{"id":5801,"date":"2021-04-25T11:00:03","date_gmt":"2021-04-25T08:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=5801"},"modified":"2021-04-25T12:35:44","modified_gmt":"2021-04-25T09:35:44","slug":"plastik-iklim-saglik-ve-sosyal-adalet-sorunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/plastik-iklim-saglik-ve-sosyal-adalet-sorunu\/","title":{"rendered":"Plastik: \u0130klim, sa\u011fl\u0131k ve sosyal adalet sorunu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-grey-200-color has-dark-green-800-background-color has-text-color has-background\">Sistem de\u011fi\u015fikli\u011fi yaratmak i\u00e7in sistemin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle m\u00fccadele etmek gerekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/9d2bbe26-gp0stshe9_medium_res_with_credit_line-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5806\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/9d2bbe26-gp0stshe9_medium_res_with_credit_line-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/9d2bbe26-gp0stshe9_medium_res_with_credit_line-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/9d2bbe26-gp0stshe9_medium_res_with_credit_line-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/9d2bbe26-gp0stshe9_medium_res_with_credit_line-510x340.jpg 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/9d2bbe26-gp0stshe9_medium_res_with_credit_line.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Neler oluyor?<\/strong><\/h2>\n\n<p>Coca Cola, Pepsi, Nestl\u00e9 gibi tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklere ba\u011f\u0131ml\u0131 \u015firketler at\u0131klar\u0131yla sadece gezegeni kirletmiyorlar, gaz ve petrol sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ayakta durmas\u0131na ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin t\u0131rmanmas\u0131na da neden oluyorlar.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Fosil yak\u0131t end\u00fcstrisi i\u00e7in plastik m\u00fcthi\u015f bir cankurtaran. K\u00fcresel \u0131s\u0131nmadan sorumlu ExxonMobil, Shell, Ineos ve Chevron Phillips\u2019in de i\u00e7inde oldu\u011fu \u015firketler, ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck \u015firketlere tek kullan\u0131ml\u0131k plastik \u00fcretmekten de sorumlu.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Maalesef, konunun ciddiyetini kabul eden t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnleri \u015firketleri, halkla ili\u015fkiler makinesini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rarak birka\u00e7 tane yeniden kullan\u0131m pilot uygulamas\u0131 yap\u0131yor. Ve sonra yollar\u0131na daha fazla tek kullan\u0131ml\u0131k plastikle devam ediyor. Tek kullan\u0131ml\u0131k plastik i\u015f modelini s\u00fcrd\u00fcren bu \u015firketler, kendilerini giderek iklim krizinin kalbindeki fosil yak\u0131t end\u00fcstrisinin uzun s\u00fcreli ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 m\u00fctteffiki olarak buluyor.&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"609\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/86cea0c8-gp1suq87_medium_res_with_credit_line-1024x609.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5807\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/86cea0c8-gp1suq87_medium_res_with_credit_line-1024x609.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/86cea0c8-gp1suq87_medium_res_with_credit_line-300x179.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/86cea0c8-gp1suq87_medium_res_with_credit_line-768x457.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/86cea0c8-gp1suq87_medium_res_with_credit_line-510x303.jpg 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/86cea0c8-gp1suq87_medium_res_with_credit_line.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Neden \u00f6nemli?<\/strong><\/h2>\n\n<p>Bize yalan s\u00f6ylediler.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Coca Cola ve di\u011fer t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnleri \u015firketleri, plastik kirlili\u011fi ile m\u00fccadele edece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor ancak fosil yak\u0131t end\u00fcstrisi ile b\u00fcy\u00fck yalan\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar: Plastik krizinden geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle \u00e7\u0131kabiliriz.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Bug\u00fcne kadar \u00fcretilen plastik at\u0131\u011f\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde ikisi, kelimenin tam anlam\u0131yla d\u00f6ng\u00fcsel bir \u015fekilde geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Bu berbat sicile ra\u011fmen, temelsiz geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm vaadi, t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnleri \u015firketlerinin, \u00fcr\u00fcnlerini birka\u00e7 saniye kullan\u0131lan ancak y\u00fczlerce y\u0131l do\u011fay\u0131 kirleten plastiklere sarmas\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Plastik yaln\u0131zca bir okynaus ve at\u0131k sorunu de\u011fil, ayn\u0131 zamanda iklim, sa\u011fl\u0131k ve sosyal adalet sorunu. Plastiklerin y\u00fczde 99\u2019u gaz ve petrol gibi fosil yak\u0131tlardan \u00fcretiliyor, plasti\u011fin hayat d\u00f6ng\u00fcs\u00fc iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin t\u0131rmanmas\u0131na neden oluyor. Plastik, \u00fcretilmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren sosyal ve \u00e7evresel olarak zehirli bir madde.&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/39a31dc7-gp0stupwg_medium_res_with_credit_line-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5808\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/39a31dc7-gp0stupwg_medium_res_with_credit_line-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/39a31dc7-gp0stupwg_medium_res_with_credit_line-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/39a31dc7-gp0stupwg_medium_res_with_credit_line-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/39a31dc7-gp0stupwg_medium_res_with_credit_line-510x340.jpg 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/39a31dc7-gp0stupwg_medium_res_with_credit_line.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Ne yap\u0131yoruz?<\/strong><\/h2>\n\n<p>\u0130\u015f modellerini bozuyoruz.&nbsp;<\/p>\n\n<p>D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda milyonlarca insan, Coca Cola, PepsiCo ve Nestl\u00e9 gibi \u015firketlerin tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklere ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131na son vermeleri i\u00e7in imza kampanyalar\u0131na kat\u0131l\u0131yor, yerel i\u015fletmelerle ili\u015fki kuruyor, h\u00fck\u00fcmetlere lobi faaliyetleri y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, yat\u0131r\u0131mc\u0131lara bask\u0131 uyguluyor ve yeniden kullan\u0131m\u0131n oldu\u011fu bir gelecek yaratmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Bu kabaran dalga, t\u00fcm d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u015firketlerin toplant\u0131 odalar\u0131nda ve h\u00fck\u00fcmet koridorlar\u0131nda hissediliyor. D\u00fcnya genelinde hemen harekete ge\u00e7memiz gerekti\u011fine dair ortak bir kan\u0131 var.&nbsp;<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Greenpeace bunun hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor?<\/strong><\/h2>\n\n<p>Greenpeace G\u00fcney Asya Plastik Kampanyas\u0131 B\u00f6lgesel Koordinat\u00f6r\u00fc Abigail Aguilar \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:&nbsp;<\/p>\n\n<p>\u201c\u00dc\u00e7 y\u0131ld\u0131r yap\u0131lan k\u00fcresel marka denetimlerinde, ayn\u0131 \u00e7ok uluslu b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin en b\u00fcy\u00fck plastik kirleticileri olarak bulunmas\u0131 s\u00fcrpriz de\u011fil. Bu \u015firketler, plastik krizini ciddiye ald\u0131klar\u0131n\u0131 iddia ediyorlar, ancak daha fazla plastik \u00fcretmek i\u00e7in petrol \u015firketleriyle ortakl\u0131k kurarken yanl\u0131\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcmlere yat\u0131r\u0131m yapmaya devam ediyorlar. Bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 durdurmak ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele etmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck markalar, tek kullan\u0131ml\u0131k plastik ambalaj ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7meli ve fosil yak\u0131ttan uzak durmal\u0131.\u201d<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/e0fde135-gp0stt27e_medium_res_with_credit_line-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5809\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/e0fde135-gp0stt27e_medium_res_with_credit_line-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/e0fde135-gp0stt27e_medium_res_with_credit_line-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/e0fde135-gp0stt27e_medium_res_with_credit_line-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/e0fde135-gp0stt27e_medium_res_with_credit_line-510x340.jpg 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/e0fde135-gp0stt27e_medium_res_with_credit_line.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u015eimdi ne olmal\u0131?&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n<p>Coca-Cola, Nestl\u00e9 ve PepsiCo, ger\u00e7ek bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yaratma g\u00fcc\u00fcne sahip. Plastik ayak izlerini azaltmak ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele etmek i\u00e7in tek kullan\u0131ml\u0131k plastik ambalaj ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131na son vermeleri, fosil yak\u0131ttan uzak durmalar\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet mevzuatlar\u0131n\u0131 desteklemeleri gerekiyor.&nbsp;<\/p>\n\n<p>\u0130nsanlar y\u00fcksek sesle talep etti\u011finde b\u00fcy\u00fck markalar dinliyor. E\u011fer yeterli say\u0131da insan \u015firketlere de\u011fi\u015fim i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131 yaparsa, plastik kirlili\u011fi krizinin son bulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilirler.&nbsp;<\/p>\n\n<p>B\u00fcy\u00fck \u015firketlerden plastik ayak izlerini kayna\u011f\u0131nda azaltmas\u0131n\u0131 ve yeniden kullan\u0131m ile yeniden dolum sistemleri geli\u015ftirmesini talep et.&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/eac164af-gp0stqnwq_medium_res_with_credit_line-683x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5810\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/eac164af-gp0stqnwq_medium_res_with_credit_line-683x1024.jpg 683w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/eac164af-gp0stqnwq_medium_res_with_credit_line-200x300.jpg 200w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/eac164af-gp0stqnwq_medium_res_with_credit_line-768x1152.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/eac164af-gp0stqnwq_medium_res_with_credit_line-227x340.jpg 227w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/04\/eac164af-gp0stqnwq_medium_res_with_credit_line.jpg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure>\n\n<p class=\"ex1\">Graham Forbes, Greenpeace&#8217;te global plastik proje lideri olarak g\u00f6rev yapmaktad\u0131r.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large caption-style-medium caption-alignment-center\"><a href=\"https:\/\/destek.greenpeace.org\/?utm_source=mainpage&amp;utm_campaign=blog\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"512\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/03\/29f85eed-blog-destek-2-1024x512.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5688\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/03\/29f85eed-blog-destek-2-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/03\/29f85eed-blog-destek-2-300x150.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/03\/29f85eed-blog-destek-2-768x384.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/03\/29f85eed-blog-destek-2-510x255.jpg 510w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/03\/29f85eed-blog-destek-2.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sistem de\u011fi\u015fikli\u011fi yaratmak i\u00e7in sistemin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle m\u00fccadele etmek gerekiyor. <\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":5808,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[23],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-5801","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyocesitlilik-doga","tag-plastik","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5801"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5801\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5814,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5801\/revisions\/5814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5801"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=5801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}