{"id":6453,"date":"2021-08-05T17:58:41","date_gmt":"2021-08-05T14:58:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=6453"},"modified":"2021-08-06T14:54:07","modified_gmt":"2021-08-06T11:54:07","slug":"yangin-bolgesinde-hava-kirliligi-tehdidi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/yangin-bolgesinde-hava-kirliligi-tehdidi\/","title":{"rendered":"Yang\u0131n B\u00f6lgesinde Hava Kirlili\u011fi Tehdidi"},"content":{"rendered":"\n<p>Mavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn bir umut oldu\u011fu g\u00fcnler, yerini iklim krizinin ac\u0131 ger\u00e7eklerine b\u0131rakt\u0131. Gezegen art\u0131k elektrik \u00fcretiminde k\u00f6m\u00fcr ve gaz kullan\u0131m\u0131n\u0131, kirli ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yak\u0131t\u0131 tolere edecek e\u015fi\u011fi ge\u00e7ti. Bunun d\u0131\u015fa vurumunun son \u00f6rne\u011fi ise Akdeniz havzas\u0131n\u0131 yak\u0131p kavuran, kontrol edilemeyen yang\u0131nlar oldu.<br><br>Gezegen a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131yla kendi uyar\u0131 sirenlerini \u00e7alarken, biz ise yeni bir kirlilik d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kal\u0131yoruz. Soludu\u011fumuz havay\u0131 kirleten politikalar, s\u0131cak hava dalgalar\u0131n\u0131n, uzun kurakl\u0131k d\u00f6nemlerinin kap\u0131s\u0131n\u0131 aral\u0131yor ve orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n zeminini haz\u0131rl\u0131yor. Orman yang\u0131nlar\u0131 ve yay\u0131lan dumanlar ise havam\u0131z\u0131 daha da fazla kirletiyor.<br><br>Bu kirlili\u011fin boyutu o kadar b\u00fcy\u00fck ki ortaya \u00e7\u0131kan partik\u00fcl madde kirlili\u011fini ve etki sahas\u0131n\u0131 Akdeniz havzas\u0131 boyunca g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.\u00a0<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"512\" height=\"512\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/3ec34f04-s5_aer_ai-timelapse.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-6454\"\/><figcaption>Partik\u00fcl Madde Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 27 Temmuz &#8211; 03 A\u011fustos 2021<br>Copernicus Sentinel Hub\u2019tan al\u0131nan uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri<\/figcaption><\/figure>\n\n<p>Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir tehdit olan ba\u015fta ince partik\u00fcl madde (PM 2.5) olmak \u00fczere geleneksel hava kirleticileri, orman yang\u0131nlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda da kronik rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olan ve yang\u0131n duman\u0131na do\u011frudan maruz kalan insanlar i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck bir tehlike olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n<p>Avustralya\u2019da 33 ki\u015finin yang\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu kirlilikle hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi rapor edilmi\u015fti ve \u00e7al\u0131\u015fmalar yang\u0131nlar\u0131n neden oldu\u011fu hava kirlili\u011fini y\u00fczlerce erken <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/australia-news\/2020\/mar\/21\/smoke-from-australias-bushfires-killed-far-more-people-than-the-fires-did-study-says\">\u00f6l\u00fcmle ili\u015fkilendiriyor<\/a>. Ayr\u0131ca bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fma, 2019-2020 y\u0131l\u0131nda bu yang\u0131nlar\u0131n neden oldu\u011fu sa\u011fl\u0131k maliyetinin 1.95 milyar dolar oldu\u011funu <a href=\"https:\/\/www1.racgp.org.au\/newsgp\/clinical\/australia-s-black-summer-caused-almost-2-billion-i#:~:text='The%20smoke%2Drelated%20health%20costs,(AIHW)%20spokesperson%20Richard%20Juckes\">g\u00f6steriyor.<\/a><\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"276\" height=\"276\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/4dcfac4b-cams_totalaerosol_cropped.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-6455\"\/><figcaption>Copernicus Atmosfer \u0130zleme Servisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 31 Temmuz 2021 g\u00fcn\u00fc 3 saatlik aral\u0131klarla elde edilen 120 saatlik partik\u00fcl <a href=\"https:\/\/atmosphere.copernicus.eu\/charts\/cams\/aerosol-forecasts\">da\u011f\u0131l\u0131m\u0131<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n<p>\u0130klim krizinin en b\u00fcy\u00fck faillerinden birisi de k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller. Mu\u011fla\u2019da k\u00f6m\u00fcr\u00fcn neden oldu\u011fu SO2 (k\u00fck\u00fcrtdioksit) kirlili\u011finde <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-international-stateless\/2020\/10\/fa64275b-so2report.pdf\">d\u00fcnyan\u0131n en kirli 4. Santrali olan Kemerk\u00f6y<\/a> de iklim krizinin tetikledi\u011fi orman yang\u0131nlar\u0131na teslim oldu. Bu durum, b\u00f6lgede yang\u0131nlarla olduk\u00e7a tehlikeli bir boyuta gelen hava kirlili\u011fine ekstra bir y\u00fck getirecek.<br><br><a href=\"https:\/\/t24.com.tr\/video\/milas-belediye-baskani-alevler-termik-santrale-girdi-santral-su-an-tamamen-bosaltiliyor-ve-sirenler-caliyor,40634\">A\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re<\/a> tesiste yang\u0131n\u0131n \u015fiddetini y\u00fckseltecek yan\u0131c\u0131 maddeler tahliye edildi. Ancak, y\u00f6netmeliklerde b\u00fcy\u00fck yakma tesisi ad\u0131 verilen bu tip santrallerde, s\u00f6zkonusu \u00f6nlemin tam anlam\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hususunda, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=O2brH8j-ekc\">yang\u0131n uzmanlar\u0131 endi\u015felerini dile <\/a>getirdi.<br><br>Tesis alan\u0131nda 40 bin ton civarlar\u0131nda k\u00f6m\u00fcr bulundu\u011fu konu\u015fulan en b\u00fcy\u00fck sorun. K\u00f6m\u00fcr yanmas\u0131, santralin ola\u011fan \u00e7al\u0131\u015fma prensibinin bir par\u00e7as\u0131 ve ana yak\u0131t kayna\u011f\u0131. Bu prensip beraberinde partik\u00fcl maddeler ba\u015fta olmak \u00fczere k\u00fck\u00fcrtdioksit ve azotdioksit gibi pek \u00e7ok kirleticinin de ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oluyor. S\u00f6z konusu kirleticiler, bu sefer alevlerin yakaca\u011f\u0131 k\u00f6m\u00fcrden ortaya \u00e7\u0131kacak ve herhangi bir filtre sisteminden ge\u00e7meden, direk havaya yay\u0131lacak.&nbsp;<\/p>\n\n<p>\u00d6zellikle partik\u00fcl maddeler, daha \u00f6nce haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z<a href=\"https:\/\/twitter.com\/Greenpeace_Med\/status\/1382313682865115136?s=20\"> sim\u00fclasyonlarda<\/a> da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi r\u00fczgar\u0131n hakim oldu\u011fu y\u00f6nlere do\u011fru kirlili\u011fi s\u00fcr\u00fckleyecektir. Bir di\u011fer tehlike ise <a href=\"https:\/\/yesilgazete.org\/yanginin-termik-santrale-sicramasi-durumunda-beklenen-tehlikeler-neler\/\">uzmanlara g\u00f6re <\/a>santralde herhangi bir asbestli yap\u0131 riskinin olmas\u0131 ve yanma sonucu havaya kar\u0131\u015fmas\u0131.<br><br>K\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santrallerin <a href=\"https:\/\/www.env-health.org\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Chronic-Coal-Pollution-Turkey-TR.pdf\">T\u00fcrkiye\u2019de sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131n\u0131n % 27\u2019sini <\/a>olu\u015fturdu\u011fu tahmin ediliyor. Orman yang\u0131nlar\u0131 ile birlikte santral sahas\u0131nda a\u00e7\u0131kta yanacak olan k\u00f6m\u00fcr\u00fcn getirece\u011fi kirleticiler, ba\u015fta solunum ve akci\u011fer hastal\u0131klar\u0131 olmak \u00fczere, bili\u015fsel geli\u015fimden, g\u00f6rme yetene\u011fimize kadar sirayet eden hava kirlili\u011fi temelli hastal\u0131k riskini y\u00fckseltecektir.<\/p>\n\n<p>G\u00f6khan Ersoy<br>\u0130klim ve Enerji Proje Sorumlusu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn bir umut oldu\u011fu g\u00fcnler, yerini iklim krizinin ac\u0131 ger\u00e7eklerine b\u0131rakt\u0131. Gezegen art\u0131k elektrik \u00fcretiminde k\u00f6m\u00fcr ve gaz kullan\u0131m\u0131n\u0131, kirli ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yak\u0131t\u0131 tolere edecek e\u015fi\u011fi ge\u00e7ti. Bunun d\u0131\u015fa vurumunun son \u00f6rne\u011fi ise Akdeniz havzas\u0131n\u0131 yak\u0131p kavuran, kontrol edilemeyen yang\u0131nlar oldu.<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":6459,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[24],"tags":[42],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-6453","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iklim-krizi","tag-hava-kirliligi","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6453","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6453"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6503,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6453\/revisions\/6503"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6453"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=6453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}