{"id":81413,"date":"2026-05-22T14:11:43","date_gmt":"2026-05-22T12:11:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/?p=81413"},"modified":"2026-05-22T14:11:46","modified_gmt":"2026-05-22T12:11:46","slug":"dzien-parkow-narodowych-latwiej-zorganizowac-wyprawe-na-marsa-niz-stworzyc-park-narodowy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/aktualnosci\/81413\/dzien-parkow-narodowych-latwiej-zorganizowac-wyprawe-na-marsa-niz-stworzyc-park-narodowy\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Park\u00f3w Narodowych. „\u0141atwiej zorganizowa\u0107 wypraw\u0119 na Marsa, ni\u017c stworzy\u0107 park narodowy”"},"content":{"rendered":"\n

W niedziel\u0119 24 maja \u015bwi\u0119tujemy Europejski Dzie\u0144 Park\u00f3w Narodowych. Polskie parki narodowe s\u0105 odwiedzane co roku przez kilkana\u015bcie milion\u00f3w os\u00f3b. Mimo olbrzymiej popularno\u015bci parki wci\u0105\u017c borykaj\u0105 si\u0119 z niedofinansowaniem, a ich powi\u0119kszanie i tworzenie jest praktycznie niemo\u017cliwe za spraw\u0105 drako\u0144skiego prawa – tzw. samorz\u0105dowego liberum veto.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Finansowanie park\u00f3w narodowych opiera si\u0119 w du\u017cej mierze na pozyskiwaniu przez parki grant\u00f3w krajowych i mi\u0119dzynarodowych. Dotacja celowa z bud\u017cetu pa\u0144stwa pokrywa tylko ok. 30% koszt\u00f3w ich funkcjonowania. Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska pracowa\u0142o nad ustaw\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a przekierowa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 zysk\u00f3w – oko\u0142o 250 milion\u00f3w z\u0142otych – wypracowanych przez Lasy Pa\u0144stwowe do park\u00f3w narodowych i innych instytucji ochrony \u015brodowiska, ale prace nad ustaw\u0105 stan\u0119\u0142y w miejscu.<\/p>\n\n

– Zami\u0142owanie do polskiej przyrody to jest co\u015b, co \u0142\u0105czy nas ponad podzia\u0142ami. Wida\u0107 to nie tylko w badaniach opinii publicznej, ale te\u017c w popularno\u015bci polskich park\u00f3w narodowych, kt\u00f3re s\u0105 t\u0142umnie odwiedzane przez turyst\u00f3w. Najwy\u017cszy czas, aby politycy te\u017c zacz\u0119li je docenia\u0107 i traktowa\u0107 jak prawdziwe per\u0142y w koronie polskiej przyrody, bo tym w\u0142a\u015bnie s\u0105. Czas na ich dofinansowanie, tak by parki nie musia\u0142y ci\u0105gle walczy\u0107 o przetrwanie i pozyskiwa\u0107 granty jakby by\u0142y prywatnymi startupami. Nie wiedzie\u0107  czemu pracownicy park\u00f3w narodowych nadal zarabiaj\u0105 du\u017co gorzej od pracownik\u00f3w Las\u00f3w Pa\u0144stwowych. To te\u017c powinno si\u0119 zmieni\u0107 – m\u00f3wi Marek J\u00f3zefiak, rzecznik prasowy i ekspert ds. polityki ekologicznej w Greenpeace Polska. <\/p>\n\n

\u0141\u0105cznie parki narodowe chroni\u0105 zaledwie 1,1% naszego kraju, podczas gdy \u015brednio w Europie to trzy razy wi\u0119cej. Ostatni park narodowy w Polsce powsta\u0142 w 2001 roku. Ich tworzenie i powi\u0119kszanie w praktyce uniemo\u017cliwia samorz\u0105dowe liberum veto, czyli wym\u00f3g zgody ka\u017cdego szczebla samorz\u0105du terytorialnego – rady gmin, powiat\u00f3w i sejmik\u00f3w wojew\u00f3dzkich. <\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

Mapa historycznych postulat\u00f3w dot. uzupe\u0142nienia sieci polskich park\u00f3w narodowych autorstwa Fundacji Dziedzictwo Przyrodnicze <\/em><\/p>\n\n

– Do wi\u0119kszo\u015bci naszych park\u00f3w narodowych bardziej pasowa\u0142aby nazwa skwery narodowe, bo obejmuj\u0105 niewielkie skrawki dzikiej przyrody. A przecie\u017c Polska jest pi\u0119kna i w naszym kraju jest wiele miejsc, kt\u00f3re zas\u0142uguje na obj\u0119cie t\u0105 najwy\u017csz\u0105 form\u0105 ochrony. Przy obecnym prawie \u0142atwiej by\u0142oby zorganizowa\u0107 polsk\u0105 wypraw\u0119 na Marsa, ni\u017c stworzy\u0107 u nas park narodowy. Niestety politycy pr\u00f3buj\u0105 nas podzieli\u0107 i buduj\u0105 wok\u00f3\u0142 tego tematu atmosfer\u0119 konfliktu i skandalu. Na tych partyjnych wojenkach tracimy wszyscy, bo tracimy nasze dziedzictwo przyrodnicze, pozwalaj\u0105c na wycink\u0119 starych las\u00f3w. Parafrazuj\u0105c Czes\u0142awa Mi\u0142osza, nasi politycy pozwalaj\u0105 rozbiera\u0107 Wawel na ceg\u0142y. Tak si\u0119 dzieje cho\u0107by w Bieszczadach. Nasze \u015bledztwo wykaza\u0142o, \u017ce wyci\u0119te bieszczadzkie buki s\u0105 wywo\u017cone na S\u0142owacj\u0119 i trafiaj\u0105 do fabryki mi\u0119dzynarodowego koncernu, kt\u00f3ry przerabia je na tektur\u0119. Trudno o wi\u0119kszy absurd – dodaje Marek J\u00f3zefiak z Greenpeace Polska.    <\/p>\n\n

Ciekawe informacje na temat polskich park\u00f3w narodowych: <\/strong><\/h3>\n\n
    \n
  • Polskie parki narodowe odwiedza co roku kilkana\u015bcie milion\u00f3w turyst\u00f3w. Zdecydowanym numerem jeden jest Tatrza\u0144ski PN, kt\u00f3ry w 2025 roku odwiedzi\u0142o rekordowe 5,2 miliona os\u00f3b. W czo\u0142\u00f3wce najch\u0119tniej odwiedzanych park\u00f3w s\u0105 te\u017c Karkonoski, Pieni\u0144ski oraz Bieszczadzki PN.
    <\/li>\n\n\n\n
  • Park narodowy tworzy si\u0119 nie tylko celem ochrony, ale te\u017c odtworzenia warto\u015bci przyrodniczych. Zaledwie dwa polskie parki narodowe s\u0105 wi\u0119ksze od area\u0142u zajmowanego przez samca rysia. Najmniejszy polski park narodowy – Pieni\u0144ski – liczy zaledwie 21 km2<\/sup> i jest mniejszy od kopalni w\u0119gla w Turowie. Najwi\u0119kszym polskim parkiem narodowym jest Biebrza\u0144ski PN, kt\u00f3ry chroni cenne rozlewiska Biebrzy w woj. podlaskim. Ten ptasi raj liczy 592 km2<\/sup> – to wi\u0119cej ni\u017c powierzchnia Warszawy.\u00a0
    <\/strong> <\/strong><\/li>\n\n\n\n
  • Ostatni park narodowy – PN Uj\u015bcie Warty – powsta\u0142 w 2001 roku. Istnieje ponad 20 niezrealizowanych projekt\u00f3w park\u00f3w narodowych na czele z Turnickim PN, kt\u00f3ry mia\u0142 chroni\u0107 tzw. pa\u0144stwo ar\u0142amowskie – fragment Puszczy Karpackiej na Pog\u00f3rzu Przemyskim i dawn\u0105 oaz\u0119 my\u015bliwsk\u0105 komunistycznych elit. Niemal wszystkie istniej\u0105ce parki narodowe posiadaj\u0105 te\u017c plany powi\u0119kszenia – na czele z Bieszczadzkim, Bia\u0142owieskim i Babiog\u00f3rskim Parkiem Narodowym. Gdyby zrealizowa\u0107 historyczne projekty powi\u0119kszenia i stworzenia nowych park\u00f3w, ich udzia\u0142 w powierzchni kraju osi\u0105gn\u0105\u0142by ok. 3 procent. \u00a0
    <\/li>\n\n\n\n
  • Od lat w\u015br\u00f3d najwi\u0119kszych przeciwnik\u00f3w tworzenia park\u00f3w narodowych wymienia si\u0119 Lasy Pa\u0144stwowe i powi\u0105zane z nimi \u015brodowiska my\u015bliwych i samorz\u0105dowc\u00f3w. Dzi\u0119ki stworzeniu przez rz\u0105d Donalda Tuska subwencji ekologicznej ochrona przyrody zacz\u0119\u0142a si\u0119 samorz\u0105dom op\u0142aca\u0107. W 2025 roku do samorz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re chroni\u0105 przyrod\u0119 pop\u0142yn\u0119\u0142o dodatkowe 1,5 miliarda z\u0142otych. Przyk\u0142adowo, gminy w Beskidzie Niskim, na terenie kt\u00f3rych istnieje Magurski Park Narodowy, otrzyma\u0142y ponad 31 milion\u00f3w z\u0142otych.
    \u00a0 <\/strong><\/li>\n\n\n\n
  • Ostatnia pr\u00f3ba stworzenia parku narodowego w Dolinie Dolnej Odry w 2025 roku zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo sparali\u017cowana przez weto jednej z gmin, a ostatecznie upad\u0142a po wecie Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Sta\u0142o si\u0119 tak pomimo wysokiego poparcia spo\u0142ecznego dla powstania parku. W gminach, gdzie park mia\u0142 powsta\u0107 cieszy\u0142 si\u0119 on aprobat\u0105 84-94% mieszka\u0144c\u00f3w (badania IO\u015a-PIB). Obecnie rz\u0105d planuje przy\u0142\u0105czy\u0107 obszar niedosz\u0142ego Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry do Drawie\u0144skiego Parku Narodowego. Rozporz\u0105dzenie w tej sprawie ma wej\u015b\u0107 w \u017cycie w II lub III kwartale 2026 roku.\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W niedziel\u0119 24 maja \u015bwi\u0119tujemy Europejski Dzie\u0144 Park\u00f3w Narodowych. Polskie parki narodowe s\u0105 odwiedzane co roku przez kilkana\u015bcie milion\u00f3w os\u00f3b. Mimo olbrzymiej popularno\u015bci parki wci\u0105\u017c borykaj\u0105 si\u0119 z niedofinansowaniem, a…<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":81414,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[19,20,26,120],"p4-page-type":[14],"class_list":["post-81413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przyroda","tag-lasy","tag-morza","tag-ochrona-przyrody","tag-dzikie-gatunki-polski","p4-page-type-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81413","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/users\/37"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81413"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81416,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81413\/revisions\/81416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81413"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/poland\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=81413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}