Çek Cumhuriyeti, Rus yapımı Temelin Nükleer Santrali’nin yakıt tedarikçisini 2000 yılında değiştirmeye karar vermişti. Yakıt tedarik ihalesini Westinghouse firması kazandıktan sonra santral, farklı reaktörlerin farklı yakıt tiplerine ihtiyaç duyması sebebiyle, çok ciddi bir onarıma tabi tutuldu. Ancak ne olduysa 2006 yılında Westinghouse ve Temelin’in sahibi Çek enerji şirketi CEZ arasında, sızıntı durumunda ne yapılacağına ilişkin bir anlaşmazlık çıkınca oldu. Bu anlaşmazlık üzerine Westinghouse kusurlu yakıt çubuklarını değiştirmeyi reddetti. CEZ ise Rus yakıtına geri dönmenin yolunu ararken yakıt arzı kesintiye uğradı.

GP01BX8Dünya üzerinde bu ve benzeri pek çok örnek mevcut; çünkü bağımlılığın esas olduğu nükleer tedarik zincirinde küçük bir kırılmanın dahi çok yaygın etkileri oluyor. Sınırlı sayıdaki tedarikçi, gecikmeleri ve fiyat artışlarını kaçınılmaz kılıyor.

Reaktör çekirdeği için özel koruma kapları üreten Japan Steel Works’un bekleme süresi 3 yıla ulaşmış durumda. Benzer şekilde pek çok parçanın tek üreticisi ve bu üreticilerin sınırlı üretim kapasiteleri bulunuyor. Bu durum santralde yaşanacak olası bir sıkıntıda bazen yılları bulan bekleme süresi anlamına geliyor.

Türkiye de yeni ihaleler açarak bir nükleer enerji şirketiyle anlaşırsa bakım konusunda, yakıt ve santralde bir sorun yaşandığında yeni parçaların tedarikinde bu şirkete bağımlı olacak.

Endüstrinin karşı karşıya olduğu başka bir temel sorunsa yetişmiş iş gücü; eğitimli iş gücü eksikliği hem endüstri, hem de düzenleyici kurumlar için sorun teşkil ediyor. Bu açık aynı zamanda hatalara sebep olmakta; Finlandiya’da inşaatına Areva tarafından devam edilen Olkiluoto-3’te bu hatalar süre ve maliyet aşımlarının da başlıca sebebi oldu.

Bugünkü ihtiyacını bile karşılayamayan, küçülmekte olan bir endüstrinin kendisini on yılda ikiye katlayacağı iddiası ise gerçekçi olmaktan uzak. Karşı karşıya olduğumuzsa bitmekte olan bu kirli endüstrinin son çırpınışları;

Eğer nükleer endüstrisi dünya elektrik tedarikine yaptığı küçük katkıyı sürdürmek için gelecek yatırımları garantileyemezse, daha fazla, güvenilir devamlılığa sahip elektrik tedarikini uzun süreçte geleceğe taşıyamayacak.