{"id":10201,"date":"2026-04-30T11:13:02","date_gmt":"2026-04-30T08:13:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=10201"},"modified":"2026-06-02T11:20:27","modified_gmt":"2026-06-02T08:20:27","slug":"greenpeace-sosyo-ekonomi-bulteni-mart-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/greenpeace-sosyo-ekonomi-bulteni-mart-2026\/","title":{"rendered":"Greenpeace Sosyo-Ekonomi B\u00fclteni | Mart 2026\u00a0"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Greenpeace Sosyo-Ekonomi B\u00fclteni \/ Mart 2026&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n<p><strong>Mart ay\u0131nda fiyat art\u0131\u015flar\u0131 h\u0131z kesmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de sava\u015f\u0131n g\u00f6lgesindeki fosil yak\u0131t ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve &#8220;burada ve \u015fimdi&#8221; ya\u015fanan iklim a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131, ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z\u0131n daha da derinle\u015fece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/strong><\/p>\n\n<p>Mart ay\u0131 verilerinde fiyat art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n k\u0131smen yava\u015flamas\u0131 (ayl\u0131k enflasyon %1,94, g\u0131da enflasyonu %2,9), dar gelirlinin omuzlar\u0131ndaki y\u00fck\u00fc hafifletmeye yetmedi. Asgari \u00fccretin, y\u0131l\u0131n hen\u00fcz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ay\u0131nda a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n 4.718 TL gerisinde kalmas\u0131, vatanda\u015flar\u0131n temel ihtiya\u00e7lara ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131 giderek zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. G\u0131dadaki k\u0131smi yava\u015flamaya aldan\u0131p sevinmek ise maalesef \u00e7ok g\u00fc\u00e7; zira ekonomik tablomuz k\u00fcresel krizlerin sars\u0131c\u0131 etkilerine kar\u015f\u0131 her zamankinden daha savunmas\u0131z.<\/p>\n\n<p>Toplanan her 100 TL verginin 68 TL&#8217;sinin do\u011frudan harcamalar\u0131m\u0131zdan kesilmesi, \u015firket k\u00e2rlar\u0131n\u0131n de\u011fil halk\u0131n eme\u011finin vergilendirildi\u011fini bir kez daha kan\u0131tl\u0131yor. \u00dcstelik devlet 2026 y\u0131l\u0131nda, ayl\u0131k ortalama 300 milyar TL kadar vergi gelirinden vazge\u00e7ti. Bunun ne kadar\u0131n\u0131n asgari \u00fccrete sa\u011flanan vergi deste\u011fi, ne kadar\u0131n\u0131n kirleten zenginlere te\u015fvik oldu\u011fu ise bilinmiyor. Kamu kaynaklar\u0131n\u0131n \u015feffaf ve adil olmayan bu da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 yap\u0131sal bir \u00e7\u0131kmaza s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n\n<p>Bu \u00e7\u0131kmaz\u0131 daha da derinle\u015ftiren as\u0131l tehdit ise, ABD ve \u0130srail\u2019in \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131 ile ba\u015flayan sava\u015f hali ve bu durumun fosil yak\u0131tlara dayal\u0131 k\u00fcresel enerji sisteminin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermesi. Temiz ve yenilenebilir enerjiler olan g\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar\u0131n elektrik \u00fcretimindeki pay\u0131 %24\u2019e \u00e7\u0131ksa da; d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 ithal k\u00f6m\u00fcr ve do\u011falgaz (%22) ile yerli k\u00f6m\u00fcr (%12) dahil olmak \u00fczere fosil yak\u0131tlar hala sistemin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Do\u011fru yat\u0131r\u0131mlarla \u00fcretilebilecek ve hepimize fayda sa\u011flayacak temiz enerji m\u00fcmk\u00fcnken, biz yine fosil yak\u0131tlara para harcay\u0131p, zehir soluyoruz. Sava\u015f\u0131n getirdi\u011fi jeopolitik riskler, ithal fosil yak\u0131tlar\u0131n maliyetini ve dolay\u0131s\u0131yla hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda daha da art\u0131rma potansiyeli ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n<p>Ekonomik k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ek olarak, iklim olaylar\u0131ndaki a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar da krizin bir di\u011fer y\u00fcz\u00fcn\u00fc &#8220;burada ve \u015fimdi&#8221; ya\u015fat\u0131yor. Mart ay\u0131nda ya\u011f\u0131\u015flar normallerin %33, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ise %100 \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fti. Artan kurakl\u0131k nedeniyle ihtiya\u00e7 duyulan bu art\u0131\u015f, maalesef b\u00f6lgesel olarak ya\u015fanan seller, dolu riskleri ve di\u011fer iklim olaylar\u0131 ile birlikte geldi. Bu durum iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin tehlikeli bir \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezlik ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k hali oldu\u011funu kan\u0131tlar nitelikte.<\/p>\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak, sava\u015flar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve iklim a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n rutine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu d\u00f6nemde; ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar ile iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi birbirini tetikleyen bir yap\u0131 sergiliyor. Kamu b\u00fct\u00e7esinin adil da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, enerji politikalar\u0131n\u0131n ise sava\u015fa ve kirlili\u011fe hizmet eden fosil yak\u0131tlardan h\u0131zla ar\u0131nd\u0131r\u0131larak temiz enerjiye y\u00f6nlendirilmesi kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in elzem g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Verilere yak\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise durum \u015fu \u015fekilde:<\/h2>\n\n<ul class=\"wp-block-list has-gp-green-100-background-color has-background\">\n<li>Mart ay\u0131nda toplanan her 100 TL verginin 68 TL&#8217;si harcamalar\u0131m\u0131zdan kesildi.\u00a0<\/li>\n\n\n\n<li>Devlet 2026 y\u0131l\u0131nda, ayl\u0131k ortalama 300 milyar TL kadar vergi gelirinden vazge\u00e7ti. Bunun ne kadar\u0131n\u0131n asgari \u00fccrete sa\u011flanan vergi deste\u011fi, ne kadar\u0131n\u0131n kirleten zenginlere te\u015fvik oldu\u011fu ise bilinmiyor.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu\u2019na (T\u00fcrk-\u0130\u015f) g\u00f6re Mart ay\u0131nda a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131 32.793 TL\u2019ye ula\u015ft\u0131. 2026 y\u0131l\u0131 i\u00e7in belirlenen asgari \u00fccret bu hesab\u0131n 4.718 TL, en d\u00fc\u015f\u00fck emekli ayl\u0131\u011f\u0131 ise 12.793 TL alt\u0131nda kald\u0131. Yani milyonlarca ki\u015finin geliri, y\u0131l\u0131n ikinci ay\u0131nda sadece kar\u0131n doyurmak i\u00e7in gereken tutar\u0131n gerisinde kald\u0131.<\/li>\n\n\n\n<li>Tablo sadece bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Enflasyon Ara\u015ft\u0131rma Grubu\u2019nun (ENAG) %4,1 olarak hesaplad\u0131\u011f\u0131 ayl\u0131k enflasyonu T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) %1,94 olarak a\u00e7\u0131klad\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nemde T\u00fcrkiye Ekonomi Politikalar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Vakf\u0131 (TEPAV) verilerine g\u00f6re g\u0131da enflasyonu biraz hafifleyerek %2,9 olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Maalesef bu yava\u015flamaya ra\u011fmen, hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 artarken gelirimiz yerinde bile saym\u0131yor, reel olarak azal\u0131yor.<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcm bu ekonomik tabloya kar\u015f\u0131l\u0131k bu ay \u00fcretilen toplam elektrik i\u00e7erisinde d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fumuz fosil yak\u0131tlar, ithal k\u00f6m\u00fcr ve do\u011falgaz\u0131n oran\u0131 %22, yerli k\u00f6m\u00fcr\u00fcn oran\u0131 ise %12 oldu. G\u00fcne\u015f ve r\u00fczgar\u0131n oran\u0131 ise %24. Temiz ve yenilenebilir enerjinin pay\u0131 ayl\u0131k olarak artsa da, fosil yak\u0131t ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z devam etti.<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00fcrkiye genelinde Mart ay\u0131nda ortalama 81.1 mm ya\u011f\u0131\u015f kaydedildi. Mart ay\u0131 normalinin 61.2 mm (1991-2020) ve ge\u00e7en y\u0131l mart ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n 28.8 mm oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bu ay ya\u011f\u0131\u015flarda uzun d\u00f6nem normaline g\u00f6re %33, ge\u00e7en y\u0131l Mart ay\u0131 ya\u011f\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re ise %100\u2019den fazla art\u0131\u015f ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/li>\n\n\n\n<li>Ya\u011f\u0131\u015flardaki art\u0131\u015fla birlikte 2026 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131 ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 7.5 \u00b0C olarak \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc. Bunu 1991-2020 aras\u0131ndaki d\u00f6nemdeki Mart aylar\u0131n\u0131n ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 olan 7.7 \u00b0C ile k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda normallerin 0.2 \u00b0C alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/li>\n<\/ul>\n\n<div class=\"wp-block-group has-beige-100-background-color has-background is-layout-constrained wp-container-core-group-is-layout-afb388fb wp-block-group-is-layout-constrained\" style=\"padding-top:var(--wp--preset--spacing--60);padding-right:var(--wp--preset--spacing--60);padding-bottom:var(--wp--preset--spacing--60);padding-left:var(--wp--preset--spacing--60)\">\n<div class=\"wp-block-group is-vertical is-layout-flex wp-container-core-group-is-layout-8cf370e7 wp-block-group-is-layout-flex\">\n<h2 class=\"wp-block-heading has-green-500-color has-text-color has-link-color wp-elements-92387b9e5072d8f85bc5c80bde231fa3\">Greenpeace destek\u00e7isi ol!<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Greenpeace&#8217;in ba\u011f\u0131ms\u0131z ve cesur kampanyalar y\u00fcr\u00fctmesini sa\u011flayan tek g\u00fc\u00e7 sensin. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131nla sesimizi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131l, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine birlikte y\u00f6n verelim!<br><br>Senin deste\u011finle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha etkili ve daha cesuruz. \u015eimdi bize kat\u0131l!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<!-- Script'i dahil et -->\n<script src=\"https:\/\/bagis.greenpeace-destek.org\/embed\/donation-form\/widget.js\"><\/script>\n\n<!-- Widget container'\u0131n\u0131 ekle -->\n<div class=\"donation-widget\" \n     data-title=\"Greenpeace Ba\u011f\u0131\u015f Formu\">\n    <div class=\"loading-indicator\">Ba\u011f\u0131\u015f Formu Y\u00fckleniyor&#8230;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eubat ay\u0131nda asgari \u00fccret a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n gerisinde seyretti. <\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":10202,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[5,59],"tags":[62],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-10201","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sorunlar-ve-cozumler","category-iklim-adaleti","tag-vergi-adaleti","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10201"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10201\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10203,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10201\/revisions\/10203"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10201"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10201"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=10201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}