{"id":8717,"date":"2024-09-03T16:15:53","date_gmt":"2024-09-03T13:15:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/?p=8717"},"modified":"2024-09-05T10:24:46","modified_gmt":"2024-09-05T07:24:46","slug":"yazin-hava-kirliligi-nereye-kayboluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/blog\/yazin-hava-kirliligi-nereye-kayboluyor\/","title":{"rendered":"Yaz\u0131n Hava Kirlili\u011fi Nereye Kayboluyor?"},"content":{"rendered":"\n<p style=\"font-size:26px\">K\u0131\u015f aylar\u0131nda g\u00fcndemimize giren hava kirlili\u011fi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn masmavi oldu\u011fu yaz aylar\u0131nda ortadan kalk\u0131yor mu? Yoksa bu bir yan\u0131lsama m\u0131?<\/p>\n\n<p>Eyl\u00fcl ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndas\u0131n\u0131z, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne kafan\u0131z\u0131 kald\u0131rd\u0131n\u0131z, mavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fc. \u015e\u00f6yle temiz, derin bir nefes ald\u0131n\u0131z. Ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu derin nefesin ne kadar temiz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmediniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hava kirlili\u011fi pek \u00e7ok yerde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilir hale geldi\u011fi k\u0131\u015f aylar\u0131nda g\u00fcndemimize giriyor ve sonra yava\u015f yava\u015f g\u00fcndemimizden d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu d\u00f6ng\u00fc her y\u0131l devam ediyor. Ancak hava kirlili\u011fi y\u0131l boyunca sorun olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan <a href=\"https:\/\/www.un.org\/en\/observances\/clean-air-day\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.un.org\/en\/observances\/clean-air-day\">Mavi G\u00f6ky\u00fcz\u00fc i\u00e7in Uluslararas\u0131 Temiz Hava G\u00fcn\u00fc<\/a> ilan edilen 7 Eyl\u00fcl gelirken, hava kirlili\u011fine bir daha yak\u0131ndan bakal\u0131m.<\/p>\n\n<p>Hava kirlili\u011finin nedeni k\u00fck\u00fcrt dioksit, azot dioksit, azot oksitler, partik\u00fcl madde 10 ve 2.5 (pm 10, pm 2.5) gibi g\u00f6zle g\u00f6remedi\u011fimiz k\u00fc\u00e7\u00fck kirli par\u00e7ac\u0131klar. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar akci\u011ferlerimize, kan dola\u015f\u0131m\u0131m\u0131za, b\u00fct\u00fcn v\u00fccudumuza n\u00fcfuz ederek ast\u0131mdan felce pek \u00e7ok soruna neden oluyor. Akci\u011fer kanserinden \u00f6l\u00fcmlerin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinden ve kalp krizinden \u00f6l\u00fcmlerin d\u00f6rtte birinden hava kirlili\u011fi sorumlu.<\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>T\u00fcrkiye\u2019de durum<\/strong><\/h3>\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de hava kirlili\u011fi, \u00f6l\u00fcme yol a\u00e7an riskler i\u00e7inde t\u00fct\u00fcn, a\u015f\u0131r\u0131 kilo, y\u00fcksek tansiyon ve y\u00fcksek kan \u015fekerinin ard\u0131ndan 5. s\u0131rada yer al\u0131yor ve D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) standartlar\u0131na g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de havas\u0131 temiz olan <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/basin-bultenleri\/2023-yilinin-havasi-en-kirli-20-bolgesi-belli-oldu\/\">\u015fehir yok.<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"435\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/2b040e32-shutterstock_1182281956-1024x435.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8719\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/2b040e32-shutterstock_1182281956-1024x435.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/2b040e32-shutterstock_1182281956-300x127.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/2b040e32-shutterstock_1182281956-768x326.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/2b040e32-shutterstock_1182281956-1536x652.jpg 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/2b040e32-shutterstock_1182281956-2048x869.jpg 2048w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/2b040e32-shutterstock_1182281956-510x216.jpg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p>Hava Kalitesi Ya\u015fam \u0130ndeksi 2024 raporuna g\u00f6re T\u00fcrkiye genelinde en tehlikeli kirleticilerden pm 2.5 de\u011feri, DS\u00d6 standartlar\u0131n\u0131n 4 kat\u0131ndan fazla. DS\u00d6 standartlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilseydik, \u0130stanbul\u2019da bir ki\u015finin ya\u015fam s\u00fcresi 1.2 y\u0131l, T\u00fcrkiye\u2019de ise 1.6 y\u0131l daha uzun olabilirdi.<\/p>\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de <a href=\"https:\/\/sim.csb.gov.tr\/SERVICES\/airquality\">Ulusal Hava Kalitesi \u0130zleme A\u011f\u0131<\/a> hava kalitesi izleme istasyonlar\u0131 ile \u00f6l\u00e7\u00fcmler yap\u0131yor. Ancak bu istasyonlar\u0131n konumlar\u0131, yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin nitelikli bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131na olanak sa\u011flayacak nitelikte olmas\u0131 gibi \u00f6nemli konulara dair pek \u00e7ok soru i\u015fareti bulunuyor<a href=\"https:\/\/www.temizhavahakki.org\/kararapor2022\/?gad_source=1&amp;gclid=CjwKCAjwxNW2BhAkEiwA24Cm9LAMZR8XS5sNRq19XLaps_A-7L383dqbeE8hpNr4ZOoAn2wD7V9rphoCOZIQAvD_BwE\">.<\/a><\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong><strong>Fosil yak\u0131tlar\u0131n bedeli <\/strong><\/strong><\/h3>\n\n<p>Hava kirlili\u011fi krizinin merkezinde enerji ve ula\u015f\u0131m i\u00e7in fosil yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 yer al\u0131yor. K\u00f6m\u00fcr, petrol ve gaz havam\u0131z\u0131 zehirliyor ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden oluyor.<\/p>\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/5955a72d-shutterstock_334716803-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8718\" srcset=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/5955a72d-shutterstock_334716803-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/5955a72d-shutterstock_334716803-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/5955a72d-shutterstock_334716803-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/5955a72d-shutterstock_334716803-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/5955a72d-shutterstock_334716803-2048x1366.jpg 2048w, https:\/\/www.greenpeace.org\/static\/planet4-turkey-stateless\/2024\/09\/5955a72d-shutterstock_334716803-510x340.jpg 510w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n<p>Hava kirlili\u011fi s\u0131n\u0131r tan\u0131madan herkesi etkiliyor olsa da k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller gibi b\u00fcy\u00fck kirleticilerin \u00e7evresinde ya\u015fayanlar i\u00e7in durum daha vahim hale geliyor. 2018\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/raporlar\/afsinde-komurlu-termik-santrallerin-bedeli-rapor\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/raporlar\/afsinde-komurlu-termik-santrallerin-bedeli-rapor\/\">\u00e7al\u0131\u015fmada<\/a>, Af\u015fin A ve B termik santrallerinin, faaliyete ge\u00e7i\u015flerinden 2018\u2019e kadar tahminen toplam 17 bin erken \u00f6l\u00fcme neden oldu\u011fu ve Af\u015fin B santralinin 2040 y\u0131l\u0131nda ekonomik \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlamas\u0131 ile bu rakam\u0131n 19.600&#8217;a \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 bulunmu\u015ftu.<\/p>\n\n<p>En eski ve en kirli 8 termik santralin yak\u0131n\u0131nda hava izleme istasyonu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. \u00dcstelik Makine M\u00fchendisleri Odas\u0131\u2019n\u0131n 2022 y\u0131l\u0131 <a href=\"https:\/\/www.mmo.org.tr\/kitaplar\/turkiyenin-enerji-gorunumu-2022\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.mmo.org.tr\/kitaplar\/turkiyenin-enerji-gorunumu-2022\">Enerji G\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc raporuna<\/a> g\u00f6re, \u00e7o\u011fu h\u00e2len baca gaz\u0131 filtre ve ar\u0131tma tesislerini tamamlamam\u0131\u015f durumda. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/reel\/C_NwwatounJ\/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=MzRlODBiNWFlZA%3D%3D\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.instagram.com\/reel\/C_NwwatounJ\/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=MzRlODBiNWFlZA%3D%3D\">Af\u015fin\u2019den gelen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler<\/a> filtresi olan santrallerin de filtreleme ile sorunlar\u0131n\u0131 \u00f6rnekler nitelikteydi.<br><\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Mavi G\u00f6ky\u00fcz\u00fc i\u00e7in Uluslararas\u0131 Temiz Hava G\u00fcn\u00fc<\/strong><\/h3>\n\n<p>Temiz hava i\u00e7in yat\u0131r\u0131m yapmak mavi g\u00f6ky\u00fcz\u00fc, daha iyi sa\u011fl\u0131k ve daha g\u00fcvenli bir iklime do\u011fru \u00f6nemli ad\u0131mlar anlam\u0131na geliyor. Temiz havan\u0131n \u00f6nemini anlatma ve eyleme ge\u00e7ilmesini sa\u011flama amac\u0131yla d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda 7 Eyl\u00fcl Mavi G\u00f6ky\u00fcz\u00fc i\u00e7in Uluslararas\u0131 Temiz Hava G\u00fcn\u00fc\u2019nde pek \u00e7ok etkinlik olacak.<\/p>\n\n<p>Greenpeace, d\u00fcnya genelinde, bug\u00fcne dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in Bir Nefes Temiz Hava kampanyas\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Binlerce ki\u015fi kendileri i\u00e7in temiz havan\u0131n ne anlama geldi\u011fini g\u00f6steren foto\u011fraflar\u0131 kampanya sayfas\u0131na y\u00fcklemeye <a href=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/international\/act\/join-in-the-air-we-share-movement\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.greenpeace.org\/international\/act\/join-in-the-air-we-share-movement\/\">devam ediyor.<\/a><\/p>\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Temiz Hava Hakk\u0131m\u0131z<\/strong><\/h3>\n\n<p>Hava kirlili\u011fini \u00f6nleyebilmek i\u00e7in daha geni\u015f ve kapsaml\u0131 bir a\u011f olu\u015fturulmal\u0131, hava kalitesi standartlar\u0131 D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn \u00f6nerilerine uygun hale getirilmeli. \u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumsuz etkileri kan\u0131tlanm\u0131\u015f olan PM 2.5 i\u00e7in limit de\u011fer belirlenmeli ve azalt\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirilmeli. Hem iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin hem de hava kirlili\u011finin nedeni olan fosil yak\u0131tlar\u0131n terk edilmesi i\u00e7in ulusal bir politika belirlenmeli.<br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sahiller, elitler ve b\u00fcy\u00fck \u015firketler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilip \u00f6zelle\u015ftirilmekte, bu da \u00e7evre tahribat\u0131na yol a\u00e7makta ve yurtta\u015flar\u0131n sahil ve k\u0131y\u0131 \u015feritlerinden e\u015fit ve adil bir \u015fekilde yararlanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde engel olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"author":46,"featured_media":8718,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ep_exclude_from_search":false,"p4_og_title":"Yaz\u0131n Hava Kirlili\u011fi Nereye Kayboluyor?","p4_og_description":"K\u0131\u015f aylar\u0131nda g\u00fcndemimize giren hava kirlili\u011fi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn masmavi oldu\u011fu yaz aylar\u0131nda ortadan kalk\u0131yor mu? Yoksa bu bir yan\u0131lsama m\u0131?","p4_og_image":"","p4_og_image_id":"","p4_seo_canonical_url":"","p4_campaign_name":"not set","p4_local_project":"not set","p4_basket_name":"not set","p4_department":"","footnotes":""},"categories":[2,24,4],"tags":[42],"p4-page-type":[29],"class_list":["post-8717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-enerji","category-iklim-krizi","category-yerel-hareketler","tag-hava-kirliligi","p4-page-type-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/users\/46"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8717"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8722,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8717\/revisions\/8722"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8717"},{"taxonomy":"p4-page-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.greenpeace.org\/turkey\/wp-json\/wp\/v2\/p4-page-type?post=8717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}