{"id":10911,"date":"2026-10-09T09:20:25","date_gmt":"2026-10-09T06:20:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=10911"},"modified":"2026-10-09T12:53:47","modified_gmt":"2026-10-09T09:53:47","slug":"komurun-golgesinde-su-turkiyenin-enerji-tercihlerinin-gorunmeyen-bedeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/komurun-golgesinde-su-turkiyenin-enerji-tercihlerinin-gorunmeyen-bedeli\/","title":{"rendered":"K\u00f6m\u00fcr\u00fcn g\u00f6lgesinde su: T\u00fcrkiye\u2019nin enerji tercihlerinin g\u00f6r\u00fcnmeyen bedeli"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye, Kas\u0131m ay\u0131nda Antalya\u2019da COP31\u2019e ev sahipli\u011fi yapacak. T\u00fcrkiye\u2019nin COP31 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 konferans\u0131, iklim taahh\u00fctlerinin uygulanmas\u0131na odaklanan bir <em>uygulama COP\u2019u<\/em> <a href=\"https:\/\/unfccc.int\/sites\/default\/files\/resource\/JOINT%20LETTER%20FROM%20COP31%20CPD-PON.pdf\"><strong>olarak tan\u0131ml\u0131yor<\/strong><\/a>. Yani taahh\u00fctlerin eyleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin \u00f6neminin alt\u0131 \u00e7iziliyor. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6ncelikleri aras\u0131nda yeni iklim hedefleri ve enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bulunuyor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin iklim politikas\u0131 ile sahadaki enerji tercihleri aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiler h\u00e2l\u00e2 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f de\u011fil. K\u00f6m\u00fcr, elektrik \u00fcretimindeki y\u00fcksek pay\u0131n\u0131 koruyor. \u00dclkenin k\u00f6m\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 bir takvimi bulunmuyor. \u00dclkelerin iklim hedefi s\u00f6ylemleri ile ger\u00e7ekle\u015fen politikalar aras\u0131ndaki uyumu ya da uyumsuzlu\u011fu takip eden Climate Action Tracker, T\u00fcrkiye\u2019nin mevcut politikalar\u0131n\u0131 1,5 derece hedefiyle uyumlu bulmuyor ve \u00fclkenin k\u00f6m\u00fcr politikalar\u0131 konusunda <em>yanl\u0131\u015f y\u00f6ne ilerledi\u011fi<\/em> <a href=\"https:\/\/climateactiontracker.org\/countries\/turkey\/policies-action\/\"><strong>de\u011ferlendirmesinde bulunuyor<\/strong><\/a>.&nbsp;<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye bir yandan iklim hedeflerini b\u00fcy\u00fctme taahh\u00fcd\u00fc verirken di\u011fer yandan k\u00f6m\u00fcr ekonomisini do\u011frudan ve dolayl\u0131 te\u015fviklerle ayakta tutmaya devam ediyor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">K\u00f6m\u00fcrden adil ve planl\u0131 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f takvimi olu\u015fturulmu\u015f da de\u011fil.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6m\u00fcr ekonomisi bug\u00fcne dek \u00e7o\u011funlukla sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131, hava kirlili\u011fi ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ihlalleri \u00fczerinden tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Oysa iklim krizinin kurakl\u0131k ve su stresiyle kendini her ge\u00e7en g\u00fcn daha \u015fiddetli hissettirdi\u011fi T\u00fcrkiye\u2019de, k\u00f6m\u00fcr\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 en derin ve telafisi imk\u00e2ns\u0131z krizlerden biri yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc su kaynaklar\u0131nda ya\u015fan\u0131yor. K\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller devasa so\u011futma suyu ihtiya\u00e7lar\u0131yla havzalar\u0131n can damarlar\u0131na ba\u011flan\u0131rken, linyit ocaklar\u0131 da k\u00f6m\u00fcre ula\u015fabilmek u\u011fruna akiferleri par\u00e7al\u0131yor ve yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131 tahliye ederek su d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc fel\u00e7 ediyor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z, g\u00f6r\u00fcnmeyen su gasp\u0131n\u0131 ve havza tahribat\u0131n\u0131 merkezine al\u0131yor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lk dura\u011f\u0131m\u0131z Mu\u011fla. Turizmle, k\u0131y\u0131lar\u0131yla ve yaz aylar\u0131nda n\u00fcfusu katlanan Bodrum\u2019la bilinen Mu\u011fla ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerden elektrik \u00fcretim merkezlerinden biri. Yata\u011fan, Yenik\u00f6y ve Kemerk\u00f6y santralleri y\u0131llard\u0131r b\u00f6lgedeki linyit kaynaklar\u0131ndan elektrik \u00fcretiyor. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131n ortaya koydu\u011fu tablo ise basit bir <em>su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131<\/em> hik\u00e2yesinden daha karma\u015f\u0131k: Mu\u011fla\u2019da yaln\u0131zca su azalm\u0131yor; suyun kim i\u00e7in, hangi \u00f6nceliklerle ve hangi bedeller kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kullan\u0131laca\u011f\u0131 da termik santraller ve k\u00f6m\u00fcr madenlerinin zorlamas\u0131yla yeniden belirleniyor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mu\u011fla\u2019daki su kaynaklar\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131 b\u00fcy\u00fcrken, Yata\u011fan Termik Santraline y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 20,5 milyon, Yenik\u00f6y Termik Santrali\u2019ne ise yakla\u015f\u0131k 16 milyon metrek\u00fcp su tahsis edilmi\u015f durumda. Bu iki santrale ayr\u0131lan yakla\u015f\u0131k 36 milyon metrek\u00fcp su, ara\u015ft\u0131rmam\u0131zdaki hesaplamaya g\u00f6re Bodrum ve Milas\u2019\u0131n toplam y\u0131ll\u0131k su kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00fczerinde.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dcstelik mesele yaln\u0131zca santrallerin do\u011frudan t\u00fcketti\u011fi su de\u011fil. A\u00e7\u0131k ocak linyit madencili\u011fi, k\u00f6m\u00fcre ula\u015fabilmek i\u00e7in yeralt\u0131 suyunun pompalarla uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiriyor. Mu\u011fla\u2019n\u0131n Karacahisar ve Turgut gibi k\u00f6m\u00fcr havzalar\u0131nda yak\u0131n belde ve k\u00f6ylerinde ya\u015fayan insanlar, eskiden y\u00fczeye yak\u0131n olan sular\u0131n \u00e7ekildi\u011fini, kuyular\u0131n derinle\u015fti\u011fini, p\u0131narlar\u0131n ve derelerin kurudu\u011funu anlat\u0131yor. Video serimizde bu de\u011fi\u015fimi, suyun kayboldu\u011fu yerlerde ya\u015fayan insanlar\u0131n tan\u0131kl\u0131klar\u0131 \u00fczerinden izliyoruz.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun sonucu yaln\u0131zca daha pahal\u0131 ya da daha d\u00fczensiz su eri\u015fimi de\u011fil.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tar\u0131m alanlar\u0131 kuruyor, kuyular derinle\u015fiyor, insanlar tankerlerle su ta\u015f\u0131mak zorunda kal\u0131yor. Bir yandan termik santrallere su tahsis edilirken, di\u011fer yandan bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatmak i\u00e7in yeni barajlar ve yeni su kaynaklar\u0131 yarat\u0131lmas\u0131 planlan\u0131yor. Mu\u011fla ara\u015ft\u0131rmam\u0131zda, bu yakla\u015f\u0131m\u0131n Kayaderesi Vadisi gibi yeni ekolojik ve toplumsal maliyetler yaratabilece\u011fini de izliyoruz.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Alt\u0131 k\u0131sa videodan olu\u015fan serimiz, bu b\u00fcy\u00fck tablonun i\u00e7indeki insan hik\u00e2yelerini g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor: Bodrum\u2019un su s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan Karacahisar\u2019da kuruyan kuyulara, Turgut\u2019un kaybolan p\u0131narlar\u0131ndan \u00d6ren ve \u0130kizk\u00f6y\u2019de k\u00f6m\u00fcr madencili\u011finden etkilenen ya\u015famlara uzanan hik\u00e2yelerde ayn\u0131 sorunun farkl\u0131 y\u00fczleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz: Su ger\u00e7ekten mi yok, yoksa mevcut su kaynaklar\u0131 farkl\u0131 \u00f6ncelikler i\u00e7in mi ayr\u0131l\u0131yor?<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kinci etapta ara\u015ft\u0131rmay\u0131 Elbistan Havzas\u0131na ta\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Af\u015fin-Elbistan\u2019da da benzer bir tablo, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Ceyhan Nehrinin do\u011fdu\u011fu bu havzada T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck termik santralleri aras\u0131nda olan Af\u015fin-Elbistan A ve B Termik Santralleri ve onlara linyit sa\u011flayan dev a\u00e7\u0131k ocak maden i\u015fletmeleri.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir\u00e7ok nehrin do\u011fdu\u011fu, yer alt\u0131 sular\u0131 bak\u0131m\u0131ndan zengin havzadan k\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7\u0131karabilmek i\u00e7in yeralt\u0131 suyunun s\u00fcrekli pompalanarak maden i\u015fletmelerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Madenler i\u00e7in yap\u0131lan su drenaj\u0131, maden \u00e7evresindeki hidrojeolojik sistemleri de bozuyor ve t\u00fcm ovan\u0131n yer alt\u0131 sular\u0131 madenlere do\u011fru ak\u0131yor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz b\u00f6lge sakinleri, eskiden kolayca eri\u015febildikleri sulama ve i\u00e7me sular\u0131na bug\u00fcn y\u00fczlerce metre sondaj yaparak ula\u015fabildiklerini anlat\u0131yor. Yeralt\u0131 suyundaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, Ceyhan\u2019\u0131 ve Hurman \u00c7ay\u0131n\u0131 besleyen k\u00fc\u00e7\u00fck p\u0131narlar\u0131n da kurumas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Suya daha derin yer alt\u0131 sondajlar\u0131yla ula\u015fmak, kabar\u0131k elektrik faturalar\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bu y\u00fczden Elbistan\u2019da en \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorun, suya eri\u015fim g\u00fc\u00e7le\u015ftik\u00e7e yerel ya\u015famda meydana gelen zorunlu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm. Kimi k\u00f6ylerde tar\u0131m desenleri bozuluyor, kimi k\u00f6ylerin sakinleriyse \u00f6nce tar\u0131m\u0131 sonra k\u00f6ylerini terk etmek zorunda kal\u0131yor. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7ift\u00e7iler derin sondajlar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, milyonlar\u0131 bulan elektrik faturalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden bir\u00e7ok \u00e7ift\u00e7inin tarlalar\u0131na \u00fcr\u00fcn ekmekten vazge\u00e7ti\u011fini aktar\u0131yor.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise bu soruyu T\u00fcrkiye \u00f6l\u00e7e\u011fine ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131z. K\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerin su kullan\u0131m\u0131, linyit madencili\u011finin yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131 uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 ve su tahsislerinin nas\u0131l yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden, T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6m\u00fcr ekonomisinin su bilan\u00e7osunu anlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">COP31\u2019in iklim taahh\u00fctlerini uygulamaya ge\u00e7irme iddias\u0131 \u00fczerinden tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, mesele yaln\u0131zca T\u00fcrkiye\u2019nin ne kadar emisyon azaltaca\u011f\u0131 de\u011fil. Hangi enerji sisteminin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bunun i\u00e7in hangi kaynaklar\u0131n feda edildi\u011fi ve iklim krizinin etkilerine kar\u015f\u0131 daha dayan\u0131kl\u0131 hale getirilmesi gereken su kaynaklar\u0131n\u0131n adaletli politikalarla b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi de iklim politikalar\u0131n\u0131n birer par\u00e7as\u0131.<\/p>\n\n<div class=\"wp-block-buttons is-layout-flex wp-block-buttons-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-100 is-style-cta\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/komur-su-mugla\/\">K\u00f6m\u00fcr ve Su |\u00a0Mu\u011fla yaz\u0131s\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in t\u0131kla<\/a><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button has-custom-width wp-block-button__width-100 is-style-cta\"><a class=\"wp-block-button__link wp-element-button\" href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/komur-su-elbistan\/\">K\u00f6m\u00fcr ve Su |\u00a0Elbistan yaz\u0131s\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in t\u0131kla<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye, Kas\u0131m ay\u0131nda Antalya\u2019da COP31\u2019e ev sahipli\u011fi yapacak. T\u00fcrkiye\u2019nin COP31 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 konferans\u0131, iklim taahh\u00fctlerinin uygulanmas\u0131na odaklanan bir uygulama COP\u2019u olarak tan\u0131ml\u0131yor. Yani taahh\u00fctlerin eyleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin \u00f6neminin alt\u0131 \u00e7iziliyor. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6ncelikleri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":8929,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_seo_meta_title":"","p4_seo_meta_description":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[5,2,24],"tags":[],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-10911","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sorunlar-ve-cozumler","category-enerji","category-iklim-krizi","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10911","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10911"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10916,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10911\/revisions\/10916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10911"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=10911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}