โลกของเราคือโลกแห่งมหาสมุทร

Coral gardens in the early morning light on Kanawa Island, Komodo, Flores, Indonesia, 16th May 2014. Photo: Paul Hilton / Greenpeace

เมื่อมองจากห้วงอวกาศจะพบว่าโลกของเราถูกปกคลุมไปด้วยน้ำเป็นส่วนใหญ่  เป็นดาวเคราะห์ที่แผ่นดินถูกล้อมรอบด้วยผืนมหาสมุทรอันแสนกว้างใหญ่เสมือนเป็นอาณาจักรแห่งท้องทะเลขนาดมหึมา ซึ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งในผืนน้ำขนาดใหญ่นั้นเป็นพื้นที่ของอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ชายฝั่งทะเลของประเทศไทย

กว่าร้อยละ 80 ของสรรพชีวิตบนโลกล้วนมีถิ่นฐานซ่อนเร้นอยู่ภายใต้เกลียวคลื่นและท้องทะเล มหาสมุทรมีระบบนิเวศทางทะเลที่หลากหลาย เป็นแหล่งอาหารของโลก ช่วยสร้างออกซิเจนมากกว่าครึ่งหนึ่งของปริมาณออกซิเจนทั้งหมด เป็นตัวขับเคลื่อนปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ และรักษาสมดุลของชีวิตบนโลก  ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่ทำให้โลกสามารถเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตทุกชนิดได้จนทุกวันนี้

หากปราศจากมหาสมุทรโลกก็ไร้ซึ่งสรรพชีวิต

เป็นที่รู้กันดีว่ากิจกรรมของมนุษย์ได้ก่อให้เกิดผลกระทบอันใหญ่หลวงต่อธรรมชาติ  และเราเพิ่งเริ่มตระหนักถึงผลที่ตามมาเท่านั้น สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นกับมหาสมุทรอันมีความสำคัญเหนือคณานับต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตทั้งโลกก็เป็นหนึ่งผลกระทบที่เกิดจากน้ำมือมนุษย์

ปะการัง บ้านของนานาสัตว์น้ำ ที่กระบี่

 มหาสมุทรและทะเลในอดีตเคยมีความหลากหลายทางชีวภาพ อุดมสมบูรณ์ไปด้วยสิ่งมีชีวิตจำนานมหาศาล ทว่าปัจจุบันมหาสมุทรมีลักษณะแตกต่างไปจากเดิม จำนวนประชากรมนุษย์ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วได้ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อระบบนิเวศทางทะเลของโลกจากการใช้ทรัพยากรมากขึ้นหรือการการบริโภคอาหารที่มาจากทะเลมากขึ้น  และสิ่งที่ตามมาคือปริมาณของสัตว์น้ำในทะเลลดลง แหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลถูกทำลาย และสิ่งมีชีวิตบางสายพันธุ์ขยับเข้าใกล้การสูญพันธุ์  และเมื่อปราศจากความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตและความสมดุล ระบบนิเวศทางทะเลก็ไม่สามารถที่จะฟื้นฟูได้ตามธรรมชาติ

ท้องทะเลไทยนับว่ามีความหลากหลายของสัตว์ทะเลสูงมากเมื่อเทียบกับน่านน้ำ บริเวณอื่นของโลก โดยมีปลามากกว่า 2,000 ชนิด หรือมากถึงร้อยละ 10 ของทั่วโลก มีหอยประมาณ 2,000 ชนิด สัตว์น้ำอื่นๆ รวมกันอีก 11,900 ชนิด นอกจากนั้นยังมีสาหร่าย พืชน้ำ และแนวปะการังนานาชนิด ถือเป็นความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศทางทะเลทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามันตลอดพื้นที่ชายฝั่งทะเล 23 จังหวัดของประเทศไทย ทรัพยากรชายฝั่งจึงเป็นขุมทรัพย์ทางธรรมชาติอันมีค่าซึ่งเป็นสายเลือดที่หล่อเลี้ยงชาวประมง และเป็นครัวเลี้ยงดูปากท้องของคนไทยและทั่วทั้งโลกอีกหลายล้านชีวิตนับไม่ถ้วน

เราจำเป็นต้องปกป้องทะเลของเรา ไม่ใช่เพียงเพื่อชาวไทย แต่เพื่อทุกชีวิตบนโลกที่ต่างพึ่งพาซึ่งกันและกัน เพราะหากปราศจากมหาสมุทรแล้ว โลกใบนี้ก็ไม่สามารถอยู่รอดได้เช่นกัน

สิ้นมหาสมุทรสิ้นมนุษยชาติสิ้นโลก

เราจำเป็นต้องปกป้องมหาสมุทรให้มากกว่าที่เคยทำมา เนื่องจากมหาสมุทรต้องได้รับการฟื้นฟูเพื่อที่จะสามารถต่อกรกับการล่มสลายของระบบนิเวศซึ่งเริ่มก่อตัวในดินแดนแห่งท้องทะเลแล้ว

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลมากเพียงพอที่จะหล่อเลี้ยงชาวไทยและ สามารถส่งออกไปภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้อย่างยั่งยืนหากเราตระหนักที่จะดูแลท้องทะเลรักษาประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์พื้นที่ชายฝั่งและการพัฒนากิจการประมงที่ผ่านมาของไทยเป็นไปในทางทำลายเพื่อกอบโกยทรัพยากรและเงินให้มากที่สุด หากเรายังคงเดินหน้าทำลายทะเลจนเกินสมดุล ผลกระทบที่ตามมาคือปลาและสิ่งมีชีวิตจะหมดไปมหาสมุทร  

ย้อนไปเมื่อ 50 ปีที่แล้วเราสามารถจับสัตว์น้ำในอ่าวไทยได้ชั่วโมงละ 298 กิโลกรัม ต่อมาเมื่อ 10 ปีที่แล้วลดลงเหลือชั่วโมงละ 3 กิโลกรัมเท่านั้น ซึ่งปริมาณปลาที่จับได้ยังเป็นปลาขนาดเล็กและลูกปลาเศรษฐกิจที่ยังโตไม่เต็มวัยถึงร้อยละ 40  ทั้งนี้ การที่ปัจจุบันมีปริมาณการจับปลาสูงนั้น ไม่ใช่เพราะปลาในอ่าวไทยมีจำนวนมากขึ้น แต่เป็นเพราะใช้วิธีการประมงที่มุ่งกวาดล้างสัตว์ทุกชนิด ไม่ใช่เฉพาะในกลุ่มสัตว์น้ำที่เป็นเป้าหมาย และส่วนใหญ่ของผลพวงมาจากการประมงแบบทำลายล้างนั้นล้วนเป็นลูกปลาที่ยังโตไม่เต็มวัย ไม่เหมาะกับการนำมาบริโภค จึงถูกนำไปใข้เพื่อทำอาหารสัตว์เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นการทำลายล้างระบบนิเวศและความยั่งยืนอย่างรุนแรง 

การจับลูกปลาขนาดเล็กดังกล่าวไม่ใช่เป็นเพราะไม่มีปลาตัวโตเต็มวัยที่เพียงพอกับการบริโภคของมนุษย์ แต่เป็นการกวาดล้างสัตว์น้ำอย่างไร้เหตุผล เป็นเจตนาที่ตั้งใจจับสัตว์น้ำทุกชนิด รวมถึงปลาขนาดเล็กเพียงเพื่อให้ได้น้ำหนักปริมาณมากที่สุด ถือเป็นการประมงด้วยความโลภ หากปล่อยให้บรรดาลูกปลาเจริญเติบโตต่อไปจนกระทั่งเป็นตัวโตเต็มวัยก็สามารถสืบพันธุ์และรักษาระดับความสมดุลของระบบนิเวศได้ต่อไป และปลาโตเต็มวันดังกล่าวยังมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงมากกว่าลูกปลาอย่างเปรียบเทียบไม่ได้  ซึ่งลูกปลาได้เพียงถูกนำมาเป็นอาหารสัตว์เนื่องจากไม่สามารถทำประโยชน์อื่นได้

ทั้งหมดนี้ทำให้ทะเลเริ่มขาดแคลนปลา หากยังขาดระบบการจัดการประมงที่นำไปสู่ความความยั่งยืนแล้วนั้น ต่อไปลูกหลานของเราคงจะรู้จักปลาทะเลธรรมชาติเพียงจากคำเล่าขานเท่านั้น

โครงการปกป้องทะเลไทยภายใต้งานรณรงค์ทั่วโลกปกป้องผืนมหาสมุทรโดยกรีนพีซนี้มีขึ้นเพื่อคุ้มครองและอนุรักษ์มหาสมุทรและทะเลทั้งในประเทศไทยและทั่วโลกเพื่อมวลมนุษย์ชาติทั้งในปัจจุบัน และสืบเนื่องไปจนถึงอนาคตด้วยการสร้างเขตคุ้มครองระบบนิเวศทางทะเลจากการแสวงผลประโยชน์ เป็นการให้มหาสมุทรและทะเลมีเวลาหยุดพักเพื่อสามารถฟื้นฟูคืนสภาพกลับมาดังเดิมได้


ข้อมูลอ้างอิง:

"ทะเลไทย" โดยภาคภูมิวิธานติระวัฒน์จากหนังสือ "ปลาหายไปไหน"
รายงานการประมงในประเทศไทยโดยกรีนพีซมิถุนายนพ..2555

ข้อมูลล่าสุด

 

ผลการตรวจสอบแบรนด์ (Brand Audit) จากขยะพลาสติกในประเทศไทย

สิ่งพิมพ์ | ตุลาคม 9, 2561 ที่ 18:10

Break Free From Plastic ได้ยกระดับกิจกรรมทำความสะอาด (clean up) พื้นที่และชายฝั่งทะเลที่ดำเนินการอย่างเป็นประจำทั่วโลกขึ้นไปอีกขั้นหนึ่ง โดยการทำ brand audit ซึ่งมุ่งเน้นตรวจสอบแบรนด์สินค้าต่างๆ ที่มีส่วนรับผิดชอบต่อมลพิษพลาสติกที่พบในสิ่งแวดล้อม

พลาสติก 101 : รู้จักพลาสติกในชีวิตประจำวัน

รายการบล็อก จาก Supang Chatuchinda | กันยายน 21, 2561

ขวดพลาสติกที่เราล้าง ตากให้แห้งแล้วส่งให้กับร้านรับซื้อขยะ หรือกล่องนม ถ้วยบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ที่เราคิดว่าน่าจะรีไซเคิลได้ จริงๆแล้วบรรจุภัณฑ์ใช้ครั้งเดียวทิ้งเหล่านี้ประกอบด้วยพลาสติกประเภทไหน รีไซเคิลได้ 100 % หรือเปล่า? ...

“เราต้องสร้างความตระหนักและขจัดสิ่งที่เป็นอุปสรรคในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม” กรณิศ...

รายการบล็อก จาก พิชา รักรอด | กันยายน 21, 2561

กรณิศ ตันอังสนากุล หรือ กิ๊ก เป็นคนธรรมดาที่เรียนจบปริญญาตรีด้านเศรษฐศาสตร์ ปริญญาโทด้านการเศรษฐศาสตร์และการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ประเทศสวีเดน เธอเริ่มจากการเรียนสิ่งแวดล้อมเพราะอยากทำงานที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม แต่เพราะต้องใช้ชีวิตในเมือง...

ปัญหาขยะพลาสติกที่ผู้ผลิตต้องร่วมรับผิดชอบ

รายการบล็อก จาก Supang Chatuchinda | กันยายน 16, 2561

“อยากกินขนมยี่ห้อนี้มาก แต่ไม่อยากสร้างขยะพลาสติก บางทีก็ตัดปัญหาด้วยการไม่ซื้อกินเลย แต่บางทีก็ทนไม่ไหวต้องซื้อกิน เป็นการสร้างขยะที่เรารู้สึกผิด” แม้ว่าคนเมืองทั่วไปจะเริ่มตระหนักถึงการลดใช้พลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวทิ้งและเริ่มต...

ตัดไฟตั้งแต่ต้นลม เราต้องหยุดขยะพลาสติกจากต้นทาง

รายการบล็อก จาก T.Lonne | กันยายน 14, 2561

เมื่อสองปีก่อน ผมเคยมีโอกาสไปสอนหลักสูตรการดำน้ำให้กับเด็กๆในประเทศไทยในหมู่เกาะหนึ่งที่ผมชื่นชอบ ด้วยสภาพอากาศดีมากประกอบกับกระแสลมและวิสัยทัศน์สดใสและภูมิประเทศที่สวยงาม มองเห็นปะการังที่สวยงาม ผมมองเห็นรอยยิ้มบนใบหน้าของนักเรียนแม้ว่...

"สนธิสัญญาทะเลหลวง" โอกาสสุดท้ายของมหาสมุทร

รายการบล็อก จาก Heike Dierbach | กันยายน 13, 2561

สนธิสัญญาทะเลหลวง (Global Ocean Treaty) โดยสหประชาชาติกำลังเกิดขึ้นในวันที่ 4-17 กันยายนนี้ นักวิจัยต่างบอกว่า “นี่เป็นโอกาสสุดท้ายของมหาสมุทร” เต่ากระว่ายน้ำผ่านเรือในเขตลารันตุกา ฟลอเรส ในอินโดนีเซีย สนธิสัญญาครั้งนี...

รวมพลังผู้บริโภค บอกซูเปอร์มาเก็ตให้ดีกว่าเดิม

รายการบล็อก จาก Supang Chatuchinda | กันยายน 6, 2561

ซูเปอร์มาร์เก็ตคือศูนย์รวมสินค้าที่หลากหลายและสะดวกต่อคนเมือง ทั้งของกินของใช้หลากหลายยี่ห้อถูกจัดวางอย่างสวยงามเพื่อรอให้เรามาจับจองเป็นเจ้าของ แต่เราอาจไม่ทราบเลยว่ามีปัญหาอะไรถูกซุกซ่อนไว้ในเบื้องหลังความสวยงามบนชั้นวางสินค้าเหล่านี้...

YWM36 ไอดอลหน้าใหม่ หัวใจปลอดขยะพลาสติก

รายการบล็อก จาก ฐิติกร ศรีชมภู | กันยายน 5, 2561

ใครที่คลิกเข้ามาอ่านอย่าเพิ่งสงสัยไปว่า YWM36 คือกลุ่มไอดอลกลุ่มใหม่ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากกลุ่มไอดอลสาว ๆ BNK48 ที่กระแสมาแรงไม่หยุดฉุดไม่อยู่หรือเปล่า ที่จริงแล้ว YWM36 คือตัวย่อที่มาจากชื่อโครงการ Youth Wavemakers ตอน Break Free...

งานรณรงค์ลดใช้หลอดพลาสติกและสิทธิความเท่าเทียมของคนพิการ

รายการบล็อก จาก ไลแลค วีเลต มัลโดนาโด | สิงหาคม 31, 2561

เทเรซ่า โซโท นักเขียนอิสระ ได้รับเชิญเขียนเรื่องราวให้กรีนพีซถึงการเคลื่อนไหวประเด็นพลาสติกที่ใช้ครั้งเดียวทิ้งที่กำลังสร้างปัญหาให้กับหลายชีวิต ไลแลค วีเลต มัลโดนาโด (Lilac Vylette Maldonado) วาดรูปนี้มาเพื่อประกอบบทความ...

1 - 10 ของ 176 ผล