{"id":6586,"date":"2021-08-13T16:02:31","date_gmt":"2021-08-13T13:02:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=6586"},"modified":"2021-08-20T15:30:55","modified_gmt":"2021-08-20T12:30:55","slug":"madalyonun-tek-yuzu-iklim-krizi-ve-2021-turkiye-orman-yanginlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/madalyonun-tek-yuzu-iklim-krizi-ve-2021-turkiye-orman-yanginlari\/","title":{"rendered":"Madalyonun tek y\u00fcz\u00fc: \u0130klim krizi ve 2021 T\u00fcrkiye orman yang\u0131nlar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/364e1036-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-2-1024x768.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6587\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/364e1036-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-2-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/364e1036-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-2-300x225.jpeg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/364e1036-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-2-768x576.jpeg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/364e1036-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-2-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/364e1036-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-2-453x340.jpeg 453w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/364e1036-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-2.jpeg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p>Bu sat\u0131rlar, \u00fclkenin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en b\u00fcy\u00fck orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n bitti\u011fi g\u00fcnlerde yaz\u0131ld\u0131. 28 Temmuz 2021\u2019de ba\u015flay\u0131p iki hafta boyunca devam eden orman yang\u0131nlar\u0131, Ege ve Akdeniz b\u00f6lgelerindeki ya\u015fam kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 k\u00fcl etti. Kurdun ku\u015fun b\u00f6rt\u00fc b\u00f6ce\u011fin yuvas\u0131, temiz havan\u0131n, suyun, ya\u011fmurun kayna\u011f\u0131, umudun ve huzurun e\u015f anlaml\u0131s\u0131 ormanlar\u0131n yanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zlerimizde ya\u015flar, \u00e7o\u011funlukla \u00e7aresizlik hissi i\u00e7inde izledik. Alevlerle m\u00fccadele eden, g\u00f6revliler, b\u00fcy\u00fck bir dayan\u0131\u015fma g\u00f6stererek m\u00fccadeleye katk\u0131 veren g\u00f6n\u00fcll\u00fcler ve sivil toplum temsilcileri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u0131k\u0131m\u0131n daha da b\u00fcy\u00fcmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti.&nbsp;<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00dclke tarihinin en b\u00fcy\u00fck orman yang\u0131n\u0131<\/strong><\/h2>\n\n<p>2021 T\u00fcrkiye Orman Yang\u0131nlar\u0131 ve \u00f6zellikle Ege ile Akdeniz b\u00f6lgelerindeki yang\u0131nlar, bildi\u011fimiz yang\u0131nlara benzemiyordu. Devasayd\u0131. Avrupa Orman Yang\u0131nlar\u0131 Bilgi Sistemi\u2019nin (EFFIS) verilerine g\u00f6re, 28 Temmuz &#8211; 12 A\u011fustos tarihleri aras\u0131nda, sadece Mu\u011fla ve Antalya\u2019da yanan ormanl\u0131k alan yakla\u015f\u0131k 124 bin hektar. T\u00fcrkiye\u2019de 2021\u2019in tamam\u0131nda ya\u015fanan orman yang\u0131nlar\u0131nda yok olan ormanl\u0131k alan 178 bin hektar civar\u0131nda, yani 1 milyar 780 milyon metrekare! Pop\u00fcler \u00f6l\u00e7\u00fc ile ifade edecek olursak, yakla\u015f\u0131k 250 bin futbol sahas\u0131, t\u00fcm \u0130stanbul\u2019un yakla\u015f\u0131k 5\u2019te 1\u2019i b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde bir alan. Bu rakam, yine EFFIS\u2019in verilerine g\u00f6re ayn\u0131 d\u00f6nem ve ayn\u0131 b\u00f6lgede 2008 &#8211; 2020 aras\u0131nda ortalama yanan alan\u0131n 8 kat\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck. Yani bildi\u011fimiz gibi de\u011fil.<\/p>\n\n<p>B\u00fcy\u00fck, sonu gelmeyen bir \u015foktu ya\u015fanan. B\u00f6ylesinin ba\u015f\u0131m\u0131za gelmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk belki de&#8230; \u00d6yle ya, Avustralya, Kaliforniya, Sibirya, Yunanistan.. Oralarda olabilirdi, ama oralar bize uzakt\u0131.. \u00d6yle miydi ger\u00e7ekten?<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Do\u011fal afetler d\u00f6nemi kapan\u0131rken<\/strong><\/h2>\n\n<p>Peki ne de\u011fi\u015fti? Orman m\u00fchendisleri, iklim bilimciler, konunun uzmanlar\u0131 asl\u0131nda \u00e7ok uzun zamand\u0131r ormanlar\u0131n yang\u0131nlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok daha k\u0131r\u0131lgan hale geldi\u011fini anlat\u0131yor, uyar\u0131larda bulunuyor. Ortalama s\u0131cakl\u0131klardaki art\u0131\u015flar, havadaki nem oran\u0131n\u0131n gitgide d\u00fc\u015fmesi, s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u015fiddeti artan s\u0131cak dalgalar\u0131, orman yang\u0131nlar\u0131 i\u00e7in m\u00fckemmel ko\u015fullar olu\u015fturuyor. Ve 2021 yang\u0131nlar\u0131n\u0131n bize g\u00f6sterdi\u011fi \u00fczere, en ufak bir tetikleyici, en ufak bir k\u0131v\u0131lc\u0131m, \u00f6n\u00fc al\u0131namaz bir faciaya yol a\u00e7abiliyor. Bu bitmek bilmeyen bir yang\u0131n f\u0131rt\u0131nas\u0131yd\u0131 ve devam\u0131 da gelecektir.<\/p>\n\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc gezegen, insan edimi kaynakl\u0131 iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc, end\u00fcstri devrimleri d\u00f6nemine g\u00f6re ortalama 1,2 derece daha s\u0131cak art\u0131k. <strong>[1]<\/strong> \u00c7\u00fcnk\u00fc atmosferdeki karbon oran\u0131, art\u0131k 420 ppm seviyesinde. <strong>[2]<\/strong> \u00c7\u00fcnk\u00fc son 20 y\u0131l\u0131n deniz seviyesi y\u00fckseli\u015fi, y\u0131lda ortalama 3,2 milimetre. <strong>[3]<\/strong> Do\u011fal afetler \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n sonuna geldik art\u0131k.&nbsp;<\/p>\n\n<p>IPCC, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 6. De\u011ferlendirme Raporu ile, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ve onunla m\u00fccadelede \u00fclkelerin ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemlerin etkinli\u011fine dair g\u00fcncel tespitleri payla\u015ft\u0131. Rapora g\u00f6re;<\/p>\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>S\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 1,5 derecede s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in, \u00fclkelerin, emisyonlar\u0131n\u0131 2030\u2019a kadar yar\u0131ya indirmesi gerekiyor.&nbsp;<\/li><li>Gezegenin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 s\u0131cak dalgalar\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131nda.&nbsp;<\/li><li>Son d\u00f6nemlerin a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklar\u0131, insan etkisi olmadan imkans\u0131z olurdu.<\/li><li>Mevcut iklim politikalar\u0131 ve ulusal katk\u0131 beyanlar\u0131n\u0131n 2100\u2019de bizi getirece\u011fi en iyi nokta; 2,7 derecelik k\u00fcresel \u0131s\u0131nma.&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n<p>Yani mevcut durum asl\u0131nda k\u00fcresel bir iklim felaketinin fragman\u0131 niteli\u011finde. Peki madem bu felaket insan kaynakl\u0131, durdurmay\u0131 da beceremez mi insan? Cevap: Becerebilir.<\/p>\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0130klim i\u00e7in seferberlik zaman\u0131: Yapabiliriz<\/strong><\/h2>\n\n<p>\u0130klim krizi sadece k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 ve sera etkisi nedeniyle de\u011fil ama ya\u015fanan ve ya\u015fanacak olan facialar nedeniyle de asl\u0131nda \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00f6nemsizle\u015ftiren, bir nevi kader birli\u011fi yaratan bir hakikat. \u0130klim krizini engellemek ad\u0131na att\u0131\u011f\u0131m\u0131z her bir ad\u0131m\u0131, kendimiz ve yak\u0131nlar\u0131m\u0131z i\u00e7in oldu\u011fu kadar, \u00f6mr\u00fcm\u00fczde hi\u00e7 g\u00f6rmeyece\u011fimiz, on binlerce kilometre \u00f6tedeki insanlar, hayvanlar ve do\u011fan\u0131n kendisi i\u00e7in de at\u0131yoruz. \u0130klim krizi art\u0131k birbirimizin ya\u015fam\u0131n\u0131 savunma ve m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lma meselesi.&nbsp;<\/p>\n\n<p>T\u00fcrkiye \u00f6zelinde, Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 TBMM\u2019de onaylayarak bu m\u00fccadeledeki ciddiyetimizi g\u00f6sterme ve t\u00fcm n\u00fcfusu iklim seferberli\u011fine \u00e7a\u011f\u0131rma \u015fans\u0131m\u0131z var. Dahas\u0131, elektrik \u00fcretiminde y\u00fczde 60\u2019lardan daha y\u00fcksek orandaki fosil yak\u0131t ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ortadan kald\u0131rma, k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santralleri kapatma, yenilenebilir enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rma sorumlulu\u011fumuz var. Ormanlar\u0131, tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131, su varl\u0131klar\u0131n\u0131 koruma sorumlulu\u011fumuz var. Fosil yak\u0131ta dayal\u0131 ya\u015fam bi\u00e7imi art\u0131k ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flar\u0131n ilmi. Bizim yar\u0131n\u0131n iklim ve \u00e7evre dostu d\u00fcnyas\u0131n\u0131 k\u0131rmaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u015eehirleri, ve di\u011fer yerle\u015fim yerlerini, uyum ve etki azaltma politikalar\u0131 temelinde yeniden tasarlamaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u0130klim krizine kar\u015f\u0131 toplumsal k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 yar\u0131nlara haz\u0131rlamak i\u00e7in adil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere, iklim adaleti siyasetine ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n\n<p>Yapabilece\u011fimiz, yapmam\u0131z gereken \u00e7ok \u015fey var, ama \u00e7ok vaktimiz yok. Bunun; co\u011frafi, ki\u015fisel, t\u00fcrsel, \u00fclkesel ve siyasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fan, kolektif bir hayatta kal\u0131\u015f m\u00fccadelesi oldu\u011funu idrak etmemiz ve \u00fczerimize d\u00fc\u015feni yapmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n<p>Onur Akg\u00fcl<br>\u0130klim ve Enerji Proje Sorumlusu<\/p>\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n<p><em><strong>[1]<\/strong> https:\/\/public.wmo.int\/en\/our-mandate\/climate\/wmo-statement-state-of-global-climate <br><strong>[2]<\/strong> https:\/\/research.noaa.gov\/article\/ArtMID\/587\/ArticleID\/2764\/Coronavirus-response-barely-slows-rising-carbon-dioxide <br><strong>[3]<\/strong> http:\/\/climatechange.boun.edu.tr\/deniz-seviyesinin-yukselmesi\/ <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu sat\u0131rlar, \u00fclkenin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en b\u00fcy\u00fck orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n bitti\u011fi g\u00fcnlerde yaz\u0131ld\u0131. 28 Temmuz 2021\u2019de ba\u015flay\u0131p iki hafta boyunca devam eden orman yang\u0131nlar\u0131, Ege ve Akdeniz b\u00f6lgelerindeki ya\u015fam kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 k\u00fcl etti. <\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":6587,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2021\/08\/eda070f3-orman-yanginlari-ve-iklim-krizi-1.png","p4_og_image_id":"6588","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[2,24],"tags":[25,27],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-6586","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enerji","category-iklim-krizi","tag-iklim-degisikligi","tag-komur","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6586"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6598,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6586\/revisions\/6598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6587"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6586"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=6586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}