{"id":10059,"date":"2026-03-31T11:31:01","date_gmt":"2026-03-31T08:31:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=10059"},"modified":"2026-04-27T11:31:18","modified_gmt":"2026-04-27T08:31:18","slug":"greenpeace-sosyo-ekonomi-bulteni-subat-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/greenpeace-sosyo-ekonomi-bulteni-subat-2026\/","title":{"rendered":"Greenpeace Sosyo-Ekonomi B\u00fclteni | \u015eubat 2026\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u015eubat ay\u0131nda asgari \u00fccret a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n gerisinde seyretti. Ya\u011f\u0131\u015flar zirveye \u00e7\u0131karken hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 rekor k\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. \u0130klim dengesizli\u011fi mutfa\u011f\u0131, vergi y\u00fck\u00fc cebi zorlarken; \u00e7\u00f6z\u00fcm adil b\u00fct\u00e7e ve temiz enerjide.<\/strong><\/p>\n\n<p>\u015eubat ay\u0131 verileri, gelir ile ya\u015fam maliyeti aras\u0131ndaki makas\u0131n a\u00e7\u0131lmaya devam etti\u011fini g\u00f6steriyor. Asgari \u00fccretin, y\u0131l\u0131n hen\u00fcz ikinci ay\u0131nda a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 4.290 TL gerisinde kalmas\u0131 ve T\u00fcrkiye Ekonomi Politikalar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Vakf\u0131 (TEPAV) verilerine g\u00f6re g\u0131da enflasyonunun %6,74 gibi dikkat \u00e7ekici bir seviyede ger\u00e7ekle\u015fmesi, \u00f6zellikle dar gelirli vatanda\u015flar\u0131n temel ihtiya\u00e7lara ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 giderek zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n<p>Vergi gelirlerindeki da\u011f\u0131l\u0131ma bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ge\u00e7ici gelir vergisi d\u00f6nemi nedeniyle dolayl\u0131 vergilerin (harcamalardan al\u0131nan pay\u0131n) %46\u2019ya geriledi\u011fini ancak yap\u0131sal tablonun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anl\u0131yoruz. Di\u011fer yandan, devletin vazge\u00e7ti\u011fi ayl\u0131k ortalama 300 milyar TL\u2019lik vergi gelirinin ne kadar\u0131n\u0131n vatanda\u015f\u0131 desteklemeye, ne kadar\u0131n\u0131n ise emisyon yo\u011fun end\u00fcstrilere ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015feffaf olmamas\u0131 \u00f6nemli bir eksiklik. G\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar gibi temiz enerjilerin \u00fcretimdeki pay\u0131 %22\u2019ye ula\u015farak potansiyelini g\u00f6sterirken; sistemin hala b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde (%42) ithalata ve fosil yak\u0131tlara dayanmas\u0131, hem ekonomik dengeleri hem de ya\u015famsal de\u011ferleri olumsuz etkiliyor.<\/p>\n\n<p>Bu durumun \u00e7evresel yans\u0131malar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015fken hava olaylar\u0131nda net bir \u015fekilde g\u00f6zlemliyoruz. \u015eubat ay\u0131nda ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n son 66 y\u0131l\u0131n zirvesine \u00e7\u0131karak kurakl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir rahatlama sa\u011flamas\u0131 umut verici bir geli\u015fme. Ancak ayn\u0131 d\u00f6nemin, normallerin 3.5 \u00b0C \u00fczerinde seyrederek son 56 y\u0131l\u0131n en s\u0131cak 3. \u015eubat ay\u0131 olarak kay\u0131tlara ge\u00e7mesi, iklimdeki dengesizli\u011fin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Ya\u015fanan bu a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131klar ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclemez hava ko\u015fullar\u0131, tar\u0131msal \u00fcretimi risk alt\u0131na sokarak mutfa\u011f\u0131m\u0131za yans\u0131yan g\u0131da enflasyonunu do\u011frudan besliyor.<\/p>\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak, ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi birbirini tetikleyen bir yap\u0131 sergiliyor. Kamu maliyesi politikalar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilerek vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn daha adil da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131; kaynaklar\u0131n fosil yak\u0131t ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 yerine temiz enerjiye, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fine ve toplumun refah\u0131na y\u00f6nlendirilmesi bu s\u00fcre\u00e7te kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in elzem g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n<p><\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Verilere yak\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise durum \u015fu \u015fekilde:<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list has-gp-green-100-background-color has-background\">\n<li>\u015eubat ay\u0131nda toplanan her 100 TL verginin 46 TL&#8217;si harcamalar\u0131m\u0131zdan kesildi.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Devlet 2026 y\u0131l\u0131nda, ayl\u0131k ortalama 300 milyar TL kadar vergi gelirinden vazge\u00e7ti. Bunun ne kadar\u0131n\u0131n asgari \u00fccrete sa\u011flanan vergi deste\u011fi, ne kadar\u0131n\u0131n kirleten zenginlere te\u015fvik oldu\u011fu ise bilinmiyor.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu\u2019na (T\u00fcrk-\u0130\u015f) g\u00f6re \u015eubat ay\u0131nda a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 32.365 TL\u2019ye ula\u015ft\u0131. 2026 y\u0131l\u0131 i\u00e7in belirlenen asgari \u00fccret bu hesab\u0131n 4.290 TL, en d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131\u011f\u0131 ise 12.365 TL alt\u0131nda kald\u0131. Yani milyonlarca ki\u015finin geliri, y\u0131l\u0131n ikinci ay\u0131nda sadece kar\u0131n doyurmak i\u00e7in gereken tutar\u0131n gerisinde kald\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>Tablo sadece bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Enflasyon Ara\u015ft\u0131rma Grubu\u2019nun (ENAG) %4,01 olarak hesaplad\u0131\u011f\u0131 ayl\u0131k enflasyonu T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) %2,96 olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrkiye Ekonomi Politikalar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Vakf\u0131 (TEPAV) verilerine g\u00f6re g\u0131da enflasyonu %6,74 ile bir kez daha zirveyi g\u00f6rd\u00fc. T\u00fcm bunlar a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor ki hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 artarken gelirimiz yerinde bile saym\u0131yor, reel olarak azal\u0131yor.<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcm bu ekonomik tabloya kar\u015f\u0131l\u0131k bu ay \u00fcretilen toplam elektrik i\u00e7erisinde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fumuz fosil yak\u0131tlar, ithal k\u00f6m\u00fcr ve fosil gaz\u0131n oran\u0131 %30, yerli k\u00f6m\u00fcr\u00fcn oran\u0131 ise %12 oldu. G\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar\u0131n oran\u0131 ise %22. Do\u011fru yat\u0131r\u0131mlarla \u00fcretilebilecek ve hepimize fayda sa\u011flayacak temiz enerji m\u00fcmk\u00fcnken, biz yine fosil yak\u0131tlara para harcay\u0131p, zehir soluduk.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcrkiye genelinde \u015eubat ay\u0131nda ortalama 136.8 mm ya\u011f\u0131\u015f kaydedildi. \u015eubat ay\u0131 normalinin 59.8 mm (1991-2020) ve ge\u00e7en y\u0131l \u015fubat ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n 40.0 mm oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bu ay ya\u011f\u0131\u015flarda %100&#8217;den fazla art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. B\u00f6ylece 2026 \u015eubat ay\u0131nda ya\u011f\u0131\u015flar T\u00fcrkiye genelinde son 66 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyesine \u00e7\u0131kt\u0131.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Ya\u011f\u0131\u015flardaki art\u0131\u015fla birlikte 2026 y\u0131l\u0131 \u015eubat ay\u0131 ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 7.6 \u00b0C olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Bunu 1991-2020 aras\u0131ndaki d\u00f6nemdeki \u015eubat aylar\u0131n\u0131n ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 olan 4.1 \u00b0C ile k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda normallerin 3.5 \u00b0C \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Ay i\u00e7indeki ortalama s\u0131cakl\u0131klar \u00fclkenin \u00e7o\u011fu kesiminde mevsim normallerinin \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti. Bu haliyle 2026 y\u0131l\u0131 \u015eubat ay\u0131, son 56 y\u0131l\u0131n en s\u0131cak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015eubat ay\u0131 olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/li>\n<\/ul>\n\n<div class=\"wp-block-group has-beige-100-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-afb388fb wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--60);padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60)\">\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-8cf370e7 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-green-500-color has-text-color has-link-color wp-elements-92387b9e5072d8f85bc5c80bde231fa3\">Greenpeace destek\u00e7isi ol!<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Greenpeace&#8217;in ba\u011f\u0131ms\u0131z ve cesur kampanyalar y\u00fcr\u00fctmesini sa\u011flayan tek g\u00fc\u00e7 sensin. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131nla sesimizi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131l, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine birlikte y\u00f6n verelim!<br><br>Senin deste\u011finle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha etkili ve daha cesuruz. \u015eimdi bize kat\u0131l!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<!-- Script'i dahil et -->\n<script src=\"https:\/\/bagis.greenpeace-destek.org\/embed\/donation-form\/widget.js\"><\/script>\n\n<!-- Widget container'\u0131n\u0131 ekle -->\n<div class=\"donation-widget\" \n     data-title=\"Greenpeace Ba\u011f\u0131\u015f Formu\">\n    <div class=\"loading-indicator\">Ba\u011f\u0131\u015f Formu Y\u00fckleniyor&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eubat ay\u0131nda asgari \u00fccret a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n gerisinde seyretti. <\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":10060,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[5,59],"tags":[62],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-10059","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sorunlar-ve-cozumler","category-iklim-adaleti","tag-vergi-adaleti","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10059"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10059\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10061,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10059\/revisions\/10061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10060"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10059"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=10059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}