{"id":4532,"date":"2020-01-09T22:37:00","date_gmt":"2020-01-09T20:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/?p=4532"},"modified":"2025-07-10T12:35:25","modified_gmt":"2025-07-10T10:35:25","slug":"katastrofalne-pozary-w-australii-to-kolejne-poklosie-kryzysu-klimatycznego-oto-fakty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/aktualnosci\/4532\/katastrofalne-pozary-w-australii-to-kolejne-poklosie-kryzysu-klimatycznego-oto-fakty\/","title":{"rendered":"Katastrofalne po\u017cary w Australii to kolejne pok\u0142osie kryzysu klimatycznego \u2013 oto fakty"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Obrazy jak z apokalipsy pokazuj\u0105 skal\u0119 zniszcze\u0144 wywo\u0142anych przez po\u017cary szalej\u0105ce w Australii: ofiary \u015bmiertelne i tysi\u0105ce ludzi zmuszonych opu\u015bci\u0107 swoje domy, miliony hektar\u00f3w ziemi strawione przez ogie\u0144 i zwierz\u0119ta gin\u0105ce w p\u0142omieniach. Ale jak\u0105 rol\u0119 w tej tragedii odegra\u0142 kryzys klimatyczny i jakie dzia\u0142ania zaradcze s\u0105 podejmowane, aby zapobiec takim kl\u0119skom?<\/h4>\n\n<p>Australia stoi w obliczu po\u017car\u00f3w o niespotykanej wcze\u015bniej skali, w kt\u00f3rych jak dot\u0105d \u017cycie straci\u0142o co najmniej 25 os\u00f3b. Po\u017cary buszu pozbawiaj\u0105 ludzi dachu nad g\u0142ow\u0105 i dziesi\u0105tkuj\u0105 populacje zwierz\u0105t, w tym koali &#8211; jednego z symboli Australii.<\/p>\n\n<p>Ka\u017cdego dnia pojawiaj\u0105 si\u0119 <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/blogs.scientificamerican.com\/observations\/australias-angry-summer-this-is-what-climate-change-looks-like\/\" target=\"_blank\">kolejne dowody<\/a> na to, \u017ce <strong>to kryzys klimatyczny nap\u0119dza t\u0119 katastrof\u0119<\/strong>, a tym samym ogromne cierpienie ludzi i dewastacj\u0119 \u015brodowiska. Oto fakty dotycz\u0105ce po\u017car\u00f3w i podejmowanych dzia\u0142a\u0144, maj\u0105cych im przeciwdzia\u0142a\u0107.<\/p>\n<div data-render=\"planet4-blocks\/gallery\" data-attributes=\"{&quot;attributes&quot;:{&quot;gallery_block_style&quot;:0,&quot;gallery_block_title&quot;:&quot;&quot;,&quot;gallery_block_description&quot;:&quot;&quot;,&quot;multiple_image&quot;:&quot;&quot;,&quot;gallery_block_focus_points&quot;:&quot;&quot;,&quot;image_data&quot;:[],&quot;images&quot;:[]}}\"><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Kt\u00f3re regiony s\u0105 dotkni\u0119te po\u017carami?<\/strong><\/h2>\n\n<p>Prawie wszystkie. Najbardziej jednak ucierpia\u0142a Nowa Po\u0142udniowa Walia, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na g\u0119sto zaludnione tereny wok\u00f3\u0142 Sydney i stolicy kraju, Canberry.&nbsp;Powa\u017cnie ucierpia\u0142a r\u00f3wnie\u017c Victoria (stan po\u0142o\u017cony na po\u0142udniu kraju, ze stolic\u0105 w Melbourne). Zdj\u0119cia ludzi czekaj\u0105cych na ratownik\u00f3w na pla\u017cy otoczonej ze wszystkich stron przez ogie\u0144 pochodz\u0105 w\u0142a\u015bnie ze wschodniego wybrze\u017ca tego stanu.<\/p>\n\n<p>Po\u017cary trapi\u0105 r\u00f3wnie\u017c stany Queensland (na p\u00f3\u0142noc od Nowej Po\u0142udniowej Walii, wi\u0119ksze miasta to Brisbane i Cairns) oraz Australi\u0119 Zachodni\u0105 i Australi\u0119 Po\u0142udniow\u0105.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jakie zniszczenia spowodowa\u0142y po\u017cary?<\/strong><\/h2>\n\n<p><strong>Liczba ofiar \u015bmiertelnych wynosi obecnie 25 os\u00f3b i wci\u0105\u017c ro\u015bnie<\/strong>, do tego dochodz\u0105 dziesi\u0105tki zaginionych. W samej Nowej Po\u0142udniowej Walii zniszczeniu uleg\u0142o ponad 1500 dom\u00f3w.<\/p>\n\n<p>Media donosz\u0105, \u017ce <strong>ogie\u0144 dotychczas strawi\u0142 10,7 milion\u00f3w hektar\u00f3w l\u0105du<\/strong>, to jest obszar wielko\u015bci Portugalii lub niemal jednej trzeciej powierzchni Polski. Dla por\u00f3wnania, ogromne po\u017cary Amazonii z 2019 roku poch\u0142on\u0119\u0142y 900 tysi\u0119cy hektar\u00f3w ha, a po\u017cary w Kalifornii blisko 800 tysi\u0119cy hektar\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Ekolodzy z Uniwersytetu w Sydney szacuj\u0105, \u017ce <strong>zgin\u0119\u0142o oko\u0142o miliard zwierz\u0105t<\/strong>, w tym m.in. tysi\u0105ce koali, kt\u00f3re nie poruszaj\u0105 si\u0119 wystarczaj\u0105co szybko, by uciec przed ogniem. Po\u017cary to tak\u017ce dramat dla wielu gatunk\u00f3w endemicznych &#8211; czyli takich, kt\u00f3re spotka\u0107 mo\u017cna wy\u0142\u0105cznie w Australii. Naukowcy boj\u0105 si\u0119, \u017ce dla niekt\u00f3rych z nich obecna skala po\u017car\u00f3w mo\u017ce oznacza\u0107 zag\u0142ad\u0119 dla ca\u0142ego gatunku.<\/p>\n<div data-render=\"planet4-blocks\/gallery\" data-attributes=\"{&quot;attributes&quot;:{&quot;gallery_block_style&quot;:0,&quot;gallery_block_title&quot;:&quot;&quot;,&quot;gallery_block_description&quot;:&quot;&quot;,&quot;multiple_image&quot;:&quot;&quot;,&quot;gallery_block_focus_points&quot;:&quot;&quot;,&quot;image_data&quot;:[],&quot;images&quot;:[]}}\"><\/div>\n<p>Codzienno\u015bci\u0105 sta\u0142o si\u0119 to, \u017ce jako\u015b\u0107 powietrza w Sydney i Brisbane przekracza dopuszczalne normy zanieczyszczenia, co prowadzi do problem\u00f3w z oddychaniem u dzieci, os\u00f3b starszych i cierpi\u0105cych na schorzenia takie jak astma.<\/p>\n\n<p>Zanieczyszczenie powietrza dotar\u0142o nawet do s\u0105siedniej Nowej Zelandii, oddalonej o kilka tysi\u0119cy kilometr\u00f3w od \u017ar\u00f3d\u0142a dymu. Tamtejsze <a href=\"https:\/\/edition.cnn.com\/2020\/01\/02\/australia\/new-zealand-glaciers-australia-bushfire-intl-scli\/index.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"lodowce zabarwi\u0142y si\u0119 na \u017c\u00f3\u0142to (opens in a new tab)\">lodowce zabarwi\u0142y si\u0119 na \u017c\u00f3\u0142to<\/a> od py\u0142u pochodz\u0105cego z australijskich po\u017car\u00f3w.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Co jest przyczyn\u0105 po\u017car\u00f3w? Czy po\u017cary w Australii s\u0105 czym\u015b nowym?<\/strong><\/h2>\n\n<p><strong>Skali tej tragedii winne s\u0105 dotkliwa i d\u0142ugotrwa\u0142a susza oraz rekordowe fale upa\u0142\u00f3w.<\/strong> Po\u0142udniowo-wschodnia Australia, kt\u00f3ra najdotkliwiej do\u015bwiadcza teraz po\u017car\u00f3w, to jednocze\u015bnie obszar dotkni\u0119ty najgorsz\u0105 susz\u0105 w historii pomiar\u00f3w. Na wielu p\u0142on\u0105cych obecnie terenach okres od stycznia do sierpnia 2019 roku by\u0142 rekordowo suchy. Australijscy meteorolodzy w listopadzie og\u0142osili, \u017ce po raz pierwszy w historii przez jeden pe\u0142en dzie\u0144 w ca\u0142ej kontynentalnej Australii nie spad\u0142a nawet kropla deszczu.<\/p>\n\n<p>Temperatury gwa\u0142townie rosn\u0105, w po\u0142owie grudnia 2019 bij\u0105 rekordy i dalej rosn\u0105 z pocz\u0105tkiem 2020 roku. <strong>Temperatury na terenach dotkni\u0119tych kataklizmem oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 45\u00b0C. Przedmie\u015bcie Sydney by\u0142o najgor\u0119tszym miejscem w kraju, termometry pokaza\u0142y tam 48,9\u00b0C.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n<p>W Australii rzeczywi\u015bcie wyst\u0119puje sezon po\u017car\u00f3w buszu, jednak w wyniku zmian klimatycznych okres ten co roku zaczyna si\u0119 coraz wcze\u015bniej, trwa d\u0142u\u017cej i niesie ze sob\u0105 coraz bardziej dotkliwe i nieprzewidywalne skutki. Ponadto, warunki pogodowe zmieniaj\u0105cego si\u0119 klimatu utrudniaj\u0105 walk\u0119 z ogniem.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jakie dzia\u0142ania podejmuje rz\u0105d w obliczu katastrofy?<\/strong><\/h2>\n\n<p>Do walki z \u017cywio\u0142em i ewakuacji ludno\u015bci zmobilizowano wojsko. Dzia\u0142a\u0144 na tak\u0105 skal\u0119 nie podejmowano od czas\u00f3w II wojny \u015bwiatowej. Jednocze\u015bnie premier Australii, Scott Morrison, by\u0142 krytykowany ze wzgl\u0119du na nieadekwatn\u0105 reakcj\u0119 na po\u017cary i komentarze bagatelizuj\u0105ce rol\u0119 kryzysu klimatycznego. Wypominano mu te\u017c, \u017ce w grudniu, gdy po\u017cary si\u0119 nasili\u0142y, przebywa\u0142 na wakacjach na Hawajach.<\/p>\n\n<p>Mieszka\u0144cy Australii przyst\u0105pili do akcji, oferuj\u0105c zakwaterowanie, lekarstwa i jedzenie rodakom dotkni\u0119tym po\u017carami. Stra\u017cacy &#8211; z kt\u00f3rych wielu to wolontariusze &#8211; niestrudzenie pracuj\u0105, gasz\u0105c po\u017cary i chroni\u0105c ludzi oraz ich dobytek.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Co robi australijski rz\u0105d w obliczu kryzysu klimatycznego?<\/strong><\/h2>\n\n<p>Niezbyt wiele. W 2019 roku Australia by\u0142a drugim co do wielko\u015bci eksporterem w\u0119gla na \u015bwiecie. W\u0119giel to jeden z g\u0142\u00f3wnych czynnik\u00f3w nap\u0119dzaj\u0105cych zmiany klimatu, a te z kolei przyczyniaj\u0105 si\u0119 do coraz dotkliwszych po\u017car\u00f3w. Emisje gaz\u00f3w cieplarnianych Australii przez ostatnie 4 lata ros\u0142y, a rz\u0105d nie przedstawi\u0142 \u017cadnego wiarygodnego planu odwr\u00f3cenia tej tendencji. Co gorsza, Morrison przez d\u0142ugi czas negowa\u0142 wiarygodno\u015b\u0107 argument\u00f3w, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y warunki pogodowe sprzyjaj\u0105ce po\u017carom ze zmian\u0105 klimatu.<\/p>\n\n<p><strong>Rz\u0105d australijski musi teraz nie tylko poradzi\u0107 sobie ze zniszczeniami po kl\u0119sce \u017cywio\u0142owej, ale r\u00f3wnie\u017c podj\u0105\u0107 powa\u017cne dzia\u0142ania w celu ograniczenia emisji <\/strong>tak, aby ograniczy\u0107 wp\u0142yw kryzysu klimatycznego na \u017cycie w\u0142asnych obywateli i innych ludzi na \u015bwiecie.<\/p>\n\n<p>Rz\u0105dy na ca\u0142ym \u015bwiecie musz\u0105 dostrzec powi\u0105zanie mi\u0119dzy katastrof\u0105 naturaln\u0105 w Australii a globalnym kryzysem klimatycznym. Jedynie ograniczenie spalania paliw kopalnych <span style=\"text-decoration: underline;\">na ca\u0142ym \u015bwiecie<\/span>, w tym w Polsce, mo\u017ce zapobiec katastrofalnym skutkom podnoszenia si\u0119 \u015bredniej globalnej temperatury.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co mo\u017cna zrobi\u0107?<\/h2>\n\n<p>Kryzys klimatyczny sprawia, \u017ce katastrofy naturalne, takie jak po\u017cary w Australii, b\u0119d\u0105 coraz dotkliwsze. Dlatego tak wa\u017cne jest, \u017ceby ca\u0142y \u015bwiat odchodzi\u0142 od spalania paliw kopalnych i rozwija\u0142 odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii. Je\u015bli chcesz pom\u00f3c dora\u017anie, w internecie znajdziesz wiele zbi\u00f3rek na rzecz pomocy ofiarom ludzkim i nie-ludzkim po\u017car\u00f3w. <\/p>\n\n<p class=\"has-background has-large-font-size has-inch-worm-background-color\"><strong>Je\u015bli jednak nie chcesz, by takie katastrofy powtarza\u0142y si\u0119 w tej lub wi\u0119kszej skali w przysz\u0142o\u015bci i niekoniecznie w Australii, kluczowe s\u0105 pilne dzia\u0142ania systemowe na rzecz szybkiego odej\u015bcia od spalania paliw kopalnych.  Zaapeluj o to do premiera Australii tu: <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (opens in a new tab)\" href=\"https:\/\/act.gp\/ash\" target=\"_blank\">https:\/\/act.gp\/ash<\/a> a do premiera Morawieckiego tu: <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"http:\/\/obroncyklimatu.pl  (opens in a new tab)\" href=\"http:\/\/obroncyklimatu.pl\" target=\"_blank\">http:\/\/obroncyklimatu.pl<\/a><\/strong><\/p>\n\t\t\t<section\n\t\t\tclass=\"boxout  \"\n\t\t\t\n\t\t>\n\t\t\t<a\n\t\t\t\tdata-ga-category=\"Take Action Boxout\"\n\t\t\t\tdata-ga-action=\"Image\"\n\t\t\t\tdata-ga-label=\"n\/a\"\n\t\t\t\tclass=\"cover-card-overlay\"\n\t\t\t\thref=\"http:\/\/obroncyklimatu.pl\" target=\"_blank\"\n\t\t\t><\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<img\n\t\t\t\t\t\tsrc=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-1024x683.jpg\"\n\t\t\t\t\t\tsrcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-2048x1366.jpg 2048w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-510x340.jpg 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/2f930d71-gp0stuexw_pressmedia-e1578608998272.jpg 1200w\"\n\t\t\t\t\t\tsizes=\"(min-width: 1000px) 358px, (min-width: 780px) 313px, 88px\"\n\t\t\t\t\t\talt=\"\" title=\"\"\n\t\t\t\t\/>\n            \t\t\t<div class=\"boxout-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a\n\t\t\t\t\t\tclass=\"boxout-heading medium\"\n\t\t\t\t\t\tdata-ga-category=\"Take Action Boxout\"\n\t\t\t\t\t\tdata-ga-action=\"Title\"\n\t\t\t\t\t\tdata-ga-label=\"n\/a\"\n\t\t\t\t\t\thref=\"http:\/\/obroncyklimatu.pl\"\n\t\t\t\t\t\ttarget=\"_blank\"\n\t\t\t\t\t>\n\t\t\t\t\t\tZaapeluj do polskiego rz\u0105du o pilne dzia\u0142anie dla ochrony klimatu!\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"boxout-excerpt\">Polska, tak jak inne kraje, musi jak najszybciej odej\u015b\u0107 od spalana paliw kopalnych. Zosta\u0142o na to tylko 10 lat!<\/p>\n\t\t\t\t                                    <a\n                        class=\"btn btn-primary\"\n                        data-ga-category=\"Take Action Boxout\"\n                        data-ga-action=\"Call to Action\"\n                        data-ga-label=\"n\/a\"\n                        href=\"http:\/\/obroncyklimatu.pl\"\n                        target=\"_blank\"\n                    >\n                        Podpisz!\n                    <\/a>\n                \t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/section>\n\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obrazy jak z apokalipsy pokazuj\u0105 skal\u0119 zniszcze\u0144 wywo\u0142anych przez po\u017cary szalej\u0105ce w Australii: ofiary \u015bmiertelne i tysi\u0105ce ludzi zmuszonych opu\u015bci\u0107 swoje domy, miliony hektar\u00f3w ziemi strawione przez ogie\u0144 i zwierz\u0119ta&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":25,"featured_media":4547,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-poland-stateless\/2020\/01\/ccf23e62-gp0stu9qh_pressmedia-e1578609926649.jpg","p4_og_image_id":"4538","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[6,19],"p4-page-type":[14],"class_list":["post-4532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-klimat-energia","category-przyroda","tag-klimat","tag-lasy","p4-page-type-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/25"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4532"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37393,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4532\/revisions\/37393"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4532"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=4532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}