{"id":8344,"date":"2024-02-12T16:45:59","date_gmt":"2024-02-12T13:45:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=8344"},"modified":"2024-02-14T13:20:22","modified_gmt":"2024-02-14T10:20:22","slug":"2023-yilinin-havasi-en-kirli-20-bolgesi-belli-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/basin-bultenleri\/2023-yilinin-havasi-en-kirli-20-bolgesi-belli-oldu\/","title":{"rendered":"2023 y\u0131l\u0131n\u0131n havas\u0131 en kirli 20 b\u00f6lgesi belli oldu"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n<p>Greenpeace Akdeniz hava kalite izleme istasyonlar\u0131n\u0131n verilerini analiz ederek hava kirlili\u011finin en yo\u011fun oldu\u011fu 20 b\u00f6lgesini belirledi. \u0130lk s\u0131rada Hatay\u2019\u0131n \u0130skenderun il\u00e7esi (Merkez) yer al\u0131yor.<\/p>\n\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re hava kirlili\u011fi d\u00fcnya genelinde dakikada 13 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de ise \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7an risklerde t\u00fct\u00fcn, a\u015f\u0131r\u0131 kilo, hipertansiyon (y\u00fcksek tansiyon) ve hipergliseminin (y\u00fcksek kan \u015fekeri) ard\u0131ndan hava kirlili\u011fi 5\u2019inci s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n\n<p>Greenpeace Akdeniz hava kirlili\u011fiyle m\u00fccadele i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n ulusal hava kalitesi izleme a\u011f\u0131nda yer alan istasyonlardan 2023 y\u0131l\u0131 boyunca elde edilen PM 10 verilerini analiz etti.<\/p>\n\n<p>Buna g\u00f6re havas\u0131 en kirli 20 b\u00f6lge s\u0131ras\u0131yla \u015f\u00f6yle: \u0130skenderun Merkez (Hatay), G\u00f6ztepe (\u0130stanbul), Merkez (I\u011fd\u0131r), Merkez (Osmaniye), Elbistan (Kahramanmara\u015f), Kadirli (Osmaniye), Karatay (Konya), Nazilli (Ayd\u0131n), Nil\u00fcfer (Bursa), Kestel (Bursa), \u015eehzadeler-Ulupark (Manisa), Karatay-Karkent (Konya), Akdeniz-\u0130stiklal Cad. (Mersin), Merkez (Mu\u015f), \u015eahinbey-Beydilli (Gaziantep), Merkez (Hakkari), Merkez (Ayd\u0131n), Merkez (Batman), \u015eahinbey-Gaski (Gaziantep), Merkez (Denizli).<\/p>\n\n<p>\u0130lk s\u0131rada yer alan Hatay\u2019\u0131n \u0130skenderun Merkez il\u00e7esindeki \u00f6l\u00e7\u00fcm istasyonu 2023 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin en kirli havas\u0131n\u0131 kay\u0131tlara ge\u00e7irdi. \u0130l\u00e7ede 235 g\u00fcn boyunca PM 10 limit de\u011ferinin a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kirli hava solundu.<\/p>\n\n<p>Bakanl\u0131\u011f\u0131n 2023 y\u0131l\u0131na ait verilerinin analizi sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7arp\u0131c\u0131 sonu\u00e7lardan baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n\n<p>2023 y\u0131l\u0131na PM 10 kirleticisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de, D\u00fcnya Sag\u0306l\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) standartlar\u0131na go\u0308re havas\u0131 temiz s\u0327ehir olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n<p><br>\u0130stanbul\u2019un en kirli 10 il\u00e7esinde ya\u015fayan yakla\u015f\u0131k 4.6 milyon insan ulusal standartlara g\u00f6re 2023 y\u0131l\u0131nda kirli hava soludu. \u0130stanbul\u2019un havas\u0131 en kirli semti G\u00f6ztepe\u2019de ulusal y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re 222 g\u00fcn boyunca kirli hava soludu.<\/p>\n\n<p><br>Ankara\u2019n\u0131n havas\u0131 en kirli il\u00e7esi Alt\u0131nda\u011f. \u0130l\u00e7ede Siteler b\u00f6lgesinde ya\u015fayanlar 172 g\u00fcn, Ulus b\u00f6lgesinde ise 135 g\u00fcn boyunca PM 10 limitinin a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kirli havaya maruz kald\u0131.<\/p>\n\n<p><br>\u0130zmir\u2019de PM 10\u2019un y\u0131ll\u0131k ortalamas\u0131 ulusal y\u00f6netmelikte belirlenen limitin \u00fcst\u00fcnde. \u0130zmir\u2019in en kirli ilk \u00fc\u00e7 b\u00f6lgesi Torbal\u0131\u2019da 173 g\u00fcn, Kemalpa\u015fa 126 g\u00fcn, Alsancak\u2019ta ise 136 g\u00fcn sa\u011fl\u0131ks\u0131z hava solundu.<br>Bursa\u2019n\u0131n havas\u0131 en kirli il\u00e7esi Nil\u00fcfer\u2019de ya\u015fayanlar 199 g\u00fcn boyunca PM 10 limitinin a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131ks\u0131z havaya maruz kald\u0131.<\/p>\n\n<p>Temiz hava hakk\u0131n\u0131 korumak ve soludu\u011fu havan\u0131n kalitesini \u00f6\u011frenmek isteyenler Greenpeace Akdeniz\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 havanasil.org adresinden T\u00fcrkiye\u2019de 2023 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan hava \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n\u0131n tamam\u0131na ula\u015fabiliyor.<\/p>\n\n<p>\u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden ba\u015fl\u0131ca \u00e7evre sorunlar\u0131ndan biri hava kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi i\u00e7in elimizdeki en etkili ara\u00e7, y\u00f6netmelikte yer alan \u201cKoruma B\u00f6lgesi\u201d mekanizmas\u0131. Bakanl\u0131\u011f\u0131n verileri bir\u00e7ok noktada hava kirlili\u011fininin tehlike verici boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterirken Koruma B\u00f6lgesi karar\u0131 al\u0131nm\u0131yor. Greenpeace Akdeniz \u201cHavan\u0131 Koru\u201d kampanyas\u0131yla d\u00fczenli limit a\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu il\u00e7elerde koruma b\u00f6lgeleri ilan edilmesini talep ediyor.<\/p>\n\n<p>Hava kirlili\u011finin sorumlusu olarak fosil yak\u0131tlara dikkat \u00e7eken Greenpeace \u0130klim ve Enerji Uzman\u0131 G\u00f6khan Ersoy \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cFosil yak\u0131t merkezinde \u015fekil alan \u0131s\u0131nma, ula\u015f\u0131m ve sanayi politikalar\u0131m\u0131z kentlerimizi birer kirlilik kapan\u0131na \u00e7eviriyor ve temiz hava hakk\u0131m\u0131z\u0131 gasp etmeye devam ediyor. Son \u00fc\u00e7 y\u0131ldaki b\u00f6lge s\u0131ralamalar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kentlerin kirlilik oran\u0131nda radikal bir de\u011fi\u015fim olmazken sadece birka\u00e7 basamak ile yerlerinin de\u011fi\u015fti\u011fini ve hala y\u00f6netmelikte belirtilen y\u0131ll\u0131k ortalama limit de\u011ferin a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu da kronik bir sorun halini alan hava kirlili\u011finin getirdi\u011fi sa\u011fl\u0131k riskini y\u00fckseltiyor. Deprem b\u00f6lgesinden \u00fc\u00e7 farkl\u0131 kentin de bu y\u0131l listede olmas\u0131 ve Hatay ile Osmaniye\u2019nin ilk kez en kirli 10 b\u00f6lge aras\u0131nda yer almas\u0131 ise enkaz kald\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu ek kirlilik y\u00fck\u00fcn\u00fcn halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131nda tolere edilemeyece\u011fini g\u00f6steriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fc\u00e7 kentteki b\u00fct\u00fcn istasyonlar y\u0131ll\u0131k limit de\u011feri a\u015ft\u0131.\u201d<\/p>\n\n<p><strong>ED\u0130T\u00d6RE NOT:<\/strong><\/p>\n\n<p><strong>Koruma B\u00f6lgesi nedir?<br><\/strong>Koruma b\u00f6lgesi, \u0131s\u0131nma, ula\u015f\u0131m ve i\u015fletmelerden kaynaklanan hava kirlili\u011fi normal tedbirlerle ortadan kald\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131nda \u00e7evre ve insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ad\u0131na uygulanacak bir temiz hava eylem mekanizmas\u0131. Bu kavram, Sanayi Kaynakl\u0131 Hava Kirlili\u011fi Kontrol\u00fc Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 30. maddesi alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f durumda. Koruma b\u00f6lgesi karar\u0131 sonras\u0131 tesislerin faaliyetlerinin durdurulmas\u0131, yeni tesislerin kurulmamas\u0131 ve gerekli durumlarda tesislerde kullan\u0131lan yak\u0131tlar\u0131n yasaklanmas\u0131 veya k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 gibi d\u00fczenlemeleri i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n<p><strong>B\u00f6lge S\u0131ralamas\u0131<br><\/strong>Hava kalitesi \u00f6l\u00e7\u00fcm istasyonlar\u0131 kuruldu\u011fu b\u00f6lgedeki 100 km\u00b2\u2019lik alan\u0131 temsil etmektedir.<\/p>\n\n<p><strong>PM 10 nedir?<br><\/strong>Partik\u00fcl madde (PM), atmosferde as\u0131l\u0131 duran k\u00fc\u00e7\u00fck s\u0131v\u0131 veya kat\u0131 par\u00e7ac\u0131k formundaki kirliliktir. PM kirlili\u011fi par\u00e7ac\u0131klar\u0131n boyutuna g\u00f6re tan\u0131mlan\u0131r. PM 10, 10 mikrometre ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fclleri tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de PM 10 i\u00e7in belirlenen g\u00fcnl\u00fck limit de\u011fer 50 \u00b5g\/m3\u2019t\u00fcr.<\/p>\n\n<p>Detayl\u0131 bilgi i\u00e7in<br>G\u00f6khan Ersoy, Greenpeace Akdeniz \u0130klim ve Enerji Uzman\u0131, gokhan.ersoy@greenpeace.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2023\u2019\u00fcn havas\u0131 en kirli b\u00f6lgeleri<\/p>\n","protected":false},"author":26,"featured_media":8346,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"","p4_og_description":"","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"","p4_local_project":"","p4_basket_name":"","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[24],"tags":[42],"p4-page-type":[14],"class_list":["post-8344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iklim-krizi","tag-hava-kirliligi","p4-page-type-basin-bultenleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/26"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8344"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8355,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8344\/revisions\/8355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8344"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=8344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}