{"id":7587,"date":"2023-01-18T15:25:25","date_gmt":"2023-01-18T12:25:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=7587"},"modified":"2023-01-18T19:05:57","modified_gmt":"2023-01-18T16:05:57","slug":"cop15-yerli-halklarin-taninmasi-icin-buyuk-kazanim-ama-biyocesitliligin-korunmasi-icin-daha-fazlasi-gerekiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/cop15-yerli-halklarin-taninmasi-icin-buyuk-kazanim-ama-biyocesitliligin-korunmasi-icin-daha-fazlasi-gerekiyor\/","title":{"rendered":"COP15: Yerli Halklar\u0131n Tan\u0131nmas\u0131 \u0130\u00e7in B\u00fcy\u00fck Kazan\u0131m Ama Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin Korunmas\u0131 \u0130\u00e7in Daha Fazlas\u0131 Gerekiyor"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n

BM Biyo\u00e7e\u015fitlilik S\u00f6zle\u015fmesi 15. Taraflar Toplant\u0131s\u0131 (COP15) ge\u00e7ti\u011fimiz Aral\u0131k ay\u0131nda Montreal\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti. Kunming-Montreal Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik \u00c7er\u00e7evesi ile sonlanan COP15\u2019te tarihi say\u0131labilecek kararlar al\u0131nd\u0131. Bu anla\u015fma ba\u015flang\u0131\u00e7 niteli\u011finde. Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin ger\u00e7ekten korunmas\u0131 ve bir\u00e7ok canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn soyunun t\u00fckenmesini durdurmak i\u00e7in daha somut ve detayl\u0131 kararlara ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n

COP15\u2019in Kazanan\u0131: Yerli Halklar & Topluluk G\u00fcc\u00fc!<\/strong><\/p>\n\n

COP15\u2019in \u00f6ne \u00e7\u0131kan y\u00f6nlerinden bir tanesi de yerel\/yerli halklara (indigenous people) y\u00f6nelik s\u00f6ylem ve taleplerin g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131yd\u0131. Kanada, Brezilya, Demokratik Kongo Cumhuriyet, Kamerun ve Endonezya\u2019dan Yerli Liderler, seslerini duyurmak ve COP15\u2019in nihai anla\u015fmas\u0131nda haklar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in Montreal\u2019e geldiler ve ba\u015fard\u0131lar!<\/p>\n\n

M\u00fczakereler s\u0131ras\u0131nda bas\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 d\u00fczenleyen \u201cYerli Liderler\u201d ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklardaki haklar\u0131n\u0131n K\u00fcresel Biyo\u00e7e\u015fitlilik Antla\u015fmas\u0131yla tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in d\u00fcnya liderlerine seslendiler. Ba\u015f\u0131n\u0131 yerli kad\u0131nlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi, yerel topluluklar ve do\u011fa severlerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen ilk COP Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi Koruma Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc 10 Aral\u0131k\u2019ta yakla\u015f\u0131k 3500 ki\u015finin kat\u0131l\u0131m\u0131yla Montreal\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti ve t\u00fcm bu \u00e7abalar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. COP15\u2019in kazanan\u0131 yerli halklar oldu!
<\/p>\n\n

Kunming- Montreal Antla\u015fmas\u0131 ile yerel halklar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bilgileri, inovasyonlar\u0131 ve deneyimlerinin biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131ndaki en etkili ara\u00e7 oldu\u011fu kay\u0131tlara resmen ge\u00e7mi\u015f oldu. Yerel halklar insanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczde 5\u2019ini temsil etse de d\u00fcnya genelinde biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin y\u00fczde 80\u2019ini onlar koruyor.<\/p>\n\n

Kunming-Montreal Antla\u015fmas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 yerel halklar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na sayg\u0131 duymay\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor ve al\u0131nacak kararlarda onlar\u0131n \u00f6ncelikli, \u00f6zg\u00fcr ve bilgilendirilmi\u015f r\u0131zas\u0131na ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n

Yerli halklar do\u011fan\u0131n en donan\u0131ml\u0131 ve bilgili koruyucular\u0131. \u00d6zetle, biyo\u00e7e\u015fitlilik i\u00e7in ger\u00e7ekten harekete ge\u00e7mek istiyorsak bug\u00fcnden itibaren yerlilerin belirledi\u011fi koruma modellerini standart almal\u0131y\u0131z. Yerli halklara do\u011frudan finansman ise biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi korumada at\u0131lacak bir sonraki kritik ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n\n

\"\"<\/figure>\n\n

COP15 Ne Anlam \u0130fade Ediyor? Ne Kadar Ediyor?<\/strong><\/p>\n\n

Kunming-Montreal Antla\u015fmas\u0131 ile 30\u00d730 hedefleniyor. Peki nedir bu \u201cHedef 30\u00d730\u201d?<\/p>\n\n

    \n
  1. 2030\u2019a kadar kara ve denizlerin en az y\u00fczde 30\u2019u<\/strong> korunacak.<\/li>\n<\/ol>\n\n

    Kara ve denizlerin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak y\u00fcksek biyo\u00e7e\u015fitlilik \u00f6ncelikli alanlardaki kayb\u0131 2030\u2019a kadar s\u0131f\u0131rlamay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren bu hedef yetersiz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 30\u00d730 hedefi k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde ba\u015far\u0131l\u0131 g\u00f6r\u00fcnse de korunan alanlarda zarar verici aktiviteleri dahil etmedi\u011fi s\u00fcrece bo\u015f bir rakam olarak kalacak.<\/p>\n\n

      \n
    1. 2030\u2019a kadar her y\u0131l 30 milyar ABD Dolar\u0131 finansman<\/strong> sa\u011flanacak.<\/li>\n<\/ol>\n\n

      Anla\u015fmaya g\u00f6re geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden geli\u015fmekte olan \u00fclkelere -en az geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler ve ada \u00fclkelere- 2025\u2019e kadar y\u0131lda 20 milyar dolar ve sonras\u0131nda 2030\u2019a kadar y\u0131lda 30 milyar dolar y\u0131ll\u0131k finansman sa\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n

      Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in gereken rakam (700 milyar dolar) \u00f6denecek olan\u0131n \u00e7ok \u00f6tesinde ve aradaki fark\u0131n nas\u0131l kapanaca\u011f\u0131 ise halen belirsiz. Ayr\u0131ca finansman\u0131n ne kadar olaca\u011f\u0131 \u00f6nemli olsa da finansman\u0131n ne kadar \u00e7abuk sa\u011flanaca\u011f\u0131 daha kritik. Bahsedilen fonlar\u0131n 2023\u2019te kurulmas\u0131 ve hemen harekete ge\u00e7ilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n

      Finansmana dair ayn\u0131 maddede \u201cekosistem hizmetleri, ye\u015fil tahviller, biyo\u00e7e\u015fitlilik dengeleme ve kredileri ve fayda payla\u015f\u0131m mekanizmalar\u0131 gibi yenilik\u00e7i planlar\u0131n te\u015fvik edilmesi\u201d (19\/d)<\/a> de yer al\u0131yor.  Bu tarz kurumsal \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mak \u015firketlerin biyo\u00e7e\u015fitlilikten kar etmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Ayr\u0131ca bu t\u00fcr do\u011faya dayal\u0131 yanl\u0131\u015f dengeleme ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler ye\u015fil y\u0131kamaya ve bu da biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan pahal\u0131ya mal olabilir.<\/p>\n\n

      \"\"<\/figure>\n\n

      COP15\u2019in Ard\u0131ndan S\u0131rada Ne var?<\/strong><\/p>\n\n

      Biyo\u00e7e\u015fitlilik COP15 tarihi say\u0131labilecek bir kararlar dizisi ile sonu\u00e7land\u0131. Ancak do\u011fay\u0131 korumada d\u00fcnya liderlerine b\u00fcy\u00fck sorumluluk d\u00fc\u015f\u00fcyor. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin liderleri 2023\u2019te h\u0131zl\u0131ca do\u011fay\u0131 ve biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi koruma fonu olu\u015fturup bunun finansman\u0131n\u0131 da h\u0131zl\u0131ca sa\u011flamal\u0131 ve do\u011frudan yerli halklara aktarmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n

      Ayr\u0131ca, kara ve denizlerin en az %30\u2019unun ayr\u0131 ayr\u0131 korunmas\u0131 anlam\u0131na gelen 30\u00d730 hedefinin ger\u00e7ekle\u015fmesi \u015eubat 2023\u2019te yeniden bir araya gelecek olan IGC5<\/a>\u2019\u2019in tarihi bir K\u00fcresel Okyanus Anla\u015fmas\u0131na imza atmas\u0131na da olanak sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n

      Peki COP16 T\u00fcrkiye i\u00e7in ne ifade ediyor?<\/strong><\/p>\n\n

      2024\u2019te Ekim-Kas\u0131m aylar\u0131nda Antalya\u2019da ger\u00e7ekle\u015fecek olan COP16, Montreal\u2019de al\u0131nan kararlar\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi ve h\u00fck\u00fcmetlerin \u00fczerine geli\u015ftirmeleri i\u00e7in bir sonraki olanak olacak.<\/p>\n\n

      T\u00fcrkiye\u2019de toprak, su, hava gibi \u00e7e\u015fitli ekosistemler sermaye y\u00f6nl\u00fc sald\u0131r\u0131 alt\u0131nda. Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi korumak i\u00e7in m\u00fccadele veren yine bu sald\u0131r\u0131dan en \u00e7ok etkilenen yerel halk. Bu y\u00fczden COP15 sonras\u0131 al\u0131nan kararlar T\u00fcrkiye\u2019de yerel do\u011fa koruma hareketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli. \u00d6ncelikle Montreal\u2019de al\u0131nan kararlar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019 projeksiyonunu yapmak ve bu projeksiyon \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 kamuoyuyla \u015feffafl\u0131kla payla\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n\n

      E\u011fer T\u00fcrkiye 2024\u2019te ev sahipli\u011fi yapaca\u011f\u0131 COP16\u2019ya kadar biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in olu\u015fturulacak destek finansman\u0131ndan yararlanmaya talip olmazsa COP16 bunu talep etmek i\u00e7in \u00e7ok elzem olacak. Konu finansmana talip olmakla da bitmemeli. T\u00fcrkiye de COP15\u2019te kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131nda yerel halklar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir planlamaya ba\u015flamay\u0131 kabul etmelidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      COP15: Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin Korunmas\u0131 \u0130\u00e7in Daha Fazlas\u0131 Gerekiyor<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":7590,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"COP15: Yerli Halklar\u0131n Tan\u0131nmas\u0131 \u0130\u00e7in B\u00fcy\u00fck Kazan\u0131m Ama Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin Korunmas\u0131 \u0130\u00e7in Daha Fazlas\u0131 Gerekiyor","p4_og_description":"BM Biyo\u00e7e\u015fitlilik S\u00f6zle\u015fmesi 15. Taraflar Toplant\u0131s\u0131 (COP15) ge\u00e7ti\u011fimiz Aral\u0131k ay\u0131nda Montreal\u2019de ger\u00e7ekle\u015fti. Kunming-Montreal Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik \u00c7er\u00e7evesi ile sonlanan COP15\u2019te tarihi say\u0131labilecek kararlar al\u0131nd\u0131. Bu anla\u015fma ba\u015flang\u0131\u00e7 niteli\u011finde. Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin ger\u00e7ekten korunmas\u0131 ve bir\u00e7ok canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn soyunun t\u00fckenmesini durdurmak i\u00e7in daha somut ve detayl\u0131 kararlara ihtiya\u00e7 var.","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[20,49],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-7587","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyocesitlilik-doga","tag-okyanuslar","tag-biyocesitlilik","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7587"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7613,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7587\/revisions\/7613"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7587"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=7587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}