasem Polska pozostaje liderem niechlubnego rankingu pa\u0144stw europejskich, kt\u00f3re \u2013 wbrew ekonomicznym trendom i nie zwa\u017caj\u0105c na zmiany klimatu \u2013 nadal inwestuj\u0105 w w\u0119giel. I te inwestycje s\u0105 niezwykle hojne. Trwaj\u0105 budowy elektrowni w Opolu, Kozienicach, Jaworznie i Bogatyni. Te elektrownie zostan\u0105 uko\u0144czone w najbli\u017cszych dw\u00f3ch-trzech latach i s\u0105 zaprojektowane na 35 lat dzia\u0142ania. Minister energii Krzysztof Tch\u00f3rzewski ma apetyt na kolejne, w tym nowy blok w Ostro\u0142\u0119ce. Sp\u00f3\u0142ki energetyczne \u2013 pomimo protest\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w \u2013 nie ustaj\u0105 w staraniach o budow\u0119 kolejnych odkrywek w\u0119gla brunatnego, maj\u0105cych przed\u0142u\u017cy\u0107 \u017cycie tego najbrudniejszego z paliw, z kt\u00f3rego dzi\u015b produkujemy ok. 30 proc. pr\u0105du.<\/span><\/p>\n

Budowa nowych elektrowni jest nieop\u0142acalna, dlatego rz\u0105d chce wprowadzi\u0107 nowy mechanizm \u2013 tzw. rynek mocy, kt\u00f3ry do 2030 roku przetransferuje dziesi\u0105tki miliard\u00f3w z\u0142otych z naszych kieszeni prosto do brudnej energetyki. Temat rynku mocy (czyli wprowadzenia op\u0142aty nazwanej ju\u017c przez cz\u0119\u015b\u0107 ekspert\u00f3w \u201eabonamentem w\u0119glowym\u201d, a przez UOKiK – \u201cparapodatkiem\u201d) nie jest na razie przedmiotem debaty, cho\u0107 Sejm zajmie si\u0119 projektem ustawy na najbli\u017cszym posiedzeniu. Eksperci m\u00f3wi\u0105 wyra\u017anie: polska energetyka powinna si\u0119 zmienia\u0107 w kierunku czystych technologii i rozproszonej produkcji energii. Tymczasem rynek mocy mo\u017ce zabetonowa\u0107 polsk\u0105 energetyk\u0119 na dziesi\u0119ciolecia. Jego wprowadzenie utrwali oligopol sp\u00f3\u0142ek energetycznych i spowolni transformacj\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142aby si\u0119 wydarzy\u0107, gdyby rz\u0105d postanowi\u0142 kierowa\u0107 si\u0119 interesem spo\u0142ecze\u0144stwa, a nie sp\u00f3\u0142ek energetycznych.<\/span><\/p>\n

Dotychczas dotowali\u015bmy w\u0119giel na r\u00f3\u017cne sposoby; umarzaj\u0105c d\u0142ugi sp\u00f3\u0142ek g\u00f3rniczych, realizuj\u0105c kolejne transze dokapitalizowania czy te\u017c poprzez dop\u0142aty do emerytur g\u00f3rniczych. Teraz rz\u0105d chce przeforsowa\u0107 kolejny mechanizm wsparcia. Tymczasem jak wynika z analiz ekspert\u00f3w think-tanku WiseEuropa w raporcie \u201eUkryty rachunek za w\u0119giel 2017\u201d w kolejnych latach nasze dop\u0142aty do sektora w\u0119glowego wzrosn\u0105 z obecnych 8 do 11 miliard\u00f3w z\u0142otych rocznie, czyli o co najmniej 30% [2]. <\/span><\/p>\n

Polskie elektrownie, rosyjski w\u0119giel?<\/span><\/strong><\/p>\n

W debacie publicznej o przysz\u0142o\u015bci polskiej energetyki nikt nie kwestionuje ju\u017c konieczno\u015bci dywersyfikacji \u017ar\u00f3de\u0142 energii. Problemy zaczynaj\u0105 si\u0119 przy pr\u00f3bie odpowiedzi na pytanie, jak szybko odchodzi\u0107 od w\u0119gla. Minister Tch\u00f3rzewski chcia\u0142by widzie\u0107 50 proc. udzia\u0142u w\u0119gla w 2050 roku. Perspektywa ta jest nie tylko ma\u0142o realna, ale i bardzo niebezpieczna. W takim scenariuszu, przy powolnej transformacji energetycznej, Polska uzale\u017cni si\u0119 od importu w\u0119gla, najpewniej ze Wschodu \u2013 gdy\u017c tamtejszy surowiec jest tani i \u0142atwo dost\u0119pny. Ten trend jest widoczny ju\u017c dzisiaj: od stycznia do lipca tego roku import w\u0119gla do Polski wzr\u00f3s\u0142 o 30 proc. \u2013 informowa\u0142a niedawno \u201eRzeczpospolita\u201d. 65 proc. importowanego do nas w\u0119gla pochodzi z Rosji.<\/span><\/p>\n

Szybsza transformacja energetyki jest Polsce potrzebna i jak najbardziej mo\u017cliwa. Think-tank Forum Energii opublikowa\u0142 we wrze\u015bniu raport przedstawiaj\u0105cy cztery scenariusze dla polskiej energetyki do 2050 roku. Od najbardziej progresywnego, zak\u0142adaj\u0105cego szybkie odej\u015bcie od w\u0119gla i dynamiczny rozw\u00f3j OZE, po konserwatywny \u2013 w\u0119glowy. Co ciekawe, sumaryczne koszty wszystkich scenariuszy s\u0105 podobne. Zasadnicza r\u00f3\u017cnica jest taka, \u017ce w scenariuszu progresywnym unikniemy katastrofalnych zmian klimatu, kt\u00f3re dotkn\u0105 r\u00f3wnie\u017c nasz kraj – w postaci d\u0142ugich suszy, uci\u0105\u017cliwych upa\u0142\u00f3w i cz\u0119stszych kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych, takich jakie ostatnio do\u015bwiadczyli\u015bmy w Borach Tucholskich. Nie jeste\u015bmy samotn\u0105 wysp\u0105. Zmiany klimatu dotkn\u0105 te\u017c naszych dzieci i wnuk\u00f3w. Nasi rz\u0105dz\u0105cy powinni o tym pami\u0119ta\u0107, podejmuj\u0105c decyzje o przysz\u0142o\u015bci naszej energetyki.<\/span><\/p>\n

[1] Greenpeace, \u201dGlobal Phase-Out: First Global Survey of Companies and Political Entities Exiting Coal\u201d, http:\/\/www.greenpeace.org\/international\/Global\/international\/publications\/climate\/2017\/Global-Shift.pdf <\/span><\/p>\n

[2] WiseEuropa, \u201cUkryty rachunek za w\u0119giel 2017. Wsparcie g\u00f3rnictwa i energetyki w\u0119glowej w Polsce – wczoraj, dzi\u015b i jutro\u201d, http:\/\/bit.ly\/2ydgdrh<\/span><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\n\tEnergetyka w\u0119glowa w Stanach nadal si\u0119 kurczy, niezale\u017cnie od deklaracji Donalda Trumpa. To cz\u0119\u015b\u0107 szerszego trendu widocznego na \u015bwiecie. Greenpeace sprawdzi\u0142, \u017ce od 2010 roku ponad jedna czwarta firm, kt\u00f3re posiada\u0142y lub planowa\u0142y elektrowni\u0119 w\u0119glow\u0105, wycofa\u0142a si\u0119 z czarnego biznesu. Szybk\u0105 transformacj\u0119 energetyczn\u0105 masowo og\u0142aszaj\u0105 te\u017c miasta, regiony i ca\u0142e pa\u0144stwa, w tym trzy nale\u017c\u0105ce do G7. Polski rz\u0105d, szykuj\u0105c obywatelom \u201cabonament w\u0119glowy\u201d, zarz\u0105dza ca\u0142\u0105 wstecz.\n<\/div>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[18,6],"p4-page-type":[30],"class_list":["post-1080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-klimat-energia","tag-wegiel","tag-klimat","p4-page-type-komentarze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1080"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1081,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions\/1081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1080"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}