{"id":27848,"date":"2020-04-10T12:14:28","date_gmt":"2020-04-10T10:14:28","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/?p=27848"},"modified":"2021-12-01T14:39:28","modified_gmt":"2021-12-01T12:39:28","slug":"koronawirus-10-krajow-ue-wzywa-do-klimatycznej-rewolucji-polska-energetyke-czekaja-zmiany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/aktualnosci\/27848\/koronawirus-10-krajow-ue-wzywa-do-klimatycznej-rewolucji-polska-energetyke-czekaja-zmiany\/","title":{"rendered":"Koronawirus: 10 kraj\u00f3w UE wzywa do klimatycznej rewolucji. Polsk\u0105 energetyk\u0119 czekaj\u0105 zmiany"},"content":{"rendered":"\n

W odpowiedzi na kryzys wywo\u0142any przez pandemi\u0119 Covid-19 10 kraj\u00f3w wezwa\u0142o Uni\u0119 Europejsk\u0105 do wzmocnienia zielonych inwestycji. Hiszpania, W\u0142ochy, Portugalia, Szwecja, Dania, Finlandia, Niderlandy, Luksemburg, Austria i \u0141otwa wsp\u00f3lnie apeluj\u0105 o przyspieszenie prac nad Europejskim Zielonym \u0141adem oraz podniesienie cel\u00f3w klimatycznych UE na 2030 r. Tymczasem polski rz\u0105d szuka sposobu na ratowanie bran\u017cy w\u0119glowej. Je\u015bli kryzysu nie wykorzystamy do zielonej przebudowy polskiej energetyki, gorzko tego po\u017ca\u0142ujemy – pisze Marek J\u00f3zefiak, rzecznik Greenpeace Polska.<\/strong><\/p>\n\n

Pod koniec marca Komisja Europejska og\u0142osi\u0142a rozpocz\u0119cie konsultacji w sprawie zwi\u0119kszenia przez UE cel\u00f3w w zakresie redukcji emisji gaz\u00f3w cieplarnianych na 2030 rok. W opublikowanym 9 kwietnia br. li\u015bcie otwartym podniesienia ambicji w ochronie klimatu domaga si\u0119 oficjalnie 10 kraj\u00f3w Unii. Zbiega si\u0119 to w czasie z coraz g\u0142\u0119bszym kryzysem polskiej bran\u017cy w\u0119glowej. Ministerstwo Aktyw\u00f3w Pa\u0144stwowych przygotowuje zmiany w sektorze, ale ich kierunek jest zgo\u0142a odwrotny ni\u017c niezb\u0119dna sprawiedliwa transformacja energetyczna i szybkie odej\u015bcie od spalania w\u0119gla. Zamiast tego rozwa\u017cane jest w\u0142\u0105czenie w sk\u0142ad Polskiej Grupy Energetycznej nierentownych kopal\u0144 w\u0119gla kamiennego. Dzia\u0142anie, kt\u00f3re ma na celu dalsze utrzymanie wydobycia w\u0119gla mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 poca\u0142unkiem \u015bmierci dla najwi\u0119kszego gracza na naszym rynku energetycznym.<\/p>\n\n

Niewykluczone s\u0105 tak\u017ce pr\u00f3by dalszego utrzymywania energetyki w\u0119glowej ze \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na bezpo\u015brednie wsparcie firm dotkni\u0119tych kryzysem wywo\u0142anym przez pandemi\u0119 Covid-19. W tym tygodniu premier Mateusz Morawiecki zapowiedzia\u0142, \u017ce wsparcie w wysoko\u015bci 25 miliard\u00f3w z\u0142otych oferowanych przez Polski Fundusz Rozwoju ma trafi\u0107 do du\u017cych firm. Je\u015bli si\u0119gnie po nie bran\u017ca energetyczna, a ich otrzymaniu nie b\u0119d\u0105 towarzyszy\u0107 wymagania zwi\u0105zane z transformacj\u0105 energetyczn\u0105, to publiczne pieni\u0105dze maj\u0105ce pom\u00f3c w walce z kryzysem gospodarczym nap\u0119dza\u0107 b\u0119d\u0105 kryzys klimatyczny. Takie dzia\u0142anie to ni mniej ni wi\u0119cej, jak pr\u00f3ba gaszenia po\u017caru przy pomocy benzyny.<\/p>\n\n

Co wi\u0119cej pomoc publiczna przeznaczona na dalsze utrzymywanie gospodarki opartej na w\u0119glu to wyrzucanie pieni\u0119dzy w b\u0142oto. Ostatni raport roczny najwi\u0119kszego gracza na tym rynku – PGE – nie pozostawia z\u0142udze\u0144 co do g\u0142\u0119bokiego kryzysu bran\u017cy. Polska Grupa Energetyczna wykaza\u0142a w 2019 roku strat\u0119 netto rz\u0119du 4 miliard\u00f3w z\u0142otych, wynikaj\u0105c\u0105 g\u0142\u00f3wnie z odpisu z tytu\u0142u utraty warto\u015bci aktyw\u00f3w w\u0119glowych. Na naszych oczach dzieje si\u0119 to, przed czym analitycy rynkowi i organizacje spo\u0142eczne ostrzega\u0142y sp\u00f3\u0142ki od dawna – granie przeciwko trendom – pogarszaj\u0105cej si\u0119 koniunkturze dla w\u0119gla i taniej\u0105cej alternatywie w postaci odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii – mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 dla nich tragicznie. Podczas prezentacji wynik\u00f3w PGE przedstawiciele firmy podkre\u015blali, \u017ce z ich perspektywy \u201cnieakceptowalne [jest] dalsze zaostrzanie unijnych cel\u00f3w emisyjnych\u201d. Trudno o lepszy przyk\u0142ad oderwania od reali\u00f3w, w kt\u00f3rych Polska Grupa Energetyczna b\u0119dzie musia\u0142a ju\u017c niebawem funkcjonowa\u0107.<\/p>\n\n

Premier Morawiecki musi w tej sytuacji dostrzec uwarunkowania, kt\u00f3re osadzeni w sp\u00f3\u0142kach energetycznych politycy od dawna bagatelizuj\u0105. Na skutek kryzysu koronawirusa nie dojdzie do \u017cadnej \u201cczarnej wolty\u201d i zawr\u00f3cenia Europy z zielonej \u015bcie\u017cki. Zielona fala nadchodzi i b\u0119dzie raczej przybiera\u0107 na sile. Bruksela – o czym przekonuj\u0105 czo\u0142owi politycy tacy jak Ursula von der Leyen, Frans Timmermans czy polski komisarz Janusz Wojciechowski – jest zdeterminowana do wprowadzenia Europejskiego Zielonego \u0141adu. Podobnie najwi\u0119ksze stolice Europy zapowiadaj\u0105 zielon\u0105 regeneracj\u0119 gospodarki. Je\u015bli nast\u0105pi\u0105 jakie\u015b zmiany – to raczej w kierunku jeszcze szybszej transformacji energetycznej.<\/p>\n\n

Nikt w Europie nie b\u0119dzie umiera\u0107 za w\u0119giel. Od 2013 roku zu\u017cycie w\u0119gla w Unii Europejskiej spad\u0142o o ponad 40 proc. Nie tylko w Brukseli, Pary\u017cu, Sztokholmie czy w Kopenhadze, ale te\u017c cho\u0107by w Bratys\u0142awie my\u015bli si\u0119 ju\u017c o kolejnych krokach w polityce klimatycznej – czyli zeroemisyjnym transporcie i przemy\u015ble. Dzieje si\u0119 tak z prostego powodu – odej\u015bcie od w\u0119gla lub precyzyjne zaplanowanie tego procesu – wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw UE ma ju\u017c za sob\u0105. Minister \u015brodowiska w nowo powo\u0142anym rz\u0105dzie na S\u0142owacji chce zwi\u0119kszenia ambicji klimatycznych Unii na rok 2030. Dobrze Pa\u0144stwo przeczytali – nie w Szwecji, a na S\u0142owacji. Zamiast postulowanych przez Komisj\u0119 55 proc. redukcji emisji gaz\u00f3w cieplarnianych, Bratys\u0142awa postuluje redukcj\u0119 o 65 proc.<\/p>\n\n

Stanowisko s\u0142owackiego resortu \u015brodowiska jest odpowiedzialne, gdy\u017c taki cel jest bliski postulatom \u015brodowisk naukowych, konieczny dla utrzymania \u015bwiata na \u015bcie\u017cce ochrony klimatu wyznaczonej Porozumieniem Paryskim. Dodatkowo podej\u015bcie z otwart\u0105 przy\u0142bic\u0105 do problemu kryzysu klimatycznego ma r\u00f3wnie\u017c mocne uzasadnienie gospodarcze.  Du\u017co lepiej si\u0119 przygotowywa\u0107 na nowe trendy i czerpa\u0107 z nich gospodarcze korzy\u015bci, ni\u017c wiecznie nadrabia\u0107 i kupowa\u0107 technologie od tych, kt\u00f3rzy zainwestowali w nie wcze\u015bniej. Sama energetyka odnawialna mo\u017ce by\u0107 pot\u0119\u017cnym motorem rozwoju gospodarczego dla polskiego przemys\u0142u i gospodarki. Firma konsultingowa McKinsey & Company szacuje, \u017ce do 2030 roku jedna tylko ga\u0142\u0105\u017a zielonej energii – morska energetyka wiatrowa – mo\u017ce stworzy\u0107 w naszym kraju 77 tysi\u0119cy miejsc pracy[1]<\/sup><\/a>. Ale wymaga to jasnego sygna\u0142u ze strony rz\u0105dz\u0105cych, \u017ce obieramy kierunek na zielon\u0105 energi\u0119. McKinsey – tak jak cho\u0107by Mi\u0119dzynarodowa Agencja Energetyczna – doradza rz\u0105dom, by w dobie koronawirusa podejmowa\u0142y inwestycje w ochron\u0119 klimatu jako najlepsz\u0105 metod\u0119 budowania przysz\u0142ej odporno\u015bci gospodarki[2]<\/sup><\/a>. Je\u015bli rz\u0105dz\u0105cy pos\u0142uchaj\u0105 tych g\u0142os\u00f3w, do 2050 roku w europejski sektor energii odnawialnej mo\u017ce mo\u017ce dawa\u0107 zatrudnienie 2,7 milionom os\u00f3b (wobec 1,2 miliona obecnie)[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n

Je\u015bli dzisiaj – w kryzysie – \u017ale zainwestujemy pieni\u0105dze, mo\u017cemy to odczu\u0107 du\u017co bardziej dotkliwie ni\u017c odczuwali\u015bmy to do tej pory. W ostatnich latach brak reform w g\u00f3rnictwie i energetyce w\u0119glowej kamuflowa\u0142a m.in. bardzo dobra og\u00f3lna sytuacja gospodarcza i wysokie ceny w\u0119gla na \u015bwiatowych rynkach. Dzisiaj to ju\u017c pie\u015b\u0144 przesz\u0142o\u015bci. Ma\u0142o konkurencyjne ceny polskiego w\u0119gla ratuj\u0105 jeszcze sztywne kontrakty z energetyk\u0105 zawodow\u0105, kt\u00f3re sztucznie zawy\u017caj\u0105 ceny krajowego surowca. Udzia\u0142 w\u0119gla w produkcji energii elektrycznej w Polsce zaliczy\u0142 w 2019 roku poka\u017any spadek – o blisko 5 punkt\u00f3w procentowych – i wynosi obecnie nieca\u0142e 74 proc[4]<\/sup><\/a>. Najwy\u017csza pora spojrze\u0107 prawdzie w oczy i przyzna\u0107 otwarcie: odchodzimy szybko od w\u0119gla, ale nie zostawimy ludzi na lodzie. Ten sygna\u0142 musi pop\u0142yn\u0105\u0107 z najwy\u017cszych kr\u0119g\u00f3w rz\u0105dowych. Nowa energetyka i nowa gospodarka po koronawirusie powinny oferowa\u0107 ludziom stabilne miejsca pracy, z dobr\u0105 perspektyw\u0105 na przysz\u0142o\u015b\u0107. Aby tak si\u0119 sta\u0142o, \u015brodki publiczne musz\u0105 by\u0107 skierowane w bran\u017ce przysz\u0142o\u015bciowe takie jak: odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii, elektromobilno\u015b\u0107 czy poprawa efektywno\u015bci energetycznej. Bez ultimatum dla sektora energetycznego – albo b\u0119dziecie dzia\u0142a\u0107 zgodnie z porozumieniem klimatycznym, albo nie otrzymacie pa\u0144stwowej kropl\u00f3wki – uk\u0142adanka o nazwie polska energetyka si\u0119 rozsypie. A cen\u0119 za b\u0142\u0119dy polityk\u00f3w – jak zwykle – odczuj\u0105 najbardziej zwykli ludzie, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 w sektorze, a tak\u017ce my wszyscy, kt\u00f3rzy b\u0119dziemy p\u0142aci\u0107 za drog\u0105 i brudn\u0105 energi\u0119. Na takie b\u0142\u0119dy nas po prostu nie sta\u0107.<\/p>\n\n

Marek J\u00f3zefiak, rzecznik prasowy Greenpeace Polska<\/em><\/p>\n\n

\n\n

[1]<\/sup><\/a> McKinsey & Company, Raport: \u201eRozw\u00f3j morskiej energetyki wiatrowej w Polsce. Perspektywy i ocena wp\u0142ywu na lokaln\u0105 gospodark\u0119\u201d, 2016<\/p>\n\n

[2]<\/sup><\/a> McKinsey: \u201cAddressing climate change in a post-pandemic world\u201d, kwiecie\u0144 2020: https:\/\/www.mckinsey.com\/business-functions\/sustainability\/our-insights\/addressing-climate-change-in-a-post-pandemic-world<\/a>, Fatih Birol, IEA, marzec 2020: \u201cPut clean energy at the heart of stimulus plans to counter the coronavirus crisis\u201d: https:\/\/www.iea.org\/commentaries\/put-clean-energy-at-the-heart-of-stimulus-plans-to-counter-the-coronavirus-crisis<\/a><\/p>\n\n

[3]<\/sup><\/a> IRENA, luty 2020: https:\/\/www.irena.org\/publications\/2020\/Feb\/Measuring-the-socioeconomics-of-transition-Focus-on-jobs<\/a><\/p>\n\n

[4]<\/sup><\/a> Forum Energii, \u201cTransformacja energetyczna w Polsce. Edycja 2020\u201d, marzec 2020: https:\/\/www.forum-energii.eu\/pl\/analizy\/transformacja-2020?utm_source=twitter&utm_medium=post_11032020&utm_campaign=transformacja2020<\/a><\/p>\n\t\t\t\n\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\n \t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\tPodpisz: Chro\u0144my klimat, chro\u0144my ludzi!\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Podpisz petycj\u0119 o jak najszybsze odej\u015bcie Polski od spalania paliw kopalnych.<\/p>\n\t\t\t\t \n Dzia\u0142aj!\n <\/a>\n \t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/section>\n\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W odpowiedzi na kryzys wywo\u0142any przez pandemi\u0119 Covid-19 10 kraj\u00f3w wezwa\u0142o Uni\u0119 Europejsk\u0105 do wzmocnienia zielonych inwestycji. Hiszpania, W\u0142ochy, Portugalia, Szwecja, Dania, Finlandia, Niderlandy, Luksemburg, Austria i \u0141otwa wsp\u00f3lnie apeluj\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":4171,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[2],"tags":[6,18],"p4-page-type":[14],"class_list":["post-27848","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimat-energia","tag-klimat","tag-wegiel","p4-page-type-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27848"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30988,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27848\/revisions\/30988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27848"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=27848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}