{"id":703,"date":"2019-07-28T09:30:00","date_gmt":"2019-07-28T06:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/master.k8s.p4.greenpeace.org\/turkey\/blog\/ekolojik-tarimda-uretici-pazarlarinin-onemi\/"},"modified":"2025-04-28T10:00:07","modified_gmt":"2025-04-28T07:00:07","slug":"ekolojik-tarimda-uretici-pazarlarinin-onemi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/ekolojik-tarimda-uretici-pazarlarinin-onemi\/","title":{"rendered":"Ekolojik tar\u0131mda \u00fcretici pazarlar\u0131n\u0131n \u00f6nemi"},"content":{"rendered":"<div class=\"post-content\">\n<p>Sofram\u0131za gelen g\u0131dalara dair yak\u0131n zamandaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce akl\u0131n\u0131za neler geliyor?<\/p>\n<div>\n<p><strong>H\u0131zla artan g\u0131da fiyatlar\u0131, pestisitlerden yani kimyasal maddelerden kaynaklanan sa\u011fl\u0131k kayg\u0131lar\u0131, tedarik zincirindeki sorunlar y\u00fcz\u00fcnden eme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alamayan ve ithal pestisit, tohum ve g\u00fcbre cenderesinde s\u0131k\u0131\u015fan \u00e7ift\u00e7iler\u2026<\/strong> Buna bir de iklim krizi y\u00fcz\u00fcnden daha tarladayken yok olan \u00fcr\u00fcnleri ekleyin. Esas\u0131nda yerelden ba\u015flayarak h\u0131zl\u0131ca at\u0131labilecek ad\u0131mlar, bu sorunlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok ciddi \u00e7\u00f6z\u00fcm alternatifleri sunuyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2019\/09\/b57dfe7e-b57dfe7e-144883_263763.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><em>\u00a0\u00dcretici Pazar\u0131 \u2013 Bornova \/ \u0130zmir<\/em><\/p>\n<p>Greenpeace\u2019in yedi temel ilkeyle tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ekolojik tar\u0131m modeli de tam bu ba\u011flama oturuyor. Bu ilkelerin ba\u015f\u0131nda g\u0131da egemenli\u011fi kavram\u0131 geliyor ki, bu da hem \u00fcreticilerin hem t\u00fcketicilerin b\u00fcy\u00fck \u015firketler ve mevcut sistem onlar\u0131 mecbur b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de\u011fil kendi istedikleri i\u00e7in istedikleri \u00fcr\u00fcn\u00fc istedikleri \u015fekilde \u00fcretme ve t\u00fcketme mant\u0131\u011f\u0131na dayan\u0131yor. G\u0131da g\u00fcvenli\u011finin ard\u0131ndan \u015fu alt\u0131 ilke geliyor:<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li dir=\"ltr\">\u00c7ift\u00e7inin ve k\u0131rsal topluluklar\u0131n yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetecek bir model olu\u015fturulmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li dir=\"ltr\">Daha ak\u0131ll\u0131 mahsul ve g\u0131da \u00fcretimi, bu sayede israf\u0131n ve verimsizli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li dir=\"ltr\">Biyo\u00e7e\u015fitlilik ilkesi \u00fczerinden do\u011fadaki her canl\u0131n\u0131n korunmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li dir=\"ltr\">S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebi\u0307li\u0307r toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve daha temi\u0307z su<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li dir=\"ltr\">Ha\u015ferelerle ekolojik m\u00fccadele \u00e7er\u00e7evesinde zehirli kimyasal maddelerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li dir=\"ltr\">De\u011fi\u015fen iklim ko\u015fullar\u0131na diren\u00e7li g\u0131da sistemleri sayesinde \u00e7ift\u00e7ilerin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2 dir=\"ltr\">Yap\u0131lmas\u0131 gereken k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yerel tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 desteklemek.<\/h2>\n<p>Ekolojik tar\u0131m\u0131 uygulamak i\u00e7in asl\u0131nda d\u00fcnyay\u0131 yeniden ke\u015ffetmeye gerek yok. Yap\u0131lmas\u0131 gereken k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yerel tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131 desteklemek. Yerel tar\u0131m tek \u00fcr\u00fcn\u00fcn ekimine dayal\u0131 b\u00fcy\u00fck tar\u0131m modeline (end\u00fcstriyel tar\u0131m) kar\u015f\u0131 hem geleneksel hem de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir model olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor. Ancak bu modelde \u00fcreticilerin \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen \u00e7ok ciddi sorunlar\u0131 var. \u00d6ncelikle \u00fcreticilerin do\u011frudan pazara eri\u015fimi konusunda mevcut sistemin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6nemli engeller var.<\/p>\n<p>\u00dcr\u00fcn\u00fcn tarladan sofraya uzanan yolculu\u011funda rol alan akt\u00f6rlerin ve arac\u0131lar\u0131n bollu\u011fu bir yandan fiyat art\u0131\u015f\u0131na bir yandan da kimsenin eme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alamamas\u0131na sebep oluyor. \u00d6rne\u011fin Temmuz ay\u0131nda bas\u0131na yans\u0131yan haberlerde \u00fcreticilerin karpuzun kilosunu 10 kuru\u015fa satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hatta satamay\u0131p tarlada b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak marketlerde 1,5 ila 2 lira aras\u0131nda sat\u0131\u015fa sunuldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Arada y\u00fczde 1500\u2019ten fazla bir fark var.<\/p>\n<h2>Uzun vadeli bir \u00e7\u00f6z\u00fcm planlamas\u0131nda \u015fu an yap\u0131labilecek en acil \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcreticiler ile t\u00fcketiciler aras\u0131ndaki yolun olabildi\u011fince k\u0131salt\u0131lmas\u0131. Yani \u201ck\u0131sa g\u0131da tedarik zinciri\u201d<\/h2>\n<p>Pek \u00e7ok \u00fclkede tabandan yay\u0131lan \u00f6rneklerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu model, arac\u0131lar\u0131n olabildi\u011fince devreden \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve \u00fcreticilerin farkl\u0131 kanallardan t\u00fcketicilerle do\u011frudan bulu\u015fmas\u0131 fikrine dayan\u0131yor.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2019\/09\/67586acb-67586acb-144885_263767.jpg\" alt=\"\" \/><\/div>\n<p dir=\"ltr\" style=\"text-align: center;\"><em>\u00dcretici Pazar\u0131 \u2013 Bornova \/ \u0130zmir<\/em><\/p>\n<p>En h\u0131zl\u0131 ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak da<strong> \u00fcretici pazarlar\u0131<\/strong> \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bildi\u011fimiz semt pazarlar\u0131ndan farkl\u0131 olarak sadece \u00fcreticilerin ve \u00fcretici birliklerinin sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 bu pazarlar, \u00fcretici ve t\u00fcketici aras\u0131ndaki labirente benzeyen yollar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p do\u011frudan bir k\u00f6pr\u00fc kuruyor. B\u00f6ylece \u00fcreticiler en ciddi kayg\u0131lar\u0131n\u0131n giderilmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir avantaj kazan\u0131yor: emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almak.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bu model, yo\u011fun kimyasal kullan\u0131m\u0131na dayal\u0131 mevcut tar\u0131m sisteminin \u00e7\u0131kmaz sokaklar\u0131nda \u00e7ift\u00e7ilere alternatif ve kestirme bir yol \u00f6neriyor. T\u00fcketici ile do\u011frudan ileti\u015fim kurabilen \u00fcreticiler, \u00fcretim tercihlerini \u00e7ok daha \u00f6zg\u00fcr, sa\u011fl\u0131kl\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve ekonomik \u015fekilde yapabiliyor. \u00dcstelik pestisitler, sentetik g\u00fcbreler ve tohumlar \u00fczerinden sistemi kontrol eden bir avu\u00e7 \u00e7ok uluslu tar\u0131m \u015firketi kar\u015f\u0131s\u0131nda yerel \u00fcreticiler ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyabiliyor.<\/p>\n<h2 dir=\"ltr\">Her \u015feyin \u00f6tesinde end\u00fcstriyel tar\u0131m \u015fu an kar\u015f\u0131m\u0131zdaki en acil tehdit olan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda da ciddi sorunlar yarat\u0131yor.<\/h2>\n<p>\u00dcr\u00fcnlerin uzak mesafelerden seyahati, kimyasallardan \u00f6t\u00fcr\u00fc topra\u011f\u0131n karbon tutma kapasitesinin zay\u0131flamas\u0131, hayvanc\u0131l\u0131k kaynakl\u0131 sera gaz\u0131 sal\u0131mlar\u0131, tedarik zincirinde ya\u015fanan ve y\u00fczde 50\u2019ye varabilen g\u0131da israf\u0131 \u00fczerinden tar\u0131m sistemi iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine \u00e7ok ciddi etkilerde bulunuyor. \u0130klim krizi kaynakl\u0131 dolu, sel, kurakl\u0131k gibi a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ift\u00e7iler ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015f\u0131yor. Tarladaki \u00fcr\u00fcnler zarar g\u00f6r\u00fcyor, mahsul al\u0131nam\u0131yor, az \u00fcr\u00fcnden \u00f6t\u00fcr\u00fc pazarda fiyatlar h\u0131zla y\u00fckseliyor. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu an ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlar, t\u00fcketiciler \u00fcretim taraf\u0131yla bir ba\u011f kurmad\u0131\u011f\u0131, ya\u015fanan krizlere acil \u00e7\u00f6z\u00fcm talep etmedi\u011fi s\u00fcrece ortadan kalkmayacak.<\/p>\n<p>\u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in merkezi h\u00fck\u00fcmet kadar yerel y\u00f6netimlerin, yani belediyelerin ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar da \u00f6nem kazan\u0131yor. Anayasam\u0131z\u0131n da tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde belediyelerin tar\u0131m, g\u0131da ve hayvanc\u0131l\u0131k konular\u0131nda politika uygulayabilece\u011fi geni\u015f bir alan var. Zaten tam da bu y\u00fczden son yerel se\u00e7imlerde ba\u015fkan adaylar\u0131 tar\u0131m konulu \u00e7ok ciddi vaatler dile getirmi\u015fti.<\/p>\n<h2 dir=\"ltr\">Bu noktada \u00fcretici pazar alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak, gerekli sa\u011fl\u0131k ve pestisit denetimlerini yapmak, \u00fcr\u00fcnlerin nakliyesini kolayla\u015ft\u0131rmak ve hem \u00fcretici hem de t\u00fcketicileri bilgilendirme konusunda belediyelere g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/h2>\n<p>Belediyelerin zaten halihaz\u0131rda ellerinde olan imkanlar\u0131 kullanarak atacaklar\u0131 ad\u0131mlar, ekolojik \u00fcretim yapan \u00e7ift\u00e7ilerin emeklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almalar\u0131na, t\u00fcketicilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya eri\u015fimlerinin kuvvetlenmesine, yerel tar\u0131m\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine b\u00fcy\u00fck destek sa\u011flayacak. \u015eu an devasa bir ekonomik g\u00fcce sahip end\u00fcstriyel tar\u0131ma kar\u015f\u0131 yerelden olu\u015facak bu hareketin \u00fclke sath\u0131na yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in elimizden geleni yapmal\u0131, yerel y\u00f6netimlerden bu taleplerimizi her f\u0131rsatta dile getirmeliyiz. Tam da belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n se\u00e7im \u00f6ncesi vadettikleri gibi!<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t<section\n\t\t\tclass=\"boxout post-1050 \"\n\t\t\t\n\t\t>\n\t\t\t<a\n\t\t\t\tdata-ga-category=\"Take Action Boxout\"\n\t\t\t\tdata-ga-action=\"Image\"\n\t\t\t\tdata-ga-label=\"n\/a\"\n\t\t\t\tclass=\"cover-card-overlay\"\n\t\t\t\thref=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/ciftciyi-koru-tarimi-kurtar\/\" \n\t\t\t><\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t<img\n\t\t\t\t\t\tsrc=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2020\/01\/fadc0918-cifciyi-koru-tarimi-kurtar-2020.jpg\"\n\t\t\t\t\t\tsrcset=\"\"\n\t\t\t\t\t\tsizes=\"(min-width: 1000px) 358px, (min-width: 780px) 313px, 88px\"\n\t\t\t\t\t\talt=\"\" title=\"\"\n\t\t\t\t\/>\n            \t\t\t<div class=\"boxout-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a\n\t\t\t\t\t\tclass=\"boxout-heading medium\"\n\t\t\t\t\t\tdata-ga-category=\"Take Action Boxout\"\n\t\t\t\t\t\tdata-ga-action=\"Title\"\n\t\t\t\t\t\tdata-ga-label=\"n\/a\"\n\t\t\t\t\t\thref=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/ciftciyi-koru-tarimi-kurtar\/\"\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t>\n\t\t\t\t\t\t\u00c7ift\u00e7iyi Koru Tar\u0131m\u0131 Kurtar\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"boxout-excerpt\">T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ift\u00e7iler her ge\u00e7en g\u00fcn g\u00fc\u00e7 kaybediyor. Belediyelerin denetimi alt\u0131nda a\u00e7\u0131lacak \u00fcretici pazarlar\u0131yla hem \u00e7ift\u00e7i kazanacak, hem de t\u00fcketici daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya ula\u015fabilecek. Ekolojik bir gelecek i\u00e7in sen de belediyenden talep et, \u015fehrinde \u00fcretici pazarlar\u0131 a\u00e7\u0131ls\u0131n ve yayg\u0131nla\u015fs\u0131n!<\/p>\n\t\t\t\t                                    <a\n                        class=\"btn btn-primary\"\n                        data-ga-category=\"Take Action Boxout\"\n                        data-ga-action=\"Call to Action\"\n                        data-ga-label=\"n\/a\"\n                        href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/ciftciyi-koru-tarimi-kurtar\/\"\n                        \n                    >\n                        Harekete Ge\u00e7\n                    <\/a>\n                \t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/section>\n\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sofram\u0131za gelen g\u0131dalara dair yak\u0131n zamandaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce akl\u0131n\u0131za neler geliyor?<\/p>\n<p>H\u0131zla artan g\u0131da fiyatlar\u0131, pestisitlerden yani kimyasal maddelerden kaynaklanan sa\u011fl\u0131k kayg\u0131lar\u0131, tedarik zincirindeki sorunlar y\u00fcz\u00fcnden eme\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alamayan ve ithal pestisit, tohum ve g\u00fcbre cenderesinde s\u0131k\u0131\u015fan \u00e7ift\u00e7iler\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":704,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[56],"tags":[30],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gida-ve-tarim","tag-gidatarim","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=703"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6796,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions\/6796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=703"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}