{"id":28974,"date":"2020-07-26T16:45:00","date_gmt":"2020-07-26T14:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/?p=28974"},"modified":"2025-07-10T12:35:12","modified_gmt":"2025-07-10T10:35:12","slug":"lukasz-supergan-szlakiem-nieistniejacego-bialowieskiego-parku-narodowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/aktualnosci\/28974\/lukasz-supergan-szlakiem-nieistniejacego-bialowieskiego-parku-narodowego\/","title":{"rendered":"Mikroblog: \u0141ukasz Supergan szlakiem nieistniej\u0105cego Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
\u00a9 Max Zieli\u0144ski<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

\u0141ukasz Supergan, podr\u00f3\u017cnik i aktywista ekologiczny, wyrusza na wypraw\u0119 wzd\u0142u\u017c granicy Puszczy Bia\u0142owieskiej. Trasa wyniesie oko\u0142o 180 km, kt\u00f3re podr\u00f3\u017cnik pokona pieszo. W ten spos\u00f3b chce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na konieczno\u015b\u0107 nale\u017cytej ochrony starych las\u00f3w przed wycink\u0105 oraz zaapelowa\u0107 o to, by ca\u0142a Puszcza by\u0142a parkiem narodowym. Tutaj mo\u017cesz \u015bledzi\u0107 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 \u0141ukasza – codziennie b\u0119dziemy dodawa\u0107 otrzymane od \u0141ukasza materia\u0142y foto\/wideo i opis tego, co go spotyka na trasie. Tak \u017ce wracaj tu regularnie, by by\u0107 na bie\u017c\u0105co z samotn\u0105 wypraw\u0105 \u0141ukasza szlakiem nieistniej\u0105cego parku narodowego.
Przebyty dystans: ok. 182 km<\/strong><\/p>\n\n

31\/07\/2020 godz. 09:15<\/strong><\/h2>\n\n

Na szlak dooko\u0142a Puszczy Bia\u0142owieskiej wyrusza\u0142em, znaj\u0105c jej niewielkie fragmenty w obecnym parku narodowym oraz centralnej cz\u0119\u015bci tego lasu. By\u0142y to miejsca, w kt\u00f3rych prowadzi\u0142em kiedy\u015b analizy ro\u015blinno\u015bci. Tym razem m\u00f3j szlak po o kraw\u0119dzi Puszczy mia\u0142 obj\u0105\u0107 znacznie wi\u0119kszy teren.<\/p>\n\n

Ta w\u0119dr\u00f3wka pokaza\u0142am mi przede wszystkim, jak bardzo r\u00f3\u017cnorodna jest Puszcza i z jak wielu \u015brodowisk le\u015bnych si\u0119 sk\u0142ada. Fotografie przedstawiaj\u0105ce Puszcz\u0119, to cz\u0119sto zielone ciemne gr\u0105dy. Tymczasem puszcza to tak\u017ce podmokle olsy – labirynty podmok\u0142ych las\u00f3w, suche kompleksy sosnowe na p\u00f3\u0142nocy, pot\u0119\u017cne rozlewiska ma\u0142ych rzek na po\u0142udniu. To tak\u017ce \u015br\u00f3dle\u015bne \u0142\u0105ki powsta\u0142e w wyniku dzia\u0142ania cz\u0142owieka. Puszcza jest wi\u0119c bardziej mozaik\u0105 a nie jednorodnym lasem.<\/p>\n\n

\"\"
\u00a9 \u0141ukasz Supergan<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

Pokonuj\u0105c szlak dooko\u0142a Puszczy, zobaczy\u0142em, jak wiele drzewostan\u00f3w, cho\u0107 cz\u0119\u015bciowo zmienionych przez cz\u0142owieka, zachowa\u0142o sw\u00f3j naturalny charakter.<\/p>\n\n

R\u00f3wnie\u017c mapy, na kt\u00f3rych nawigowa\u0142em potwierdza\u0142y, \u017ce Puszcz\u0119 wype\u0142nia szachownica obszar\u00f3w, na kt\u00f3rych zachowa\u0142y si\u0119 stare drzewostany licz\u0105ce ponad 100, czasem ponad 150 lat, a zatem ukszta\u0142towane w okresie znikomej ich eksploatacji i zachowane do dzisiaj.<\/p>\n\n

Wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w na temat Puszczy by\u0142oby trudne bez d\u0142ugiego w niej pobytu i bada\u0144. St\u0105d moje trzy spotkania z osobami zajmuj\u0105cymi si\u0119 Puszcz\u0105 od r\u00f3\u017cnych stron. Ka\u017cde z nich wype\u0142nione by\u0142o dyskusj\u0105, a zebrane \u0142\u0105cznie u\u015bwiadomi\u0142y mi cztery rzeczy.<\/p>\n\n

\"\"
\u00a9 \u0141ukasz Supergan<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

Rozmowa z profesorem Rafa\u0142em Kowalczykiem<\/a>, dyrektorem Instytutu Bada\u0144 Ssak\u00f3w PAN, zako\u0144czy\u0142a si\u0119 konkluzj\u0105, \u017ce Puszcza to ostatni i najlepiej zachowany tego typu ekosystem w Europie. Wymaga ochrony, bo nie istnieje w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata bardziej naturalny nizinny kompleks le\u015bny. Nawet zmiany, wprowadzone przez gospodark\u0119 le\u015bn\u0105 ostatniego stulecia, nie zniszczy\u0142y bardzo jej charakteru.<\/p>\n\n

W tej samej rozmowie profesor Kowalczyk pokaza\u0142 mi, \u017ce Puszcza Bia\u0142owieska posiada, dzi\u0119ki swojej naturalno\u015bci, bardzo du\u017c\u0105 odporno\u015b\u0107 na zmiany oraz bardzo du\u017cy potencja\u0142 do regeneracji. Wida\u0107 to w miejscach, w kt\u00f3rych, pomimo intensywnej gospodarki le\u015bnej, bardzo szybko pojawiaj\u0105 si\u0119 naturalnie gatunki. Wygl\u0105da to tak, jakby zdrowy i silny organizm szybko zabli\u017ania\u0142 zadane mu rany. Wszystko, co trzeba zrobi\u0107 w celu jej ochrony, to wykorzysta\u0107 te zdolno\u015bci.<\/p>\n\n

\"\"
Wspania\u0142a \u015bciana lasu naturalnego
\u00a9 \u0141ukasz Supergan<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

Trzeci\u0105 rzecz u\u015bwiadomi\u0142a mi rozmowa z Gra\u017cyn\u0105 Chyr\u0105<\/a>, przewodniczk\u0105 po Puszczy: obecny obszar Parku Narodowego jest odwiedzany przez znaczn\u0105 liczb\u0119 go\u015bci, co oznacza, \u017ce ten ma\u0142y teren poddawany jest sporej presji. Rozszerzenie Parku Narodowego na ca\u0142\u0105 Puszcz\u0119, pomog\u0142oby rozproszy\u0107 ten ruch i da\u0107 wytchnienie miejscom, kt\u00f3re obecnie s\u0105 intensywnie ucz\u0119szczane. Potwierdzaj\u0105 to moje obserwacje: w ci\u0105gu tych 5 dni na p\u00f3\u0142nocnych i po\u0142udniowych rubie\u017cach Puszczy nie spotka\u0142em ani jednego pieszego turysty. W \u015brodku lata, w pe\u0142ni sezonu! By\u0142o to zdumiewaj\u0105ce, \u017ce rejon Bia\u0142owie\u017cy odwiedzaj\u0105 t\u0142umy, a ja, w\u0119druj\u0105c 5 dni, kilkana\u015bcie godzin na dob\u0119, spotka\u0142em oko\u0142o 25 rowerzyst\u00f3w i ani jednego piechura. Tymczasem miejsca na p\u00f3\u0142nocnym wschodzie i dalekim po\u0142udniu Puszczy okaza\u0142y si\u0119 pi\u0119kne i ciekawe.<\/p>\n\n

\"\"
P\u00f3\u0142noc Puszczy te\u017c jest pi\u0119kna i r\u00f3\u017cnorodna
\u00a9 \u0141ukasz Supergan<\/div><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n

Dochodzi do tego czynnik ekonomiczny. Gminy wok\u00f3\u0142 Puszczy borykaj\u0105 si\u0119 z odp\u0142ywem m\u0142odych ludzi, bezrobociem i s\u0142ab\u0105 infrastruktur\u0105. Gmina Bia\u0142owie\u017ca jest wyj\u0105tkiem za spraw\u0105 zatrzymuj\u0105cych si\u0119 tam turyst\u00f3w. Rozszerzenie Bia\u0142owieskiego Parku Narodowego mog\u0142oby da\u0107 nowy impuls do rozwoju miejscowo\u015bci na p\u00f3\u0142nocy i po\u0142udniu Puszczy, gdzie obecnie mieszka\u0144cy w zasadzie nie korzystaj\u0105 z jej s\u0105siedztwa.<\/p>\n\n

Czwart\u0105 rzecz pokaza\u0142 mi Adam Wajrak<\/a>, podczas naszej wizyty w rezerwacie Wysokie Bagno, pod Bia\u0142owie\u017c\u0105. To podmok\u0142y obszar, gdzie kilkana\u015bcie lat temu zaobserwowano obecno\u015b\u0107 kornika. Zak\u0142adano wtedy, \u017ce owad ten spowoduje kompletne zniszczenie drzewostanu i utrat\u0119 przedmiotu ochrony w rezerwacie. Kilkana\u015bcie lat min\u0119\u0142o – rezerwat pokrywa g\u0119sty las. Wida\u0107 w nim martwe \u015bwierki, ale w miejscach zwolnionych przez obumar\u0142e drzewa, pojawi\u0142o si\u0119 nowe pokolenie, z\u0142o\u017cone z m\u0142odych \u015bwierk\u00f3w, grab\u00f3w, d\u0119b\u00f3w i innych gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n

\"\"
Malutki Adam Wajrak przy wielkim wykrocie
\u00a9 \u0141ukasz Supergan<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

Dokona\u0142a si\u0119 wi\u0119c naturalna wymiana pokole\u0144, a rosn\u0105cy tam las nigdy nie utraci\u0142 swojej ci\u0105g\u0142o\u015bci, wbrew zwolennikom ingerencji w przyrod\u0119. Sam tak\u017ce obserwowa\u0142em wiele naturalnych odnowie\u0144 \u015bwierka na terenie ca\u0142ej Puszczy, gdzie m\u0142ode pokolenie drzew p\u0142ynnie zast\u0119puje stare. Nawi\u0105zuje to do stwierdzenia prof. Kowalczyka o zdolno\u015bci regeneracji Puszczy.<\/p>\n\n

Nie spe\u0142niaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c obawy os\u00f3b m\u00f3wi\u0105cych, \u017ce Puszcza bez naszej pomocy umrze. Biologia podpowiada zreszt\u0105, \u017ce w warunkach polskich las jest najbardziej stabilnym ekosystemem. Nie spe\u0142nia si\u0119 te\u017c obawa, \u017ce las potrzebuje nowych nasadze\u0144, gdy\u017c naturalne odnowienia sprzyjaj\u0105 gatunkom lokalnym i przystosowanym do miejscowych warunk\u00f3w. S\u0105 te\u017c najta\u0144sze.<\/p>\n\n

\"\"
Ro\u015bne nowe pokolenie \ud83d\ude42
\u00a9 \u0141ukasz Supergan<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

Puszcza nie wymaga wi\u0119c \u017cadnej naszej ingerencji, a jedynie ochrony naturalnych proces\u00f3w, kt\u00f3re odtwarzaj\u0105 jej zmienione fragmenty.

Te argumenty powinny by\u0107 jednoznaczn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 do obj\u0119cia ca\u0142ej Puszczy Bia\u0142owieskiej ochron\u0105 jako park narodowy. Taki krok ochroni ten wyj\u0105tkowy las, zachowa jego naturalny charakter i b\u0119dzie impulsem do rozwoju okolicznych gmin.

Puszcza \u017cyje, jest fantastycznie zielona i pi\u0119kna – do\u015bwiadczy\u0142em tego podczas 5-dniowej w\u0119dr\u00f3wki. Jedyne, czego potrzebuje, to umo\u017cliwienia jej naturalnej regeneracji i obj\u0119cia ochron\u0105 naturalnych proces\u00f3w, kt\u00f3re j\u0105 tworz\u0105. B\u0119dzie to najbardziej op\u0142acalny scenariusz – i dla nas, i dla przyrody.<\/p>\n\n

30\/07\/2020 godz. 20:35<\/strong><\/p>\n\n

Pi\u0105ty i ostatni dzie\u0144 tej w\u0119dr\u00f3wki by\u0142 chyba najprzyjemniejszy. Niekoniecznie dlatego, \u017ce ostatni, chocia\u017c rzeczywi\u015bcie do przej\u015bcia mia\u0142em ju\u017c tylko 23 km. Ta cz\u0119\u015b\u0107 Puszczy, w kt\u00f3r\u0105 wszed\u0142em poprzedniego wieczoru, by\u0142a chyba najbardziej r\u00f3\u017cnorodna ze wszystkich, jakie mija\u0142em. Mo\u017ce z wyj\u0105tkiem poranka pierwszego dnia w pobli\u017cu granicy bia\u0142oruskiej. W s\u0105siedztwie doliny rzeki Le\u015bnej rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 kilometry mokrade\u0142, dooko\u0142a nich olsy – zielone podmok\u0142e lasy, w wielu miejscach na po\u0142udniu Puszczy wci\u0105\u017c rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 naturalne, g\u0119ste drzewostany. Na tym obszarze wida\u0107 ca\u0142e bogactwo Puszczy i jej zr\u00f3\u017cnicowanie. Zgodnie z wytyczon\u0105 wcze\u015bniej tras\u0105 szed\u0142em szlakami i \u015bcie\u017ckami le\u015bnymi bardzo blisko granicy, niekiedy jej dotykaj\u0105c.<\/p>\n\n

\"\"
\u00a9 \u0141ukasz Supergan<\/div><\/figcaption><\/figure>\n\n

Ju\u017c w pobli\u017cu Bia\u0142owie\u017cy do\u0142\u0105czy\u0142 do mnie ostatni go\u015b\u0107 – Adam Wajrak. Znany zapewne wielu z was dziennikarz, autor, fotograf i przyrodnik zaoferowa\u0142 wsp\u00f3lny spacer w dziki zak\u0105tek Puszczy – rezerwat Wysokie Bagno. To niedu\u017cy, ale bardzo bogaty kompleks ols\u00f3w i mokrade\u0142.

Obecno\u015b\u0107 Adama jako przewodnika pozwoli\u0142a dostrzec kilka rzeczy. Pierwsza z nich – nieweso\u0142a – to spostrze\u017cenie, \u017ce Puszcza Bia\u0142owieska wysycha wraz z pojawiaj\u0105cymi si\u0119 w naszym kraju posuchami, wynikaj\u0105cymi z ma\u0142ej ilo\u015bci opad\u00f3w. W olsowych lasach Puszczy wody jest w tym roku rzeczywi\u015bcie bardzo ma\u0142o. Jednak druga obserwacja to fakt, \u017ce pomimo niesprzyjaj\u0105cych warunk\u00f3w naturalne puszcza\u0144skie lasy potrafi\u0105 zabli\u017ani\u0107 si\u0119 i regenerowa\u0107 bardzo dobrze w\u0142asnymi si\u0142ami. Wysokie Bagno to rejon, w kt\u00f3rym kilkana\u015bcie lat temu pojawi\u0142a si\u0119 gradacja kornika i w odniesieniu do kt\u00f3rego m\u00f3wiono, \u017ce interwencja pi\u0142 jest niezb\u0119dna. Teren ten pozostawiono jednak w spokoju, a cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwierk\u00f3w naturalnie zamar\u0142a. Obecnie obserwuje si\u0119 tutaj naturaln\u0105 wymian\u0119 lasu, kt\u00f3ry w \u017cadnym wypadku nie znikn\u0105\u0142, a jedynie zmieni\u0142 sw\u00f3j charakter na bardziej li\u015bciasty. M\u0142ode drzewa, w tym tak\u017ce \u015bwierki, odrodzi\u0142y si\u0119 naturalnie na zwolnionym miejscu. Wysokie Bagno jest wi\u0119c idealnym przyk\u0142adem na to, jak las pozostawiony sam sobie odradza si\u0119 i nie zamiera.<\/p>\n

<\/div>\n

Rozstali\u015bmy si\u0119 z Adamem na pocz\u0105tku Bia\u0142owie\u017cy, a dla mnie oznacza\u0142o to ju\u017c ostatnie kroki. 20 minut asfaltem dzieli\u0142o mnie od centrum, potem przej\u015bcie przez park i kr\u00f3tki odcinek drogi do bramy Parku Narodowego. Moi przyjaciele czekali ju\u017c na miejscu z aparatami fotograficznymi i u\u015bciskami d\u0142oni.<\/p>\n\n

Tak ko\u0144czy si\u0119 ta kr\u00f3tka, bardzo intensywna przygoda, ale nie ko\u0144czy si\u0119 moja praca na rzecz las\u00f3w. Na t\u0119 chwil\u0119 przyszed\u0142 czas na odpoczynek, a ju\u017c jutro chcia\u0142bym podzieli\u0107 si\u0119 z wami ostatni\u0105, szersz\u0105 refleksj\u0105, kt\u00f3ra wnikn\u0119\u0142a z tej wycieczki oraz ze spotka\u0144 i obserwacji podczas niej.<\/p>\n\n

\n