{"id":34802,"date":"2024-07-01T12:09:00","date_gmt":"2024-07-01T10:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/?p=34802"},"modified":"2024-07-01T14:23:04","modified_gmt":"2024-07-01T12:23:04","slug":"turow-weglowa-fuszerka-za-43-mld-finansujemy-energetyczna-fikcje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/aktualnosci\/34802\/turow-weglowa-fuszerka-za-43-mld-finansujemy-energetyczna-fikcje\/","title":{"rendered":"Tur\u00f3w: w\u0119glowa fuszerka za 4,3 mld. Finansujemy energetyczn\u0105 fikcj\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Mia\u0142 by\u0107 chlub\u0105 polskiej energetyki\u2026 w\u0119glowej. Tak, w czasach odchodzenia od paliw kopalnych i realizacji cel\u00f3w klimatycznych zawartych w Porozumieniu Paryskim. Kolejne rz\u0105dy, najpierw PO, potem PiS twardo stawia\u0142y na w\u0119giel brunatny. Najnowocze\u015bniejsza w Europie jednostka energetyczna na to paliwo przesz\u0142o\u015bci, blok nr 7 elektrowni Tur\u00f3w, kosztowa\u0142a 4,3 mld z\u0142otych. Oddano j\u0105 do u\u017cytku wiosn\u0105 2021 roku. Od tamtej pory na skutek cz\u0119stych awarii i koniecznych napraw nowy blok nie dzia\u0142a\u0142 w og\u00f3le przez \u0142\u0105cznie oko\u0142o 1 rok i 4 miesi\u0105ce. A z pe\u0142n\u0105 moc\u0105 pracowa\u0142 \u0142\u0105cznie zaledwie rok.\u00a0<\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Greenpeace sprawdzi\u0142 godzina po godzinie, jak blok 7 funkcjonowa\u0142 pomi\u0119dzy wiosn\u0105 2021 a wiosn\u0105 2024 roku. Dane te s\u0105 og\u00f3lnodost\u0119pne. I przera\u017caj\u0105ce. Jeszcze w 2022 roku, po pierwszych wskazaniach, \u017ce nowy blok nie dzia\u0142a, Greenpeace z\u0142o\u017cy\u0142y do NIK wniosek o kontrol\u0119 i zbadanie przyczyn awarii oraz skutk\u00f3w finansowych. Niestety, jak dot\u0105d NIK nie podj\u0105\u0142 sprawy.\u00a0<\/p>\n\n

Zarz\u0105dzaj\u0105ca zespo\u0142em kopalni odkrywkowej w\u0119gla brunatnego i elektrowni Tur\u00f3w sp\u00f3\u0142ka PGE G\u00f3rnictwo i Energetyka Konwencjonalna (PGE GiEK), stoj\u0105ca twardo na stra\u017cy polskiego skansenu energetycznego (na polecenie kolejnych rz\u0105d\u00f3w), odk\u0105d tylko zacz\u0119\u0142y si\u0119 problemy z nowym blokiem promuje elektrowni\u0119 Tur\u00f3w i s\u0105siaduj\u0105c\u0105 z ni\u0105 kopalni\u0119 w\u0119gla brunatnego jako podpor\u0119 naszego bezpiecze\u0144stwa energetycznego, generuj\u0105c\u0105, wedle podawanych przez siebie statystyk, do 7 procent polskiej energii elektrycznej i zasilaj\u0105cej ponad 3 miliony gospodarstw domowych. Tymczasem jak wynika z raportu sp\u00f3\u0142ki PGE S.A. za I kwarta\u0142 2024 roku produkcja energii elektrycznej netto w elektrowni Tur\u00f3w spad\u0142a o 30 proc. w stosunku do analogicznego okresu w 2023 roku. W samym 2023 roku produkcja energii elektrycznej z w\u0119gla brunatnego spad\u0142a o 25 proc. rok do roku. <\/p>\n\n

Niestabilna praca nowego bloku oraz wygaszanie starych jednostek stawia pod znakiem zapytania przysz\u0142o\u015b\u0107 kopalni i elektrowni Tur\u00f3w i co za tym idzie przysz\u0142o\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w regionu turoszowskiego, bo ju\u017c niebawem feralny blok stanie si\u0119 jedynym w tamtejszej elektrowni. Oczywi\u015bcie, gdyby w Polsce realizowano racjonaln\u0105 polityk\u0119 energetyczn\u0105, prowadz\u0105c transformacj\u0119 zgodnie z mi\u0119dzynarodowymi zobowi\u0105zaniami i, przede wszystkim, trendami rynkowymi, nad Turowem ju\u017c dawno nie powinno by\u0107 znaku zapytania. Nie oszukuj\u0105cy lokalnych spo\u0142eczno\u015bci i og\u00f3\u0142u Polak\u00f3w i Polek rz\u0105d powinien ju\u017c dawno zacz\u0105\u0107 prowadzi\u0107 polityk\u0119 fakt\u00f3w i og\u0142osi\u0107, \u017ce funkcjonowanie kompleksu Tur\u00f3w do 2044 roku to mrzonka. Region nie straci\u0142by wtedy mo\u017cliwo\u015bci si\u0119gni\u0119cia po unijne \u015brodki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. W\u015br\u00f3d zatwierdzonych w 2022 roku przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 plan\u00f3w sprawiedliwej transformacji polskich region\u00f3w g\u00f3rniczych nie by\u0142o regionu turoszowskiego. A m\u00f3wimy o pomocy o warto\u015bci 17,5 miliard\u00f3w euro, kt\u00f3ra zosta\u0142a przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 zaplanowana w\u0142a\u015bnie po to, aby pom\u00f3c najbardziej nara\u017conym na negatywne skutki transformacji regionom w Europie. Polska by\u0142a najwi\u0119kszym beneficjentem tego pomys\u0142u i otrzyma\u0142a 3,5 miliarda euro, czyli 15 miliard\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n\n

Tymczasem nic nie zapowiada zmiany prowadzonej do tej pory polityki wobec Turowa. Od sze\u015bciu miesi\u0119cy rz\u0105d Donalda Tuska idzie \u015bladami swoich poprzednik\u00f3w. A terminy wy\u0142\u0105czenia starych blok\u00f3w w\u0119glowych w Turowie zbli\u017caj\u0105 si\u0119 nieub\u0142aganie. A\u017c cztery z siedmiu dzia\u0142aj\u0105cych tam jednostek powinny zosta\u0107 wygaszone ju\u017c w 2025 roku. Ko\u0144czy im si\u0119 wtedy gwarantowane finansowanie z tzw. rynku mocy. Brak tych kontrakt\u00f3w oznacza utrat\u0119 rentowno\u015bci dzia\u0142aj\u0105cych blok\u00f3w. Rz\u0105dowi uda\u0142o si\u0119 jednak uzyska\u0107 od Rady UE derogacj\u0119, pozwalaj\u0105c\u0105 przed\u0142u\u017cy\u0107 kontrakty z rynku mocy o trzy lata. Kolejne trzy bloki, wybudowane po roku 2000, tak\u017ce strac\u0105 rentowno\u015b\u0107 w 2028 roku. Rada UE, zezwalaj\u0105c na wyd\u0142u\u017cenie kontrakt\u00f3w o trzy lata, zapowiedzia\u0142a, \u017ce wi\u0119cej takich derogacji nie udzieli.<\/p>\n\n

W Turowie zostanie potem ju\u017c tylko awaryjny blok 7, kt\u00f3ry – pracuj\u0105c czy nie – ma zapewnione finansowanie z rynku mocy do 2035 roku. Po tym czasie ostatni blok zostanie zamkni\u0119ty. Jaka wi\u0119c przysz\u0142o\u015b\u0107 czeka poblisk\u0105 odkrywk\u0119, kt\u00f3rej funkcjonowanie jest \u015bci\u015ble po\u0142\u0105czone z elektrowni\u0105? Rz\u0105d i PGE GiEK utrzymuj\u0105, \u017ce kopalnia dzia\u0142a\u0107 b\u0119dzie a\u017c do 2044 roku. Ta data widnieje w wydanej przez Ministerstwo Klimatu koncesji j, uprawniaj\u0105cej do prowadzenia wydobycia. Jednak bior\u0105c pod uwag\u0119 tempo wygaszania starych blok\u00f3w oraz awaryjno\u015b\u0107 nowego jest wysoce prawdopodobne, \u017ce kopalnia zostanie zamkni\u0119ta jeszcze przed 2035 rokiem, Zapotrzebowania na w\u0119giel zwyczajnie nie b\u0119dzie. Spraw\u0119 komplikuj\u0105 tak\u017ce liczne post\u0119powania s\u0105dowe, kt\u00f3re mog\u0105 doprowadzi\u0107 do tego, \u017ce PGE GiEK utraci mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego wydobycia w Turowie. Obecnie takich post\u0119powa\u0144 toczy si\u0119 kilkana\u015bcie, a w marcu na wniosek m.in. fundacji Greenpeace Polska i Frank Bold, Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny uchyli\u0142 wa\u017cno\u015b\u0107 dokumentu uprawniaj\u0105cego do wydania koncesji. Sprawa zostanie rozpatrzona przez Naczelny S\u0105d Administracyjny. Je\u015bli podtrzyma on orzeczenie s\u0105du ni\u017cszej instancji\u00a0 PGE GiEK najprawdopodobniej straci koncesj\u0119 na wydobycie. Trzymanie si\u0119 absurdalnych deklaracji, \u017ce w Turowie b\u0119dzie \u201cbusiness as usual\u201d grozi zapa\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 ca\u0142ego regionu turoszowskiego i nara\u017ca g\u00f3rnik\u00f3w na gwa\u0142town\u0105 utrat\u0119 miejsc pracy. \u00a0\u00a0<\/p>\n\n

Koszty produkcji energii z OZE nieustannie spadaj\u0105. Ka\u017cdego miesi\u0105ca polska energetyka ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych bije rekordy generacji. Udawanie, \u017ce kopalnia i elektrownia Tur\u00f3w b\u0119d\u0105 mia\u0142y jakikolwiek sens po 2035 roku jest zwyczajnie nieodpowiedzialne.\u00a0 Zamiast sprawiedliwej, planowej transformacji energetycznej z wykorzystaniem funduszy unijnych, regionowi grozi niekontrolowany upadek. Gwa\u0142towne za\u0142amanie lokalnej gospodarki poskutkuje kryzysem spo\u0142ecznym i ekonomicznym. Mo\u017cna tego wszystkiego unikn\u0105\u0107. A r\u00f3wnocze\u015bnie zadba\u0107 o realizacj\u0119 zobowi\u0105za\u0144 z Porozumienia Paryskiego. Wystarczy przesta\u0107 finansowa\u0107 w\u0119glow\u0105 fikcj\u0119 i zacz\u0105\u0107 prac\u0119 nad woln\u0105 od paliw kopalnych przysz\u0142o\u015bci\u0105.\u00a0<\/p>\n

<\/section><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mia\u0142 by\u0107 chlub\u0105 polskiej energetyki\u2026 w\u0119glowej. Tak, rz\u0105d PiS postanowi\u0142 wyda\u0107 4,3 mld z\u0142otych na nowy blok w Turowie. W ci\u0105gu trzech lat nie dzia\u0142a\u0142 \u0142\u0105cznie ponad rok. <\/p>\n","protected":false},"author":66,"featured_media":27779,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/03\/9fe2e033-gp0sto4ok_medium_res.jpg","p4_og_image_id":"27779","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[33,2],"tags":[6,25,110],"p4-page-type":[14],"class_list":["post-34802","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-greenpeace","category-klimat-energia","tag-klimat","tag-paliwakopalne","tag-turow","p4-page-type-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/66"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34802"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34836,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34802\/revisions\/34836"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27779"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34802"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=34802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}