{"id":10227,"date":"2026-06-10T18:05:00","date_gmt":"2026-06-10T15:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=10227"},"modified":"2026-06-29T13:15:02","modified_gmt":"2026-06-29T10:15:02","slug":"turkiyede-meyve-sebze-tuketimi-neden-coktu-faturayi-kim-odeyecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/turkiyede-meyve-sebze-tuketimi-neden-coktu-faturayi-kim-odeyecek\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye’de meyve sebze t\u00fcketimi neden \u00e7\u00f6kt\u00fc: Faturay\u0131 kim \u00f6deyecek?"},"content":{"rendered":"\n

Y\u0131llar boyunca sofram\u0131z\u0131n en temel par\u00e7as\u0131 olan taze g\u0131dalar, yanl\u0131\u015f ekonomi ve tar\u0131m politikalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden art\u0131k eri\u015filmesi zor birer l\u00fcks t\u00fcketim malzemesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc. T\u00fcrkiye’de meyve sebze t\u00fcketimi e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir h\u0131zla dibe vururken, bizi mecbur b\u0131rakt\u0131klar\u0131 bu ucuz karbonhidrat d\u00fczeni b\u00fct\u00fcn toplumu yatay kesen bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 krizine yol a\u00e7\u0131yor. Faturay\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla \u00f6d\u00fcyoruz.<\/p>\n\n

Tablo ortada: T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\u2019nun (T\u00dc\u0130K) birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 resmi verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye’de toplumun %62,3’\u00fc g\u00fcn\u00fc s\u0131f\u0131r porsiyon taze g\u0131dayla kapat\u0131yor. \u015eiddetli g\u0131da enflasyonu ve tar\u0131m zehri korkusu, halk\u0131 ucuz i\u015flenmi\u015f \u00fcr\u00fcnlere itiyor. Taze g\u0131dadan bu kitlesel kopu\u015f obeziteyi ve hastal\u0131klar\u0131 h\u0131zla t\u0131rmand\u0131r\u0131yor. Rakamlar her \u015feyi anlat\u0131yor.<\/p>\n\n

Taze g\u0131da nas\u0131l oldu da sofralar\u0131m\u0131zdan tamamen koptu?<\/strong><\/h2>\n\n

\u015eiddetli enflasyon taze g\u0131day\u0131 temel ihtiya\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, haneler k\u0131s\u0131tl\u0131 b\u00fct\u00e7elerini kalori ba\u015f\u0131na maliyeti \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck olan i\u015flenmi\u015f g\u0131dalara kayd\u0131rmak zorunda kal\u0131yor. Bu durum bireysel bir tercih de\u011fil, tamamen ekonomik bir zorunluluk.Devletin resmi verilerini sunan T\u00dc\u0130K 2025 Sa\u011fl\u0131k Ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u2019na<\/a> g\u00f6re, g\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir taze sebze veya meyve t\u00fcketmeden kapatanlar\u0131n oran\u0131 %62,3 gibi devasa bir boyuta ula\u015ft\u0131. Bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015ften en \u00e7ok gen\u00e7ler etkileniyor; 15-24 ya\u015f aras\u0131 gen\u00e7lerde her g\u00fcn meyve yiyenlerin oran\u0131 2010’daki %54,6 seviyesinden 2025’te %22,2’ye d\u00fc\u015ft\u00fc. C\u00fczdanlar bo\u015fald\u0131k\u00e7a mutfaklardaki taze sebzelerin yerini, bedeli halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na d\u0131\u015fsall\u0131k olarak kesilen ucuz karbonhidratlar al\u0131yor.<\/p>\n\n

Taze g\u0131dadan kopu\u015f<\/h2>\n\n
\"\"
T\u00dc\u0130K\u2019in Sa\u011fl\u0131k Ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re her g\u00fcn en az bir kere meyve-sebze t\u00fcketenlerin oran\u0131 radikal bir \u015fekilde azal\u0131yor.<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n

Gen\u00e7ler meyve t\u00fcketemiyor<\/h2>\n\n
\"\"<\/figure>\n\n

Zehir korkusu tabaklar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l daha da bo\u015falt\u0131yor?<\/strong><\/h2>\n\n

Pahal\u0131 sebzeyi b\u00fct\u00e7esini zorlay\u0131p bir \u015fekilde alabilenler bile, \u00fcr\u00fcndeki tar\u0131m ilac\u0131 kal\u0131nt\u0131s\u0131 ger\u00e7e\u011fiyle y\u00fczle\u015fince zehirlenmektense taze g\u0131dadan tamamen uzakla\u015fmay\u0131 se\u00e7iyor. Uluslararas\u0131 G\u0131da Bilgi Konseyi’nin (IFIC) 2024 raporu, tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131 konusunda endi\u015fe duyan t\u00fcketicilerin %71’inin sebze, %59’unun ise meyve sat\u0131n almaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde kan\u0131tl\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131n geli\u015fim d\u00f6neminde bu zehirlere kar\u015f\u0131 en k\u0131r\u0131lgan grup oldu\u011funu bilen ebeveynler hakl\u0131 olarak raflardan ka\u00e7\u0131yor. <\/p>\n\n

Ucuz i\u015flenmi\u015f g\u0131dan\u0131n ger\u00e7ek bedelini nas\u0131l \u00f6d\u00fcyoruz?<\/strong><\/p>\n\n

Artan obezite, s\u00fcre\u011fenle\u015fen hastal\u0131klar ve hareketsizlikle beraber \u00e7\u00f6ken bir beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6d\u00fcyoruz. T\u00dc\u0130K verileri, 15 ya\u015f \u00fcst\u00fc bireylerde obezite oran\u0131n\u0131n istikrarl\u0131 bir art\u0131\u015f trendiyle 2022’deki %20,2 seviyesinden 2025’te %21,8’e y\u00fckseldi\u011fini belgeliyor. \u00dcstelik toplumun %86,6’s\u0131n\u0131n haftal\u0131k yeterli fiziksel aktivite yapmad\u0131\u011f\u0131 bu hareketsiz ya\u015fam d\u00fczeninde, mecburen ucuz karbonhidrata mahkum olmak sa\u011fl\u0131k krizini katl\u0131yor. <\/p>\n\n

Bu gidi\u015fat s\u00fcrerse bizi nas\u0131l bir gelecek bekliyor?<\/strong><\/p>\n\n

\u00d6nlem al\u0131nmazsa kalp krizleri, inme vakalar\u0131 ve diyabetle bo\u011fu\u015fan, hastanelerin bu devasa kronik y\u00fck\u00fc kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 bir toplum olaca\u011f\u0131z. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc verileri, yetersiz meyve sebze t\u00fcketiminin d\u00fcnyada her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 3,9 milyon erken \u00f6l\u00fcme sebep oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor. T\u00fcrkiye’de taze g\u0131dadan ya\u015fanan bu kitlesel kopu\u015fu hemen durduramazsak, sadece bireysel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fil, b\u00fct\u00fcn bir neslin gelece\u011fini kal\u0131c\u0131 olarak tehlikeye atm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. <\/p>\n\n

G\u00fcvenilir g\u0131daya eri\u015fim i\u00e7in raflar\u0131 kim de\u011fi\u015ftirecek?<\/strong><\/p>\n\n

Tarladan sofram\u0131za uzanan tedarik zincirini y\u00f6neten dev perakendeciler ve karar al\u0131c\u0131lar inisiyatif al\u0131p \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn merkezinde durmak zorunda. \u015eirketlerin “biz yasal limitlere uyuyoruz” mazereti \u00e7oktan \u00e7\u00f6kt\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye’de evdeki ak\u015fam yeme\u011fi tabaklar\u0131nda bile 18 farkl\u0131 pestisit buluyoruz ve bilimin hen\u00fcz \u00e7\u00f6zemedi\u011fi bu kokteyl etkisinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kimse tam \u00f6ng\u00f6remiyor. Sat\u0131c\u0131lar\u0131n bu g\u00fcven krizini \u00e7\u00f6zmeleri, raflar\u0131nda tar\u0131m ilac\u0131ndan ar\u0131nm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnleri \u015feffaf\u00e7a sunmalar\u0131 gerekiyor. Harekete ge\u00e7mek zorundalar.<\/p>\n\n

Birlikte Ne Yapabiliriz?<\/strong><\/h2>\n\n

Sa\u011fl\u0131kl\u0131, zehirsiz ve b\u00fct\u00e7eye uygun g\u0131da hepimizin en temel hakk\u0131 ve bu hakk\u0131 almak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kamusal talep olu\u015fturmak zorunday\u0131z. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da hepimizin hakk\u0131. Bunu birlikte ba\u015farabiliriz.<\/p>\n\n

\n
\n

Greenpeace destek\u00e7isi ol!<\/h2>\n\n\n\n

Greenpeace’in ba\u011f\u0131ms\u0131z ve cesur kampanyalar y\u00fcr\u00fctmesini sa\u011flayan tek g\u00fc\u00e7 sensin. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131nla sesimizi daha g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131l, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fine birlikte y\u00f6n verelim!

Senin deste\u011finle daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha etkili ve daha cesuruz. \u015eimdi bize kat\u0131l!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n\n