{"id":32479,"date":"2023-03-02T14:23:20","date_gmt":"2023-03-02T12:23:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/?p=32479"},"modified":"2025-04-09T18:29:30","modified_gmt":"2025-04-09T16:29:30","slug":"wisla-i-odra-ogromnie-zasolone-na-gornym-slasku-badania-greenpeace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/aktualnosci\/32479\/wisla-i-odra-ogromnie-zasolone-na-gornym-slasku-badania-greenpeace\/","title":{"rendered":"Wis\u0142a i Odra ogromnie zasolone na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku – badania Greenpeace<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n

Mija p\u00f3\u0142 roku, od kiedy premier Mateusz Morawiecki og\u0142osi\u0142 wyznaczenie przez Komend\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 Policji nagrody za pomoc w wykryciu os\u00f3b odpowiedzialnych za zanieczyszczenie Odry. Polskiemu rz\u0105dowi oraz instytucjom zajmuj\u0105cym si\u0119 ochron\u0105 \u015brodowiska nie uda\u0142o si\u0119 do tej pory znale\u017a\u0107 sprawc\u00f3w ekologicznej katastrofy. Tymczasem Greenpeace opublikowa\u0142 raport, w kt\u00f3rym ujawni\u0142 winnych – to sp\u00f3\u0142ki g\u00f3rnicze wydobywaj\u0105ce w\u0119giel kamienny na \u015al\u0105sku. Organizacja domaga si\u0119 przekazania nagrody na utworzenie Parku Narodowego w Dolinie Dolnej Odry oraz podj\u0119cie przez rz\u0105d natychmiastowych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re zapobiegn\u0105 kolejnej katastrofie – nie tylko w Odrze, ale i w Wi\u015ble.<\/strong><\/p>\n\n

\n
Pobierz raport<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n

Greenpeace opublikowa\u0142 dzi\u015b wyniki bada\u0144 jako\u015bci w\u00f3d z dorzecza dw\u00f3ch najwi\u0119kszych polskich rzek – Wis\u0142y i Odry, do kt\u00f3rych kopalnie zrzucaj\u0105 swoje \u015bcieki. Aktywistki i aktywi\u015bci Greenpeace wraz z naukowcami-chemikami pobrali i przebadali na terenie G\u00f3rnego \u015al\u0105ska pr\u00f3bki wody pod k\u0105tem ich zasolenia. Wyniki okaza\u0142y si\u0119 zatrwa\u017caj\u0105ce. W niekt\u00f3rych dop\u0142ywach Wis\u0142y i Odry zasolenie wody jest wy\u017csze ni\u017c w Ba\u0142tyku<\/strong>. To w\u0142a\u015bnie wysoka zawarto\u015b\u0107 soli w Odrze stanowi\u0142a po\u017cywk\u0119 do rozwoju toksycznych glon\u00f3w z gatunku Prymnesium parvum<\/em> (tzw. z\u0142otych alg), b\u0119d\u0105cych bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 masowego pomoru ryb. Z bada\u0144 przeprowadzonych przez Greenpeace wynika jednoznacznie, \u017ce pierwotn\u0105 przyczyn\u0105 ubieg\u0142orocznej katastrofy, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do zniszczenia odrza\u0144skiego ekosystemu, jest dzia\u0142alno\u015b\u0107 sp\u00f3\u0142ek g\u00f3rniczych na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku oraz spuszczanie przez nie st\u0119\u017conych roztwor\u00f3w soli z kopal\u0144 w\u0119gla kamiennego do dop\u0142yw\u00f3w Odry.<\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

– Zbadali\u015bmy dop\u0142ywy Odry i Wis\u0142y, do kt\u00f3rych trafiaj\u0105 \u015bcieki z kilku kopal\u0144 w\u0119gla kamiennego. St\u0119\u017cenie chlork\u00f3w i siarczan\u00f3w jest tam kilkadziesi\u0105t razy wy\u017csze od tego, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do katastrofy na Odrze. Je\u015bli nie zatrzyma si\u0119 zrzutu solanek, latem mo\u017ce doj\u015b\u0107 nie tylko do powt\u00f3rki katastrofy na Odrze, ale tak\u017ce na Wi\u015ble. Z naszych bada\u0144 wynika jednoznacznie, \u017ce \u015bcieki, kt\u00f3re s\u0105 spuszczane przez kopalnie do dop\u0142yw\u00f3w Wis\u0142y, s\u0105 jeszcze bardziej zasolone, ni\u017c te, kt\u00f3re trafiaj\u0105 do dop\u0142yw\u00f3w Odry<\/em> – komentuje dr hab. Leszek Pazderski, ekspert Greenpeace ds. polityki ekologicznej.<\/p>\n\n

Wed\u0142ug naukowc\u00f3w ryzyko kolejnej katastrofy b\u0119dzie najwi\u0119ksze, gdy pojawi\u0105 si\u0119 wy\u017csze temperatury w lecie, a poziom wody si\u0119 obni\u017cy. Co gorsza, je\u015bli z\u0142ote algi znalaz\u0142y si\u0119 tak\u017ce w dorzeczu Wis\u0142y, scenariusz katastrofy ekologicznej mo\u017ce si\u0119 powt\u00f3rzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przypadku tej najwi\u0119kszej polskiej rzeki. To w\u0142a\u015bnie \u015bcieki kopalniane, kt\u00f3re trafiaj\u0105 do Wis\u0142y, okaza\u0142y si\u0119 najbardziej zasolone ze wszystkich pr\u00f3bek przebadanych przez Greenpeace. Wis\u0142a, dop\u0142ywaj\u0105c do G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, jest czyst\u0105 g\u00f3rsk\u0105 rzek\u0105, a opuszcza go, po 25-krotnym wzro\u015bcie zasolenia, jako zanieczyszczony \u015bciek.<\/strong><\/p>\n\n

– Problem zasolenia rzek w Polsce, w tym Odry i Wis\u0142y, jest lekcewa\u017cony przez instytucje pa\u0144stwowe. Publicznie dost\u0119pne pomiary wykonane przez G\u0142\u00f3wny Inspektorat Ochrony \u015arodowiska s\u0105 zbie\u017cne z wynikami naszych bada\u0144 lub nawet wy\u017csze. GIO\u015a nie podj\u0105\u0142 jednak \u017cadnych krok\u00f3w maj\u0105cych na celu ochron\u0119 obu najwi\u0119kszych rzek w Polsce przed ekologiczn\u0105 katastrof\u0105. Sytuacj\u0119 pogarsza fakt, \u017ce Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska pomog\u0142o sp\u00f3\u0142kom g\u00f3rniczym obej\u015b\u0107 prawo i to na masow\u0105 skal\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kopal\u0144 w\u0119gla kamiennego funkcjonuje bez wymaganej prawem oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Oznacza to, \u017ce nigdy nie zbadano wp\u0142ywu wydobycia na przyrod\u0119 i mieszka\u0144c\u00f3w<\/em> – dodaje Anna Meres, koordynatorka kampanii klimatycznych w Greenpeace.<\/p>\n\n

W 2021 r. Fundacja Greenpeace wykry\u0142a<\/a>, \u017ce co najmniej 9 polskich kopal\u0144 w\u0119gla kamiennego otrzyma\u0142o w ostatnich latach 16 zezwole\u0144 na wydobycie w\u0119gla bez wymaganej prawem oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Greenpeace podj\u0105\u0142 kroki prawne, w kt\u00f3rych domaga si\u0119 wstrzymania pozwole\u0144, do czasu a\u017c sp\u00f3\u0142ki g\u00f3rnicze zbadaj\u0105 sw\u00f3j wp\u0142yw na \u015brodowisko. W wyniku presji spo\u0142ecznej sp\u00f3\u0142ka Polska Grupa G\u00f3rnicza, do kt\u00f3rej nale\u017cy wi\u0119kszo\u015b\u0107 kopal\u0144, zdecydowa\u0142a si\u0119 na przeprowadzenie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Greenpeace b\u0119dzie stron\u0105 tych post\u0119powa\u0144 i b\u0119dzie odnosi\u0142 si\u0119  m.in. do kwestii zwi\u0105zanych z wp\u0142ywem wydobycia w\u0119gla na \u015brodowisko wodne. <\/p>\n\n

Organizacja domaga si\u0119:<\/p>\n\n