{"id":7655,"date":"2023-02-02T15:03:03","date_gmt":"2023-02-02T12:03:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=7655"},"modified":"2023-02-02T15:03:05","modified_gmt":"2023-02-02T12:03:05","slug":"uludag-milli-parktir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/uludag-milli-parktir\/","title":{"rendered":"ULUDA\u011e M\u0130LL\u0130 PARKTIR!"},"content":{"rendered":"\n<p>Uluda\u011f Milli Park\u0131, d\u00fcnyada say\u0131lar\u0131 \u00e7ok fazla azalm\u0131\u015f olan sakall\u0131 akbaban\u0131n ve kaya kartal\u0131n\u0131n \u00fcreme pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin \u00d6nemli Ku\u015f Alanlar\u0131ndan (\u00d6KA) biri. Nesli t\u00fckenmek \u00fczere olan ve parkla \u00f6zde\u015fle\u015fen Apollo kelebe\u011finin de ya\u015fam alan\u0131. P\u0131narlar\u0131yla Bursa\u2019n\u0131n i\u00e7me suyu kayna\u011f\u0131 olan Uluda\u011f, kirli havas\u0131na kar\u015f\u0131n kente temiz nefes alan\u0131 sa\u011fl\u0131yor. <\/p>\n\n<p>D\u00fcnyada yok olma tehlikesi i\u00e7inde olan, bu y\u00fczden koruma alt\u0131na al\u0131nan <a href=\"https:\/\/sites.google.com\/site\/emineozder\/uludag-ve-endemik-bitkiler\">be\u015f bitki t\u00fcr\u00fcne <\/a>(iki siklamen t\u00fcr\u00fc, bir kardelen, bir keten ve bir de sar\u0131 jensiyan\/ kral \u015famdan\u0131) ev sahipli\u011fi yapan Uluda\u011f\u2019da 33\u2019\u00fc Uluda\u011f endemi\u011fi, 138\u2019i T\u00fcrkiye endemi\u011fi olmak \u00fczere toplam 171 endemik t\u00fcr ile birlikte toplam 1320 takson bitki t\u00fcr\u00fc bulunuyor.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"560\" height=\"364\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/58381543-aa-28735101.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7661\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/58381543-aa-28735101.jpg 560w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/58381543-aa-28735101-300x195.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/58381543-aa-28735101-510x332.jpg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">&nbsp;<strong>Takson, <\/strong>canl\u0131lar\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan basamaklar\u0131n her birine verilen isimdir.<\/figcaption><\/figure>\n\n<p>Uluda\u011f bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm bu do\u011fal g\u00fczellikleri, su kaynaklar\u0131 ve e\u015fsiz ekolojik de\u011ferleri ile 1961 y\u0131l\u0131nda koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve Milli Park stat\u00fcs\u00fc kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n<p class=\"has-text-align-center\" style=\"font-size:16px\">Milli Park, T\u00fcrkiye\u2019nin 2004 y\u0131l\u0131nda \u00fcye oldu\u011fu \u2018D\u00fcnya Koruma Birli\u011fi\u2019 (<a href=\"https:\/\/portals.iucn.org\/library\/sites\/library\/files\/resrecfiles\/GA_10_RES_001_Definition_of_National_Parks.pdf\">IUCN-The World Conservation Union<\/a>) taraf\u0131ndan tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle; \u201c<em>Bir veya birden fazla ekosistemin ekolojik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bug\u00fcn ve gelecek nesiller i\u00e7in korumak, do\u011fal \u00e7evrenin i\u0219galini ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesini engellemek, ve \u00e7evreyle uyumlu bi\u00e7imde bilim, e\u011fitim, rekreasyon ve ziyaret\u00e7i aktivitelerinin geli\u0219imini tesis etmek ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u0219 (kara\/deniz) do\u011fa par\u00e7alar\u0131<\/em>\u201dd\u0131r.<\/p>\n\n<p>Daha sonra 1983 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 2873 Say\u0131l\u0131 Milli Parklar Kanunu ile de ulusal koruma alt\u0131na girmi\u015ftir. Uluda\u011f\u2019\u0131n bu stat\u00fcden \u00e7\u0131kar\u0131larak Uluda\u011f Alan\u0131 ve bunun Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 halini almas\u0131 s\u00f6zde bir <em>yetki karma\u015fas\u0131 \u00f6nleme <\/em>ad\u0131m\u0131 olarak belirtilse de <a href=\"https:\/\/www5.tbmm.gov.tr\/\/sirasayi\/donem27\/yil01\/ss380.pdf\">kanun metninde<\/a> de a\u00e7\u0131k\u00e7a yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fczere <em>\u201cziyaret\u00e7iler ve yat\u0131r\u0131mc\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok uzun ve a\u011f\u0131r b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7lerin ya\u015fanmas\u0131na sebep olurken bu e\u015fsiz alan\u0131n hak etti\u011fi \u015fekilde korunmas\u0131 ve turizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan hedeflenen ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olamamaktad\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n\n<p>Yakla\u015f\u0131k 13.000 hektarl\u0131k alana sahip olan Uluda\u011f Milli Park\u0131\u2019n\u0131n y\u00fczde 71\u2019i orman, y\u00fczde 28\u2019i mera ve kayal\u0131k, y\u00fczde 0,4\u2019\u00fc a\u00e7\u0131k, y\u00fczde 0,1\u2019i sulak alan olmak \u00fczere sadece y\u00fczde 0,5\u2019i yerle\u015fim alan\u0131d\u0131r. Kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi incelendi\u011finde daha fazla \u201cziyaret\u00e7iyi\u201d \u00e7ekerek ama\u00e7lanan Milli Park\u0131n amac\u0131na uygun olarak <em>bilim, e\u011fitim, rekreasyon ve ziyaret\u00e7i aktivitelerinin geli\u0219imini tesis etmek<\/em><strong> <\/strong>de\u011fil, k\u0131\u015f turizmini canland\u0131rmak i\u00e7in daha fazla yap\u0131la\u015fmaya gitmek ve bunu kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in de yetkiyi tek elde toplamakt\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n<p style=\"font-size:26px\"><strong><strong><strong>Biyolojik \u00e7e\u015fitlilik de\u011fil \u00e7\u0131kar \u00e7e\u015fitlili\u011fi!<\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n<p>18 Ocak\u2019ta Uluda\u011f Alan Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kanun teklifi TBMM\u2019de kabul edilerek yasala\u015ft\u0131. \u00d6ncesinde yerel ve ulusal pek \u00e7ok \u00e7evre \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ve meslek odalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi tam tahmin edildi\u011fi gibi koruma ama\u00e7l\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n<p>Uluda\u011f Milli Park\u0131\u2019na y\u00f6nelik talan plan\u0131 yeni de de\u011fil. Ge\u00e7ti\u011fimiz sene Ocak ay\u0131nda o s\u0131rada Tar\u0131m ve Orman Bakan\u0131 olan Bekir Pakdemirli, Uluda\u011f&#8217;da 67 milyon liral\u0131k yat\u0131r\u0131mla hizmete al\u0131nan 2 ve 3 numaral\u0131 Y\u00f6netim Merkezi\u2019nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda, Uluda\u011f Milli Park\u0131&#8217;ndaki turizm tesisleri ve parselleri i\u00e7in mimari projeler haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, b\u00f6lgeye yat\u0131r\u0131m yapacaklara %100 hibe vereceklerinin de \u201cm\u00fcjdesi\u201dni vermi\u015fti.&nbsp;<\/p>\n\n<p>Kanun a\u00e7\u0131k\u00e7a, projeleri ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131 haz\u0131r, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f turizm talan\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131p kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yani korunmak istenen biyolojik \u00e7e\u015fitlilikten ziyade farkl\u0131 gruplar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi ile Uluda\u011f Milli Park olmaktan \u00e7\u0131kacak ve kurulan Alan Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da yat\u0131r\u0131mc\u0131lara daha kolay yap\u0131la\u015fma, daha fazla betonla\u015fma, daha fazla kayak pisti imkan\u0131 sunacak. <\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"560\" height=\"373\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/7df742a9-aa-29263742.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7663\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/7df742a9-aa-29263742.jpg 560w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/7df742a9-aa-29263742-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2023\/02\/7df742a9-aa-29263742-510x340.jpg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 560px) 100vw, 560px\" \/><\/figure>\n\n<p>Alan Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile hedeflenen Uluda\u011f\u2019\u0131n korunmas\u0131 de\u011fil a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylendi\u011fi gibi <strong>de\u011ferlendirilmesidir.<\/strong> Bunun benzerinin nelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131n zamanda Kapadokya ve Gelibolu Yar\u0131madas\u0131 Alan Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6rneklerinde g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n\n<p style=\"font-size:26px\"><strong>T\u00fcrkiye, COP16\u2019ya ev sahipli\u011fi yapmaya haz\u0131rlan\u0131yor!<\/strong><\/p>\n\n<p>T\u00fcrkiye, \u00e7evre koruma alan\u0131nda k\u00fcresel d\u00fczeyde en \u00e7ok kabul g\u00f6ren uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerden biri olan BM Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik S\u00f6zle\u015fmesini, imzaya a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131l olan 1992\u2019de imzalayarak do\u011fan\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in ilk imza veren \u00fclkeler aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra 4177 say\u0131l\u0131 kanunla <a href=\"https:\/\/cdniys.tarimorman.gov.tr\/api\/File\/GetGaleriFile\/417\/DosyaGaleri\/426\/ubep-ingilizce.pdf\">1996\u2019da <\/a>onaylanan s\u00f6zle\u015fmenin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n\n<p>Bu sene Montreal\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen BM Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik&nbsp; S\u00f6zle\u015fmesi 15. Taraflar Toplant\u0131s\u0131 (COP15) do\u011fan\u0131n korunmas\u0131na dair tarihi say\u0131labilecek kararlar i\u00e7eren Kunming-Montreal K\u00fcresel Biyo\u00e7e\u015fitlilik \u00c7er\u00e7eve Anla\u015fmas\u0131 ile sonland\u0131. Buna g\u00f6re <strong>2030 y\u0131l\u0131na kadar <\/strong>biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in <strong>kara ve denizlerin y\u00fczde 30\u2019unun<\/strong> korunma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n<p>2024&#8217;te ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi planlanan COP16\u2019ya (BM Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik S\u00f6zle\u015fmesi 16. Taraflar Konferans\u0131) ev sahipli\u011fi yapmaya haz\u0131rlanan T\u00fcrkiye, ayr\u0131ca 2 y\u0131l s\u00fcreyle (2024-2026) s\u00f6zle\u015fmenin d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da y\u00fcr\u00fctecek. T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015fkanl\u0131k yapaca\u011f\u0131 s\u00fcre, 2030 hedeflerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kritik d\u00f6nem i\u00e7erisinde yer al\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019deki korunan alanlar\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in nas\u0131l bir yol izlenece\u011fi de Ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde \u00f6rnek te\u015fkil etmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131 bir \u00f6neme sahip.<\/p>\n\n<p>2020 y\u0131l\u0131 itibariyle, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sorumlulu\u011fundaki <a href=\"https:\/\/cevreselgostergeler.csb.gov.tr\/korunan-alanlar-i-85778\">korunan alanlar\u0131n<\/a> (kara ve deniz) toplam\u0131n\u0131n \u00fclke y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcne oran\u0131 %9,0\u2019dur. T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut durumda %9\u2019luk korunan alanlar i\u00e7erisinde milli parklar hem kaplad\u0131\u011f\u0131 alan hem de sahip oldu\u011fu \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli yer tutuyor. D\u00fcnya genelinde biyo\u00e7e\u015fitlilik ve ekosistemi korumaya y\u00f6nelik konulan %30 hedefine ula\u015fmak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de korunan alanlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Uluda\u011f Milli Park\u0131 da e\u015fsiz endemik yap\u0131s\u0131 ile bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>\n\n<p>\u0130klim krizinin bu kadar g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu, kurakl\u0131\u011f\u0131n kap\u0131m\u0131za dayand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylesi bir ortamda biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n bunlar \u00fczerindeki etkisini yok saymak m\u00fcmk\u00fcn olamaz. Yap\u0131lmas\u0131 gereken kar bile ya\u011fm\u0131yorken daha fazla pist u\u011fruna yap\u0131la\u015fmaya gitmek yerine Uluda\u011f Milli Park\u0131 gibi biyolojik \u00e7e\u015fitlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu kadar zengin alanlar\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik uygulamalar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Karar al\u0131c\u0131lardan, bu vesileyle, 2024\u2019te ger\u00e7ekle\u015fecek COP16 \u00f6ncesi korunan alanlar\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve art\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde harekete ge\u00e7melerini ve buna Uluda\u011f Milli Park\u0131\u2019nda rahat ve h\u0131zl\u0131 talana neden olacak bu yanl\u0131\u015ftan bir an \u00f6nce d\u00f6nerek ba\u015flamalar\u0131n\u0131 bekliyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ULUDA\u011e M\u0130LL\u0130 PARKTIR!<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":7661,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"ULUDA\u011e M\u0130LL\u0130 PARKTIR!","p4_og_description":"Uluda\u011f Milli Park\u0131, d\u00fcnyada say\u0131lar\u0131 \u00e7ok fazla azalm\u0131\u015f olan sakall\u0131 akbaban\u0131n ve kaya kartal\u0131n\u0131n \u00fcreme pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 nedeniyle T\u00fcrkiye\u2019nin \u00d6nemli Ku\u015f Alanlar\u0131ndan (\u00d6KA) biri. Nesli t\u00fckenmek \u00fczere olan ve parkla \u00f6zde\u015fle\u015fen Apollo kelebe\u011finin de ya\u015fam alan\u0131. P\u0131narlar\u0131yla Bursa\u2019n\u0131n i\u00e7me suyu kayna\u011f\u0131 olan Uluda\u011f, kirli havas\u0131na kar\u015f\u0131n kente temiz nefes alan\u0131 sa\u011fl\u0131yor. D\u00fcnyada yok olma tehlikesi i\u00e7inde olan, bu y\u00fczden koruma alt\u0131na al\u0131nan be\u015f bitki t\u00fcr\u00fcne (iki siklamen t\u00fcr\u00fc, bir kardelen, bir keten ve bir de sar\u0131 jensiyan\/ kral \u015famdan\u0131) ev sahipli\u011fi yapan Uluda\u011f\u2019da 33\u2019\u00fc Uluda\u011f endemi\u011fi, 138\u2019i T\u00fcrkiye endemi\u011fi olmak \u00fczere toplam 171 endemik t\u00fcr ile birlikte toplam 1320 takson bitki t\u00fcr\u00fc bulunuyor.","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[49,34,19],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-7655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biyocesitlilik-doga","tag-biyocesitlilik","tag-orman","tag-ormanlar","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7655"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7666,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7655\/revisions\/7666"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7655"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=7655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}